Druckschrift 
3 (1500)
Einzelbild herunterladen
 

LibriEccleſiaſtes

a Si rētuſum fuerit ferrum:ꝰ et hoc non vt prius/ ſed hēd̓ betatum fuerit/ multo laboē re exacuetur: et poſt induf ſtriā ſequetur ſapientia. Si

g moͣrdeat ſerpens in ſilentio:hͦ nihil e̓o minus habet qui occulte detrahit. Uerba orisf ſapientis grātia: et labia inin ſipientis pręcipitabūt eum.

alio/ ſeipſum interficit: ſicut eleazarus elephantē occidit: ⁊ abillo occiſo parit̓ occubuit. j. Machab̓. vj. f. In talibꝰ acciditvt ſathanas ſathanā eijciat: ⁊ in beelcebub pͥncipe dęmoniorū dęmonia eijciant̉: ſicut legit̉ Matth̓. xij. b. et Lucꝭ. xj. c.Cū em̄ ira vl̓ odio vl̓ exceſſu rectoris ſubditoꝝ pctā curant̉:qͥd ē aliud qͣꝫ ꝙ ī beelzebub pͥncipe dęmoniorū dęmonia eijciāt̉?Uel qꝛ ſciſſura ad diuiſionē ꝑtinet/ pōt ſicintelligi: Qui ſcindit ligna .i. qui interfratres diuidit/ diſcordias ſeminando: veleos a chriſto velut a vite palmites ſeꝑat/ verbo vel exemplomalo: Uulnerabit̉ ab eis: id ē maledicet̉ ab eis/ et ab ipſodn̄o. Prouerb̓. vj. c. Sex ſunt quę odit dominus: et ſeptimūdeteſtat̉ anima eius .ſ. qui ſeminat inter fratres diſcordias.a Si retuſum fuerit ferrum: ⁊ hoc nō vt prius ſedhebetatū fuerit/ multo labore exacuet̉. Ferrum vocat hic ſalomon humanū ingeniū: vel humanā mentē. Sicutenim ocioſitas ferrū obtundit/ denigrat rubiginat/ et conſumit: et ecōuerſo/ vſus exacuit/ dealbat/ elimat et a corroſionerubiginis ꝯſeruat: Sic humanā mentē ociū obtundit/ ⁊ denigrat/ ⁊ rubiginat/ et cōſumit. Exercitatio ꝟo ſtudij ſalutarisexacuit: ꝑſpicacitate dealbat: candore puritatis ⁊ innocentięelimat: a rubigine vitiorum detergit: et ab omni corroſionepeccati cōſeruat illęſam. Intendit igit̉ illa quattuor mala ocioſitatis: ⁊ quattuor bona ſalutaris exercitationis aperire: vtociū fugiat̉ ⁊ exercitiū ſalutare quęrat̉. Multā enim maliciādocuit ocioſitas: vt dicit̉ Ecc̄i. xxxiij. d. Eſt igitur ſenſus ẜmhanc expoſitionē: a Si retuſum fuerit ferrū .i. humanū ingeniū/ ſiue hūana mens: b Et hoc nō vt pͥus fuitacutū: c Sed hebetatū fuerit ab acumīe qd̓ ex fabricatiōe recępit ꝓ ſuꝑbia vel negligentia ſtudij: vt frequēter accidit: qꝛ cū aliqͥs modicū ſciētię vl̓ ingenij habuerit/ diſcere deſiſtit: ⁊ deſidia qͣſi rubigine hebetat̉. Vn̄ Ro. j. c. Dicētes ſeeſſe ſapientes/ ſtulti facti ſunt. Talis d Multo laboreexacuet̉/ ſtudēdo diſcēdo/ pęnitēdo: qꝛ in maliuolā aīaꝫ nōītrabit ſapiētia: nec habitabit ī corꝑe ſubidito peccatꝭ: Sap̄.j. a. De hͦ dr̄ Prouer .xxvij. c. Ferrū ferro acuit̉: et hō acuitfaciē amici ſui. Sed mō pauci ſunt fabri in eccl̓ia dei/ qͥ ſciātvel poſſint acuere gladios filiorū iſrl̓: qꝛ philiſtei .i. dęmonespręcauerūt ⁊ ꝓcurauerunt ne ſit faber in iſrl̓: vt legit̉. j. Regū. xiij. d. Sꝫ deſcendūt filij iſrl̓ ad philiſtijm ad acuēdoſ gladios ſuos .i. ad ſciētias gentiliū: q̨̄ acuūt ingeniū ſed nō auferūt rubiginē peccati: vt ſplendorē natiuū vel decorē gratuitūrecuꝑet: qd̓ facit ſtudiū diuinę legꝭ. Un̄ ſequit̉: e ¶Et poſt īduſtriā .i. doctrinā ⁊ exercitiū diuinę legꝭ: f Sequet̉ ſapiētia .i. cognitio dei qͣſi ſplēdor ⁊ acumē qd̓ amiſerat ꝑ ocium ⁊ peccatū. gͦ. Si mordeat ſerpēs ad litterā/ ī ſilentio .i. occulte. h Nihil eo minꝰ habet/ mali/ qͥ occulte detrahit .i. nō minꝰ nocet ſed plus. q. d. ſicut ſerpēs mordens occulte venenū infundēdo nocet: ſic qͥ detrahit occulte.Ul̓ nomīe ſerpētis diabolꝰ accipit̉: qͥ ī ſilentio mordet/ cū eiſuggeſtiōe occulta qͥs peccata ſua celat: nec vult cōfiteri: velquādo occulta ſuggeſtiōe decipit. Serpēti etiā cōparat̉ detractor: qꝛ venenatus ⁊ inſidioſus ⁊ ꝓditioſus: et qꝛ terra eſtcibus eius: vt dicit̉ Gen̄. iij. c. id eſt ſpurcitia alioꝝ. Aſſimilat̉ etiā ſerpenti detractor in inceſſu tortuoſo: Nō em̄ directedetrahūt huiuſmodi homīes ſed flexuoſe: dicūt enim ſe noncredere mala quę narrant de fratribꝰ: vel nō animo detrahendi dicere: ſed ex cōpaſſione ⁊ animo corrigēdi. Signāter aūtdicit/ in ſilentio mordet: ⁊ nō dixit/ in occulto: qꝛ ſicut ſerpēstumultū ⁊ verbis hominū deterret̉: ſic detractor vbi credit ſeaudiri/ vbi de ſilentio ſuę detractionis non confidit: omninomordere nō audet. Ideo autē vocat detractorē ſerpentē ſalomon: vt horrori ſit eius cōuictus: ⁊ verba eius quaſi ſerpentinus ſibilus horreant̉. De his ſerpentibꝰ dicit̉ Deut̓. xxxij.d. Dentes beſtiarum īmittam in eos: cum furore trahentiū

