Pſalmus
a ymoueatur mare ⁊ plenitudoeiꝰ: oͣrb̓r t̓raꝝ: ⁊ qͥ hītant ī eo.Flumina plaudētꝭ manu ſigͦ mu̓l: mōtes exultabūt arcōſpectu dn̄i: quōniā venit iudicare t̓rā. Iudicabit orbē ter
rarū in iuſticia: ⁊ populos inoęquitate.¶ Pſalmꝰ dauid. XCVIII.h̓Ominꝰ regnauit iraſd̓ cant̉ ppl̓i: qͥrſēdet ſuꝑIcherubin moueat̉ t̓ra.
Al̓. I52 0ueaturAl̓. rterre etſēs inhabiantes in eaAl̓. rmanibꝰn idipſumAl̓. ffacioAl̓. ⁊terre
dn̄i ſuꝑ iuſtos ⁊ aures eiꝰ ī p̄ces eoꝝ. Et vt dic̄ Glo. aures eiꝰdelectant̉ in nr̄a lubilatiōe. Scd̓o: qꝛ hęc laus facit conuerſionēpctōꝝ: Un̄ dic̄: a Moueat̉ mare ⁊ plenitudo eiꝰ .i. pctōres qͥ multi ſūt: vel mundꝰ ⁊ hoīes mūdani moueant̉ ad fidē etpęnitētiā. Vn̄ exponēs ſubdit: b Orbis traꝝ ⁊ qͥ hītant īeo: ſupple moueant̉ adfidē ⁊ pnīaꝫ. Tertio ꝓpt̓lęticiā bonorū. Un̄ addit: d ¶Flumīa .i. homines pleni aqͥs gr̄aꝝ:e ¶ Plaudet manu i.bonis oꝑibꝰ exultabūt.Et hͦ g. ¶ Simul. q. d.nō vnꝰ tm̄: ſꝫ oēs parit̓vnitatē fidei ⁊ charitatꝭcongregati. Iuxta illudAct̉. iiij. f. Multitudinis aūt credētiū ⁊cͣ. h¶Mōtes .i. maiores: i ¶ Exultabūt a cōſpectu dn̄i .i. qn̄ videbūt dn̄m. K¶ Qm̄ venit iudicare tra .i. pctōres t̓renos: nō mōtes qͥ iudicabūt cū eo. Un̄ ⁊ hͦ ſciētes exultabūt a cōſpectu eiꝰ. In iudicioaūt duo faciet dn̄s: qꝛ malos ꝯdēnabit. Un̄ dic̄: ¶ Iudicabitorbe t̓rę .i. t̓renos m AIn iuſticia/ eos iuſte ꝯdemnādo. Etbonos remunerabit: Un̄ addit: nEt ppl̓os .i. fideles et rōnales in vita: o. ¶ In ęqͥtate. Matth̓. vij. a. Eadē mēſura qͣ mēſifueritꝭ/ remetiet̉ vob: qꝛ reddet eiſ ęqͣ ſuis meritꝭ. De his duobꝰ.ij. Corꝭ. v. b. Oēs noſ manifeſtari oportet an̄ tribunal chriſti: vtreferat vnuſqͥſqꝫ ꝓpͥa corꝑis ꝓut geſſit/ ſiue bonū/ ſiue malū.X cit/ iubilate: qꝛ ī cęlo ē iubilatio. Iob. xxxviij. a. Ubi erascū me laudarēt aſtra matutīa/ ⁊ iubilarēt oēs filij dei? Ul̓ hoībꝰloquit̉: Iubilate ī ꝯſpectu regꝭ dn̄i .i. vt ab eo ꝯſpiciamī .ſ.vt placeatis ei: ⁊ vt ipſu etiā ꝯſpiciatis. Iuxta illud Eſa. xxxiij.c. Regē ī decore ſuo videbūt: oculi eiꝰ cernēt t̓rā delōge. Hoc ēꝯͣ vane gl̓iātes: qͥ a mulierculis laudari appetūt qn̄ cantāt ī eccl̓ia⁊ nō a rege dn̄o. Itē ſic Iubilate ī ꝯſpectu regis dn̄i .i. ſic̄qͥ ab eo ꝯſpicimī. q. d. nō ſegnes efficiami: ſꝫ ſtrenue diuinū officiū