LibriEccleſiaē

nitas. Quid hꝫ ampliꝰ hōde vniuerſo labore ſuo quo

ſꝫ vanitatū dixit eccleſiaſtes:c Uanitas vanitatū ⁊ oīa va-

Itinenti: nec fulcimentū innitenti: nec fructū laboranti. Duobus autem modis dicit̉ creatura vana: ſcilicet eſſendo ⁊ trāſeundo. In eſſendo: quia ex nihilo eſt. In tranſeundo: quia innihilum vadit: qͣꝫtum ē in ſe: ſicut dicit Augꝰ. Item in eſſendo: quia non habet eſſe a ſe. In tranſeundo: quia non poteſtſtare per ſe. Vnde vanum dicitur quaſi ex597nihilo veniens vel adnitatū ⁊ oīa vanihilū vadēs. Et hęcduplex vanitas creaturę innuit̉ Gen̄. j. a.vbi dicitur: Terra autem erat inanis ⁊ vacua. Sed opponitHieroꝰ: Si cuncta quę fecit deus valde bona ſunt: quomodo omnia vanitas: īmo etiam vanitas vanitatū: id eſt valdevana? Et reſpondet dicens: ꝙ omnia per ſe conſiderata bona ſūt: ſed deo comparata qͣſi nihil ſunt: ſicut lucerna in ſe lucet: ſed comꝑatione ſolis non apparet lumen eius. Eſa. xl. d.Omnes gentes qͣſi non ſint ſic ſunt corā eo: ⁊ quaſi nihilū etīane reputatę ſūt ei. Hoc viſo accedamꝰ ad lr̄aꝫ: q̨̄ ml̓tiplicit̓exponitur ⁊ a magiſtris ⁊ a ſctīs. a ¶ Uanitas vanitatū:id eſt vanitas ꝯtēptiua vanitatū/ ſupple eſt mundꝰ. Vel vanitas vanitatum: id eſt vanitas ex vanitatibꝰ collecta: ſicut vniuerſalis ꝓpoſitio ex ſingularibꝰ. b ¶ Dixit eccleſiaſtes: id eſt concionator qui omnia diligenter conſiderauit.Et loquit̉ ſalomon ī tertia ꝑſona qͣſi de alio/ cauſa humilitatis: Sic balaā de ſe quaſi de alio dixit/ Nūeri. xxiiij. a. Homo cuius obturatus eſt oculus dixit auditor ſermonū dei: qͥviſiones oīpotētis intuitus eſt. Similit̓ Iohānes. xxi. g. dixit: Hic eſt diſcipulus ille quem diligebat ieſus: qui teſtimonium perhibuit de his ⁊ ſcripſit hec: et ſcimus quia verū eſtteſtimoniū eiꝰ. Vel ſic lege. Oīa ſūt vanitas .i. vana/ emphatice. Et nō ſolū vanitaſ: ſꝫ vanitas vanitatū .i. vaniſſima: qꝛ in ſe vana ⁊ vacua ſunt: quia non habent eſſe a ſe ſedaliūde ⁊ in comꝑatiōe creatoris: cuius eſt eſſe a ſe ⁊ incōmutabile. Dixit eccl̓iaſtes: nō ph̓s non ꝓpheta: ſed concionator: qui cauſis ⁊ rationibꝰ ſinguloꝝ diligenter inſcriptꝭ/ veram tn̄ de oībꝰ ſentētiā tulit. c ¶ Uanitas vanitatum.Repetitio/ cōfirmatio ē: Sicut dixit ioſeph pharaoni/ Gen̄.xlj. d. Qd̓ autē vidiſti ſcd̓o ad eandem rem pertinēs ſomnium/ firmitatis eſt indicium: eo ꝙ fiat ſermo dei. Vel duplexvanitas innuitur in repetitione .ſ. vanitas quaꝫ habent creaturę in ſe qua euaneſcūt: ⁊ vanitas quā habent in comꝑatione creatoris. Tertio exponitur de homine: qui triplici vanitati ſubiectus eſt. Nam vanus eſt in cogitatione. Un̄ Psͣ.Dn̄s ſcit cogitationes hoīm qm̄ vanę ſūt. Uanus eſt in locutione. Vnde Psͣ. Uana locuti ſunt vnuſqͥſqꝫ ad proximūſuum. Vanus eſt in opere: quia in texendo telas aranearumſe totum euiſcerat. Eſa. lix. a. Confidunt in nihili et loquunt̉vanitates concęperūt laborem ⁊ pepererūt iniqͥtatem: ouaaſpidū ruperūt ⁊ telas araneę texuer̄t. Huic triplici vanitatiintuens ꝓpheta hominem ſubiectum ait: Ueruntū vniuerſavanitas oīs homo viuēs. Fuit autem triplex ſtatus hominis/ qui tangitur hic: ſcilicꝫ ſtatus innocētię/ ſtatus culpę/ ſtatus pęnę. In primo ſtatu fuit homo vanitas. In ſecundo vanitas vanitatum. In tertio fuit omīa vanitas. Et pro illo ſtatu dicitur Ro. viij. d. Uanitati ſubiecta eſt creatura non volens .i. homo qui participat cū omni creatura: vt dic̄ GregꝰEſſe cum lapidibus: viuere cum arboribus: ſentire cum animalibus: intelligere cum angelicis ſpiritibꝰ. Aliqui ſic exponunt. a ¶ Uanitas vanitatum: id eſt creaturarū vanarūeſt homo per curioſitatē nimię inqͥſitionis: quo ad vim rationabilē. Item homo eſt vanitas vanitatū .i. vanarū creaturaꝝ per cupiditatē amoris earum: qͦ ad vim cōcupiſcibilē.Et om̄ia vanitas per ſuꝑbiā vanę laudis: quo ad vim iraſcibilē: ad quā ſpecialiter pertinet vanitas ſuꝑbię. Vnde Iob.xj. c. Uir vanus in ſuꝑbiaꝫ erigit̉. Augꝰ in lib̓. de moribꝰ eccleſię ponit aliam litterā: quā dicit eſſe emēdatiorē/ ⁊ gręcoscodices illam habere. Eſt autem littera talis. Uanitantiūdixit eccl̓iaſtes: vanitas vanitatū et oīa vanitas.Et tangit̉ hic triplex labor hoīs vanus ⁊ vacuus. Primꝰ eſt