QSFCleſuper terrā atqꝫ ſerpentiū. Hi ſunt ſerpentes peſſimi: quibusnon eſt incantatio: de quibus dicitur Hiere. viij .ſ. Ecce egomittā vobis ſerpentes peſſimos quibꝰ non eſt incantatio: exmordebūt vos. Hi ſunt ſerpentes igniti: quorum morſibusmulti de filijs iſrael perierūt: Numeri. xxj. b. Sed ſanat̉ plaga huiuſmodi ad reſpectū ſerpentis ęneieleuati in palo: ꝑ quēdominꝰ ī cruce ſignificat̉: quē qͥ vere aſpiceret quot ⁊ quāta ꝓpter nos opprobria etcōtumelias ſuſtinuit:nō curaret linguas detrahētiū/ dicēs cū apl̓o. j. Corꝭ. iiij. a. Mihi ꝓ minimo ē vta vob̓ indicer: aut ab hūano die: ſꝫ neqꝫ meipſū iudico: qͥ aūtiudicat me dn̄s eſt. i Uerba oris ſapiētis .i. chriſti: qͥ eſtſapiētię dux: ⁊ ſapientiū emēdator: vt legit̉ Sap̄. vij. b. īmovirtꝰ ⁊ ſapiētia patris .j. Corꝭ. j. d. Sūt/ k Gratia .i. gratioſa. Vn̄ Psͣ. Diffuſa eſt gr̄a in labijs tuis. Vel ſunt/ gratia .i. cauſa gr̄ę. Un̄ Prouer. xiij. c. Doctrina bona dabit gratiā. Ꝙ aūt ſermo ſapiētis gratiā det audiētibus: legit̉ Eph̓.iiij. g. Oīs ſermo malꝰ nō ꝓcedat ex ore vr̄o: ſed ſi qͥs bonuseſt ad ędificationē fidei: vt det gratiā audientibus. Uel ſunt/gratiā .i. donū dei gratuitū. Un̄ ⁊ verba ipſiꝰ dn̄i/ verba gr̄evocant̉: Lucꝭ. iiij. d. Oēs teſtimoniū illi dabāt: ⁊ mirabant̉ īꝟbis gr̄ę q̨̄ ꝓcedebāt de ore ipſiꝰ. Sil̓r exponit̉ de quolibetcatholico ſapiente: vt dicit Glo. Vnde Prouerb̓. x. b. Venavitę os iuſti. Et poſtea. In labijs ſapiētis inuenit̉ ſapientia.Moralit̓: i Uerba oris ſapiētis. Os ſapiētis interi⁊ ſpūale eſt os cordis: qd̓ ſaporat veracit̓ oīa iuxta ſaporē ꝓpriū: cui ſacra eloqͥa ſapiūt ſuꝑ mel ⁊ fauū: ſcd̓m qd̓ dic̄ Psͣ.Ꝙ dulcia faucibꝰ meis eloquia tua ſuꝑ mel ori meo. Huiusoris ꝟ̓ba ſunt/ k Gratia .i. gratioſa: ⁊ gr̄ę collatiua. Huiusem̄ oris doctrina vl̓ p̨̄dicatio/ nihil aliud ē qͣꝫ quędā maſticatio ⁊ cōtritio aromatū qͣ in auditores inſpirat̉ ⁊ ſpargit̉ miragratię ſuauitas. Sicut em̄ de fracto cinnamomo viſibile ſpiramentū in modū nebulę emittit̉: ſic de fracto ſacro eloquioꝑ expoſitionē cōgruā inuiſibilis