ꝑagite: qꝛ dn̄s ſꝑ vos cōſpicit: Boetiꝰ. Magna nob̓ indicit̉ꝓbitatis neceſſitas cū an̄ oculos ꝟſamur iudicis cūcta cernētis.a ¶ Moueat̉ ad laudē: mare ⁊ plenitudo eiꝰ. Per mare intelligunt̉ pęnitētes qui ſūt in amaritudine ꝯtritiōis ⁊ doloris ꝓpctīs q̨̄ fecerūt. Per plenitudinē maris/ ītelligit̉ ꝑfectio pęnitētię: q̨̄ tūc ē ꝑfecta/ cū hō facit pnīaꝫ ꝓ peccatꝭ aliorū: vt Daniel̓.ix. e. Cūqꝫ ꝯfiterer pctā mea ⁊ pctā ppl̓i mei. b. ¶ Orbis .i. circulus / terraꝝ: iuſti in diuerſis t̓ris ꝑfecti: cEt qͥ habitāt ineo .i. in circulo. Notabilit̓ dic̄/ habitāt/ nō intrāt. Quidā em̄ intrāt circulū ꝑfectiōis/ ⁊ nō habitant ibi: ſꝫ cito reſiliūt a clauſtro.Etiā qn̄qꝫ d Flumīa plaudēt manu. Flumīa ſt̓ doctoreslegis diuinę: qͥ rigāt hortū eccl̓ię aqͥſ doctrīę ⁊ ſapiētię. Psͣ. Fluminis īpetꝰ lętificat ciuitatē dei. Ecc̄i. xxiiij. d. Ego ſapīa effudiflumīa. Eph̓. iiij. c. Alioſ dedit doctores. f¶Manū: Ecce ꝙ deviuis flumībꝰ loqͥt̉. Manu .i. oꝑe ⁊ largitate. Psͣ. Oēs gentesplaudite māibꝰ. Quid aūt flumībꝰ magꝭ largū? qͥd vtiliꝰ? qͥd dulciꝰ? Nulli negāt aqͣs: oībꝰ ſūt neceſſaria: oībꝰ iocūda. Matth̓. x.b. Gratis accępiſtꝭ/ gratis date. Eſt aūt malꝰ plauſus. Prouer.xvij. c. Hō ſtultus plaudet manibꝰ cū ſpopōderit ꝓ amico .i. cūſuſcęꝑit curā. Sꝫ addit/ g. Simul: ꝯͣ ſingulares ⁊ nouas opiniōes. Sic̄ nō deſerit flume̓ antiquū alueū: ſic doctores n̄ debētrelinq̄re ſemitā antiqͦꝝ. Ecc̄i. ix. c. Nō dereliqͣs amicū antiquū:nouꝰ em̄ nō erit ſil̓is illi. h ¶Motes exultabūt a ꝯſpectudn̄i. Mōtes ſt̓ p̄lati: qͥ cū boni ſūt/ exultāt a ꝯſpectu dn̄i. Eſa.lv. d. Mōteſ ⁊ colles cātabūt laudē. kQm̄ venit iudicaret̓rā. Gaudeāt gͦ qͥ t̓rā reliq̄rūt ⁊ cęleſtes facti ſūt: qꝛ nihil habētiudicādū ſi t̓rā nō habēt. Uenit/ aūt dn̄s iudicare t̓rā .i. peccatores: nō ſolū ī ſcd̓o aduētu: ſꝫ ⁊ nūc ī p̨̄ſenti. Ioh̓. xij. e. Nūciudiciū ē mūdi. ¶¶ Iudicabit orbē t̓raꝝ ī iuſticia .i. eos qͦsmūdꝰ orbatos ocl̓is ī orbē duc̄: Sic̄ ſanſon/ Iudic̄. xvj. e. clauſūmolere fecerūt. j. Regꝭ .xxv. e. Aīa inimicoꝝ tuoꝝ rotabit̉. Ecōtra/ Ioh̓. v. d. Qui v̓bū meū audit ⁊ credit ei qͥ miſit me: hꝫ vitāęternā: ⁊ ī iudiciū nō venit: ſꝫ trāſiet a morte ī vitā. Itē hoc dr̄aduocatos: Iudicabit orbē t̓raꝝ ī iuſticia .i. ꝓ iuris aſtucia dānabūt̉ plurimi litigatoreſ. ¶ Et ppl̓os .i. rōnales theologos ⁊ ſacerdotes: o In ęqͥtate .i. ꝓ ęquimitate: qꝛ ęqͣnimiter