Eccleſiaſteslabor curioſę inqͥſitionis de creaturis ad cognoſcendū. Hiclabor vanus eſt. Vnde Eccͣj. iij. c. In pluribꝰ operibꝰ dei nōeris curioſus: plurima enī ſuper ſenſum hominū oſtenſa ſūttibi: Multos enī ſupplātauit ſuſpicio eorū: ⁊ ī vanitate detinuit ſenſus illoꝝ. Secūdus eſt labor acqͥſitionis ad habendū: et hic vanꝰ ē. Un̄Psͣ. Filij hoīm vſeqͦ graui corde: vt qͥdiligitis vanitatē ⁊cͣ.Tertiꝰ eſt labor eminentię ⁊ dn̄ationis: ethic eſt oīa .i. oīno vanitas. Primus eſt circa ſciētias quę aliquid ſunt. Vnde Eccͣj. j. a. Oīs ſapiētia a dn̄o deo eſt. Secūdus eſt circa diuitias ⁊ delitias: quę ſimilit̓ aliqͥd ſunt: ad minus ẜm opinionē multoꝝ/ vel bene vtentiū eis. Tertius labor eſt circa honores ⁊ laudes hominū: quę oīno nihil ſūt: ⁊ideo qͦ ad illū dr̄: Et oīa vanitaſ. Scd̓m hͦ triplex vanitaſ nōrebus ſed hoībus male vtentibꝰ eis attribuit̉ quibus oīa vana ſunt: iuſtis ꝟo rebus bn̄ vtentibꝰ nulla vana ſūt: qꝛ vtuntur rebus ad id ad qd̓ ſunt .i. inquantū via ſūt ad deum cognoſcendū ⁊ amandū ⁊ honorandū: et ſic in eis optime delectantur. Vnde Psͣ. Delectaſti me dn̄e in factura tua. Stulꝟo rebus creatis vtunt̉ in ſe: non inquantū via ſunt ad deū:qd̓ ē creatura frui. Vnde Sap̄. ij. b. Uenite ⁊ fruamur boniaquę ſunt. De his dicit Augꝰ. Uę illis qui diligūt nutus tuoſpro te. Sic gͦ vanitas nō in rebꝰ eſt/ ſed in male vtentibꝰ eis.Un̄ Augꝰ in li. de vera religiōe. Tolle vanitates ⁊ nll̓a erūtvana: quippe pleni ſūt cęli ⁊ terra gloria dei. De hac triplicivanitate pręmiſit eccleſiaſtes: vt reuocaret homīes ab amore temꝑaliū/ ⁊ prouocaret ad ꝯtemptū eorum: Hęc eſt enimintentio eius. q. d. O vos homines propter quos facta ſuntoīa ⁊ ſb̓iecta ſub pedibꝰ veſtris: nolite laborare vt impleamini ex eis quę non ꝯferūt plenitudinē cōtinenti: qꝛ auarus nōimplebit̉ pecunia. jͣ. v. b. Itē nolite ꝯfidere in his vel inniti q̨̄caduca ſūt ⁊ fulcimentū nō ꝯferūt īnitēti: Nā cū illis cadentibꝰ neceſſario cadit innitēs. Prouer. xj. d. Qui ꝯfidit in diuitijs ſuis corruet. Itē nolite quęrere fructū in trāſitorijs: q̄oīno nullum fructū cōferūt