Libri EſaieCa. IXVI
Uermis eorum nō moriet̉:cet ignis eorum nō extinguedtur: et erunt vſqꝫ ad ſatieta-
tem viſionis omni carni.Explicit Eſaias ꝓpheta.
¶¶ Uermis eorū nō moriet̉: ⁊ ignis eoꝝ nō extinguet̉: q. d. pęnā eoꝝ tēporalē ſecuta ē pęna ęterna. Vermesenim qui ex putreſcētibus eoꝝ carnibus ſcaturiēt/ vſqꝫ in ęternum nō deficient. Et ignis qui etiā oſſa eorū conſumet nō extinguet̉: quia illū ſequit̉ ignis ęternus/ qui animas ⁊ corporaſimul comburit: Pęnā em̄ eoꝝ temporalēſequit̉ ęterna. In cuiꝰetiā figura/ in valle tophet erat iugis ignis:Aīde dicit̉ gehennon .i.hēna d̓r. d ¶ Et erūt vſqꝫ ad ſatietatē viſiōis oī cart̓ra hennon/ vnde geni .i. oīs homo qͥ viderit iſtos tēporaliter punitos ⁊ cadauera eorū viderit ꝓiecta ī locis illis in quibꝰ p̨̄uaricati fuerāt incultū dei/ ſaturabit̉ de pęnis eoꝝ. Saturitas em̄ ⁊ qͣſi refectio eſt iuſtis/ iuſta dei vindicta de inimicis: Vel in ſaturitatēviſionis omni carni .i. in abominationē vidēdi: Qucūqꝫ enimviderit eos abominabit̉ eos: nec curabit eos videre/ ſꝫ auertet viſum ſicut a putrido cadauere. Hoc autem in ſcd̓a expoſitione plenius exponemus.a ¶ Uermis eoꝝ non moriet̉: ⁊ ignis eorū nō extinguetur. Illud verbum ter dicit dn̄s Marci. ix. g. propterternariū peccatoꝝ: luxuriā: auariciā ⁊ ſuperbiā: quę ibi punientur. Ignis em̄ ille gehennalis nunqͣꝫ extinguet̉: ſicut et iohannes aſſerit/ dicēs Matth̓. iij. c. Paleas autem comburetigni inextinguibili. In quo ⁊ vermes immortales eſſe credēdi ſunt: qui carnes impiorū ſine fine comedent: vt non ſolumab igne perpetualiter crucientur: ſed et a vermibꝰ deuorent̉.Unde Iudith. xvj. c. Dabit ignē ⁊ vermes in carnes eorū:vt vrantur et ſentiant mala vſqꝫ in ęternum. Ecc̄i. vij. b. Vindicta carnis impij/ ignis ⁊ vermes. Ecc̄i. x. b. Cum morieturhomo/ hęreditabit ſerpētes beſtias ⁊ vermes. Iob. xxj. c. Inpuluere dormient ⁊ vermes operient eos. sͣ. xiiij. c. Subterte ſternetur tinea: et operimētū tuū vermes. Sicut autē corporeus eſt ille ignis: ſic ⁊ vermes corporei ſunt: quia et igniscorpora reproborum cōcremat: ⁊ vermes ea dilacerant. Velvermis dicitur ſera ſcelerum pęnitudo: quę nunqͣꝫ in tormen-
tis conſcientiā afflictorum mordere ceſſabit: vt ignis ſit pcna extterius ſęuiens: vermis dolor interius accuſans. Diciergo. a ¶ Uermis eorum/ materialis vel conſcientie: ꝑ¶ Non moriet̉: ſed ſemꝑ mordebit̉. ¶ Et ignis eorumnon extinguet̉: ſicut nec materia eius: Semꝑ em̄ habebitqd̓ cōſumat. Hieroꝰ.Ignis quoqꝫ iuxta idaccipiendus eſt/ quodet vermis: qui tamdiuſuccenditur: quamndiuhabeat materiaꝫ quavorax flamma paſcatur. Si quis igitur habet in conſcientia ſua conſūptibilia cycania: quę inimicus homo dormiente patrefamilias ſuperſeminauit: hęc ignis exuret/ hęc vorabit incendium: et omniū ſanctoꝝ oculis eoꝝ ſupplicia monſtrabunt̉: qui pro aurorargento et lapide p̄cioſo ędificauerūt ſuper fundamentū dn̄lignū/ fęnum/ ſtipulam: ignis pabulū ſempiternū. Iohāneschryſoſto. Ignis hic qui in p̨̄ſenti vita eſt/ abſumit cūcta querecipit: ignis ꝟo ęternͤ qͦs ſuſcęperit ſēper cruciat/ ⁊ pene ſiſemꝑ ītegros ſeruat. Propterea etenī extinguibilis dicit̉: nōſolū quia ipſe nō extinguet̉ ſed qꝛ nec eos quos ſuſceperit extinguit nec perimit. Ignis ille ſicut naturā nō cōſumēdi habet: ita nec illuminandi/ ſed eſt ignis obſcurus ⁊ flamma tenebroſa. Morte immortali morient̉ impij. Vnde. sͣ. viij. b. pęna imꝑiorū dicit̉ quaſi torrēs inundans vſqꝫ ad mediū colli:quia ſemꝑ cruciabit ſed nunqͣꝫ extinguet. Un̄ nec vltra collūdicit̉ trāſire ad ſuffocandū/ ſed vſqꝫ ad mediū colli: vt ſemꝑin cruciatibus viuant. d ¶ Et erunt vſqꝫ ad ſatietatemviſionis omni carni: quia de malorū viſione in tormētisſatiabunt̉ om̄es electi: ẜm illud Psͣ. Lętabit̉ iuſtus cū viderit vindictā. Nam omnē carnē vocat nūc oēs electos poſt reſurrectionem corporum gloria incorruptiōis veſtitos: ſicutEzech̓. .xj. d. caro in bono accipitur. Auferam a vobis cor lapideū ⁊ dabo vob̓ cor carneū. Malach̓. iiij. a. Egrediemin⁊ ſalietis ſicut vitulus de armēto: ⁊ calcabitis impios cū fuerint cinis ſub planta pedum veſtrorū.¶ Explicit poſtilla dn̄i Hugonis Cardinalis ſuꝑ Eſaiam.
S
Marci. 9. g.19. q. 3. c. qm̄.
Myſtice
Psͣ. 57.