tolerāt ī mūdo ⁊ ī eccl̓ijs mala/ nō pęnaꝝ/ ſꝫ culpaꝝ. Hiere. xj.c. Quid ē ꝙ dilectꝰ meꝰ in domo mea fecit ſcelera multa?Ominꝰ regͣuit. Titulꝰ. ¶ Expo. Psͣ. XCVIII.d ¶ Pſalmꝰ dauid. Titulꝰ patet. Cōtinuatio. In p̨̄cedeti pſalmo ęgit de aduētu ⁊ d̓ natiuitate chriſti. Sꝫ natōchriſto ppl̓i iudęoꝝ iratiſt̓ cū herode/ ⁊ regnū eiꝰpoſtea etiā conati ſt̓ tollere vſqꝫ hodie: Sꝫ dic̄pſalmꝰ iſte ꝙ ip̄e ē qͥ tꝑemoyſi et ſamuel̓ regͣuit īiſrl̓ ⁊ vbiqꝫ. Nota ꝙ treſpſalmi ita īcipiūt/ On̄sregnauit. Et ī illis tribꝰagit̉ d̓ laude chriſti. Triplex em̄ exultatio eſt dechriſto ⁊ regno eiꝰ. Prima exultatio ē de regni chriſti cōfirmatiōe. Et d̓ hac agit ī pͥmo pſalmo: Dn̄s regͣuit decorē indutꝰ ē. ISecūda ē de regni chriſti dilatatiōe. Et de illa agit ī ſecūdo .ſ.Dn̄s regnauit exultet t̓ra. Tertia ē d̓ regni chriſti aucͣtate ⁊ poteſtate: de qͣ agit̉ ī hͦ pſalmo. Intētio gͦ ē inuitare ad laudē ⁊ honorē chriſti: vt eū tanqͣꝫ deū adoremus: ⁊ tanqͣꝫ regē exaltemꝰ.Modꝰ. Biꝑtitꝰ ē pſalmꝰ. Primo on̄dit chriſtū regnātē: ⁊ quicūqꝫ ei repugnet/ altū ſuꝑ oēs: vn̄ ei cedere monet. Scd̓o monet eū adorari: qꝛ pr̄es antiqͥ ſeruierūt ei: ibi: Exaltate dn̄m.Primo gͦ inuitans ad laudē chriſti: cōmendat eū primo a regiapoteſtate/ cū dic̄: p ¶ Dn̄s/ chriſtꝰ/ regnauit .i. regͣre īnotuit: ⁊ęqͣlis eſſe cū pr̄e ī regno qͥ pͥus vilis erat ⁊ abiectꝰ. Scd̓o cōmēdat eū a regni firmitate/ cū dicit: q Iraſcant̉ ppl̓i/ iudeoꝝ.Et eſt irriſio ironica/ q̨̄ ſacraſmos dr̄ .ſ. hoſtilis irriſio. q. d. iraſcant̉ quātūcūqꝫ voluerīt: qꝛ ita cōfirmatū ē regnū eiꝰ/ ꝙ velintnolint regnabit ī ęt̓nū. Tertio cōmēdat eū ab altitudine regnicū addit: r ¶ Qui ſedet ſuꝑ cherubin: qꝛ etiā ſuꝑ illos ſup̄mos angelos incōꝑabiliter altus eſt. Et ideo exquo ita firmit̉regnat: exquo ita altꝰ eſt: s Moueat̉ t̓ra .i. terreni quātū voluerint: qꝛ nihilominꝰ regnabit. Et eſt idē cū hͦ qd̓ p̨̄dixit: iraſcant̉ ppl̓i: Et eodē mō legendū eſt. Vel alit̓: Moueat̉ terra .i. t̓reni gentiles ad pęnitētiā ⁊ ad fidē/ ꝯuertendo ſe ad dn̄mqui tantꝰ eſt.Moraliter: p Gn̄s regnauit iraſcant̉ ppl̓i. Cū dn̄sregnat ī bonis/ iraſcunt̉ mali. j. Machab̓. v. a. Factū ē vt audierūt gētes ī circūitū: qꝛ ędificatū ē altare vt pͥus: iratę ſt̓ valde.Et ſuꝑ qͦs regnat? Ecce/ r ¶ Qui ſedet ſuꝑ cherubin. Cherubin interp̄tat̉ ꝟmiculata pictura/ vel ſcīa ml̓tiplicata/ vel ſcīęplenitudo/ vel qͣſi pl̓es ſcīę ⁊ intellectꝰ. Uermiculata pictura/ ſignificat illos/ qͥ varijs virtutibꝰ ⁊ donis decorant̉. Ezech̓. xl. c.In portis tēpli erāt picturę vndiqꝫ. Portę tēpli/ ſūt p̨̄lati: Hidebēt depingi. Et cortinę tabernaculi erāt varię: Exo .xxvj. a.Psͣ. Aſtitit regina a dextris tuis ī veſtitu deaurato/ circūdatavarietate. Itē ſedet ī illis in quibꝰ ml̓tiplicat̉ ſcīa illa quā Augꝰpetebat/ dicēs: Dn̄e nouerim te/ nouerim me. Qui deū cogͦſcitferuēs efficit̉ ⁊ amat eū: Et de tali dic̄ dn̄s/ Ioh̓. xiiij. c. Ad eūveniemꝰ ⁊ māſionē apd̓ eū faciemꝰ: Ecce ꝙ ī his ſedet qͥ habētnoticiā dei. Noticia ꝟo ſui facit humilē: Et in talibꝰ ſedet dn̄s.Eſa. lxvj. a. ẜm aliā trāſlationē: Suꝑ quē reqͥeſcet ſpūs meꝰ niſi ſuꝑ hūilē ⁊ qͥetū ⁊cͣ. Itē in illis ſedē ſibi īuenire deberet/ ī qͥbꝰmultiplicat̉ ſcīa ſacrę ſcpͥturę: de qͣ ml̓tiplicatiōe Daniel̓. xij. b.Pertranſibūt plurimi ⁊ multiplex erit ſciētia. Itē in illis ſedetin quibꝰ eſt ſcīę plenitudo .i. charitas. Roma. xiij. c. Plenitudolegis eſt dilectio. j. Ioh̓. ij. d. Unctio docet vos de oībꝰ. Scietia ſine charitate eſt lāpas ſine oleo. Matth̓ .xxv. a. Fatuę. virgines nō ſumpſerūt oleū ſecū. Itē ſedet in illis in quibꝰ ſunt diuerſę ſciētię ⁊ intellectꝰ qͦ ad diſpoſitionē bonā ſpūaliū ⁊ tꝑaliū.Deūt̓. j. b. Eligite ex vobis viros ſapiētes ⁊ gnaros. Sapiēteſad ſpūalia: gnaros ad tꝑalia. j. Timoth̓. iij. a. Domui ſuę bn̄ p̄poſitū. Et d̓ his s Moueat̉ .i. turbet̉/ t̓ra: qꝛ qn̄ gr̄a dei p̄ſidētꝭ apparet ī bonis: mali turbant̉ ⁊ inuidēt ⁊ detrahūt. Psͣ.Terra mota ē: etenī cęli diſtillauerūt a facie dei finai. Matth.xx. b. An oculꝰ tuꝰ nequā eſt: qꝛ ego bonꝰ. Uel ī bono pōt legi:q¶ Iraſcant̉ ppl̓i ⁊ moueat̉ tra. Exqͦ em̄ dn̄s regͣuit iraſcidebēt ꝯͣ inimicos eiꝰ ppl̓i ſuꝑ quos regnat. Vn̄ dic̄: Iraſcant̉
23
Al̓. rcōmoueaturAl̓. tterre etſēs inhabiantes in eaAl̓. rmanibꝰnidipſumAl̓. ffacio
Al̓. zſedesjAl̓. rcōmoueatur
Osͣ. 52.
Ps. .56.
Partitiopſalmi
Moraliter
Moraliter
Psͣ .45.
Psͣ .44.
Psͣ .46.
Ps. 57Aliter