diligēti. Vnde. jͣ. v. b. Qui amatdiuitias fructū nō capiet ex eis. Et hͦ ē qd̓ dic̄: ¶ Uanitasvanitatū ⁊ oīa vanitas: qꝛ cito deficiūt ⁊ euaneſcūt vtſumꝰ. Un̄ ſymmachꝰ ⁊ theodotio dixerūt ꝓ vanitas vanitatū: Uapor fumi ⁊ aura tenuiſ q̨̄ cito ſoluūt̉. Seqͥt̉. d̓ Quidhabet amplius homo de vniuerſo labore ſuo quolaborat ſub ſole: id eſt pro terrenis q̨̄ ſub ſole ſunt: ſuppleniſi vanitatē? Et ꝯcordat hęc lr̄a/ litterę Augꝭ. quā poſuimꝰ.q. d. vere triplex labor hoīs vanitas eſt: qꝛ/ qͥd habet ampliꝰ hō de vniuerſo labore ſuo qͦ laborat ſub ſoleniſi vanitatē triplicem .ſ. curioſitatis/ cupiditatis/ ambitiōiset vanę laudis? In hoc enī ꝙ dicit/ de vniuerſo laboretriplicē laborē p̨̄dictū oſtendit. Uniuerſitas enī in paucioribus qͣꝫ in tribus non poteſt ꝯſiſtere: et vniuerſitas humanorū laboꝝ circa tria tm̄ quę diximꝰ verſat̉/ propt̓ treſ vires animę: quarum finis neceſſario labore aliqͦ humano quęrit̉. Ꝙaūt dicit/ ſub ſole: iuxta litterā innuit ꝙ labores ⁊ motꝰ humani qͦdāmodo regulant̉ et mēſurant̉ a ſole: nō vt duce ſꝫ vlluce. Uel pōt iſte ꝟſus ſecūdus eſſe verbum in ꝯcione/ nō iudicis vel ſentētiā dantis: ſed vox eſt imꝑfectoꝝ ſic dicētiū inꝯcione/ nō ſpectās ad priorē: ſub hͦ ſenſu: d Quid hꝫ ampliꝰ hō de vniuerſo labore ſuo qͦ laborat ſub ſoleſupple qͣꝫ laborē/ vel vltra laborē? q. d. nihil. Et ē vox ſtultoꝝvel maxime imꝑfectoꝝ: qͦrū ꝑſona aſſumit ī ſe ſalomon vt tadē ſententiā ferat. Moralit̓. d ¶ Quid habet āpliusid eſt reſiduū: e¶ Homo/ terrenꝰ: ſ ¶ De vniuerſo ſabore ſuo ꝓprio: nō cōi deo ⁊ ꝓximo: g ¶ Quo laboratſub ſole/ iuſticię vl̓ materiali .i. circa terrā. l. ꝓ terra. q. d. nihil. Et iō vanitas ē oīs huius labor qͦ q̨̄rit̉ ſcīa inflatiua: quoꝯgregāt̉ diuitię pereūtes: qͦ ambiūt̉ honores caduci: Quibꝰſubito d̓r Lucꝭ. xij. c. Stulte hac nocte aīam tuā repetet a teq̨̄ aūt ꝯgregaſti cuiꝰ erūt? Iob. xxvij. d. Diues cū dormieritnihil ſecū auferet. j. Timoth̓. vj. b. Nihil ītulimꝰ ī hūc mūdūibiū qꝛ nec

HPs.5jͣ. 3. b.

Psͣ. 51.

Triplex vanitas hominisPsͣ .93.Psͣ .11.

Psͣ .38.Triplex ſtatꝰhominis

Pquilus

Triplex laborhominis