gr̄ę ſuauitas ī auditoꝝ corda diffundit̉. Cui aūt nō ſapiūt ſacra eloquia: non eſt mirū ſinec de ore eiꝰ emittit̉ huiꝰ ſuauitas ſpiramēti. Uel qꝛ ex abūdātia cordis os loquit̉: vt legit̉ Matth̓. xij. c. et Lucꝭ. vj. g.cor ſapientis pͥmo cōterit ⁊ cōfringit ſacra eloquia meditādodeuote: et inde ꝑ os eiꝰ qͣſi de fracto alabaſtro redūdat ī auditores eiꝰ affectꝰ ⁊ virtꝰ ⁊ magnificētia: q̨̄ ſūt ꝓprie v̓ba ſapiētis: ẜm qd̓ dicit Psͣ. Vox dn̄i in virtute: vox dn̄i in magnitcētia. q. d. vox dn̄i cōſiſtit ī virtute ⁊ magnificētia: nō in ſtrepitu ⁊ clamore forinſeco. Vult gͦ dicere ſalomon in hac parabola ꝙ v̓ba ſapiētꝭ ſūt affectꝰ ⁊ virtꝰ ⁊ magnificētia. Affectꝰ īcorde: virtꝰ in ore: magnificētia ī oꝑe: nō verboꝝ ſtrepitꝰ. Etde hͦ dicit̉ .j. Corꝭ. iiij. d. Veniā ad vos cito ſi dn̄s voluerit:⁊ cognoſcā nō ſermonē eoꝝ qͥ inflati ſunt: ſed virtutē: Nō em̄in ſermone eſt regnū dei .i. ſacra ſcpͥtura: ſed ī virtute. Ꝙ autregnū dei dicat̉ ſacra ſcpͥtura legit̉ Matth̓. xxj. d. Dico vobis ꝙ auferet̉ a vobis regnū dei: ⁊ dabit̉ genti faciēti fructꝰilliꝰ. Affectꝰ gͦ ſanctos infūdere ⁊ gratiā ī auditoreſ ē locutioſapiētiū ſed locutiōibꝰ ꝑſtrepere ē/ locutio ſtultoꝝ. Et hͦ ē qd̓ſequit̉: l Et labia inſipiētis p̨̄cipitabūt eū/ ī infernūvel ī ꝓfundū iniqͥtatiſ. Et ſignāter dicit: p̨̄cipitabūt: qꝛ labiainſipiētis .i. eloquēti Myſtice: l Et labia inſipiētis. Inſipiēs appellat̉diabolꝰ: cuiꝰ palatꝰ ita corruptꝰ ē de febre iniqͥtatis: ꝙ nihūlboni ſapit ei niſi amare. Et de hͦ verū ē/ ꝙ labia eiꝰ qͥbꝰ dixit:Aſcēdā in cęlū ⁊ ero ſil̓is altiſſimo: Eſa. xiiij. d. Et qͥbꝰ dixitpͥmę ml̓ieri: Nequaqͣꝫ moriemī: Gen̄. iij. a. Et qͥbꝰ dixit dn̄o:Hęc oīa tibi dabo ſi ꝓcidens adoraueris me: Matth̓. iiij. b.m Precipitabūt eū: qꝛ ꝓpt̓ hͦ puniet̉ ī inferno. Et de hͦ dr̄Prouer. xviij. b. Oſſtl̓ti ꝯtritio eiꝰ: ⁊ labia ip̄iꝰ ruina aīę elMoralit̓: EEt labia inſipiētꝭ. Noīe inſipiētis accipithęreticus vel philoſophus: vel quilibet ꝑuerſę docensvera bona nō ſapiūt

C

Rs. 5

Moralici Y

Pr̄. i1.

Pr .21.

Myſtia

prrl

X ver-