Eſdre Ca.¶ Glo. ordi.VIIIVNico. de lyra
ad ritum dei celi pertinet tribuat̉ diligent̓ ī domo dei cęli: ne forte iraſ acat̉ ꝯͣ regnū regis ⁊ filioa rū eiꝰ. Uobis qͦꝫ notū facimꝰ de vniuerſis ſacerdotibꝰ ⁊ leuitis cātoribꝰ⁊ ianitoribꝰ nathinneis⁊ miniſtris domꝰ dei huius vt vectigal ⁊ tributūʰ⁊ annonas nō habeatisēpoteſtatē imponēdi ſuꝑa ſ patēter exprimit arxerxesreges tēporibꝰ chriſthaberēuotionis: quidve erga fidē veritatisomnibus agerent.b eos. Tu autē eſdra ſcd̓mſapiētiā dei tui q̨̄ eſt ī manu tua: cōſtitue iudices f⁊ p̨̄ſides vt iudicēt omnipopulo qͥ eſt trās flumēhis videlicet qͥ nouerūtlegē dei tui: ſed ⁊ imperitos docete libere. Et omsnis qͥ nō fecerit legeꝫ deitui: ⁊ legē regis diligen hter iudiciū erit de eo ſiuein mortē: ſiue in exiliū: ſiue in cōdēnationē ſubſtātię eius: vel certe in carcerē. Et dixit eſdras ſcriba.a¶ Eſdras accepl̓a in dei laudubitādū dictaꝓrupit.regis ſancta eſſe ⁊ myſtica q̄ ꝓphetaei diuinitus inſpirata ꝯfirmat: a qꝛetiā domū dei glorificatā manifeſtaBenedictus dominꝰ deꝰ npatrū noſtrorum qui deodit hoc in corde regis vt pglorificaret domū domini quę eſt in hierl̓m: ⁊ inme inclinauit miſericordiam ſuam: corā rege etconſiliatoribus eiꝰ: ⁊ vniuerſis principibus regispotentibus. Et ego con aa ſpoteſtate ſcꝫ qua oīa operat̉.fortatus manu dn̄i deimei quę erat in me: congregaui d̓ iſrl̓ prīcipes qͥ saſcēderāt mecū. Ca. VIIIIſunt ergo pͥn t3dh Acipes familiarūÿ⁊ genealogia eorum qui aſcenderunt mecum in regno artaxerxisregis de babylone. De filijs phinees: gerſon: De vfilijs ithamar daniel. De xfilijs dauid attus. De fi-
⁊ ciuitatē dei ꝯtra vtilitatē eiꝰedificari. Hic āt artaxerxes iubet oībꝰ arce publice cuſtodibꝰ vt inter cetera ſal inquātuꝫopus ſit tribuant in domo dei:ibi em̄ cognoſcit̉ ꝙ heretici adimpugnādā eccleſiā fraudulēto hūane ſapiētie guſtu animātur. Hic aūt ꝙ cōuerſi ad fideꝫſapiētes ip̄am ꝑ diſciplinā ſecularis ſapiētie adiuuāt: dū ꝑͤ eāaduerſarios expugnāt.a Uobis qͦꝫ. Hoc priuilegiooſtēdit̉ ꝙ cetera plebs filioꝝ iſrael ad patriā ꝑueniēs tributaregis pedebat: qd̓ diſcreta ꝓuſione rex feciſſe cognoſcit̉: vt qͥdiuino ſeruitio ſuꝑerant: occupati a ſuo famulatū eſſent liberi: ⁊ qͥ in terra nihil ꝓpriū poſſidebāt: ſed ex decimis populi viuebāt: nemo ex eis tributū exigeret. His oībꝰ ꝓbat̉ nō ſoluꝫdilexiſſe: ſed etiā optime didiciſſe q̄ diuine ſeruitutis poſceretcultꝰ. h Tu aūt ⁊cͣ. Bed. Ropetit rex q̄ ſupra dixerat ⁊ veritatē quā cognouit iterato ſermone cōfirmat. Supra em̄ ait īmanu eſdre eſſe: qꝛ lex dei ſapientia eſt. vn̄: Os iuſti meditabit̉ ſapīaꝫ: ⁊ līgua eiꝰ lo. iu. led̓ eiꝰ in cor. i. Et iuſtꝰ ī māu ſualegē dei ⁊ ſapīam habet: dū inoībꝰ q̄ agit ⁊ loquit̉ memorē ſediuine volūtatis oſtēdit. Mſtice aūt dn̄s noſter habet ſapitiā in manu ſua: ip̄e eſt eī dei ꝟtus et dei ſapīa. Cōſtituit iudices .i. p̄ſides eccleſiaꝝ: qͥ ẜm volūtatē eiꝰ iudicēt oīa: ⁊ indoctꝭꝑ orbē fidē p̄dicēt: ⁊ oīs qͥ decreta cōtēnit legis illiꝰ vel p̄ſenti pena vel futura iuxta modūpeccati ſui puniet̉. In his artaxerxes expreſſit qͥd futuri tēporibꝰ chriſtianis deuotionis:haberēt: qͥd ve erga fidē veritatis agerēt reges. Poſſumuseſdre ꝑſonā etiam ad quēlibetdoctorē eccl̓ie referre: qͥbꝰ ſepreges et principes lr̄as ꝓ ſtatufideliū miſerūt. c Et ego cōfortatꝰ. Sic quiſqꝫ ad alios cōgregādos idoneꝰ ꝑ doctrinā ſuam efficit̉ debrius ꝑ gratiā deicōtra omnia que ſanctū opusimpediunt mente roborant̉.Capitulum: VIIIh Pfamiliaruꝫ. Diligente.ſunt ergo principesprincipes qui ſecum debabylone aſcenderunt enumerat ⁊ genealogiā eorū explicat:numerū quoqꝫ illorū adiūgitqui ad mille. cccc. ⁊. lx. ꝑuenitinnuens: quia eoꝝ d̓ cōfuſionemūdi aſcēdūt in libro vite ſcripta ſunt: ſed doctores .i. principes familiarū populi dei quantū animarū dn̄o acquirunt: tantum augmēta perpetue remunerationis accipiūt. Unde ſeruo dicenti: mna tua decē mnasacquiſiuit. Reſpōdet̉ et tu eſtoſuper. x. ci. i. ex eoruꝫ vita quosdocuiſti glorioſior eris in regno dei.☞ Cōgregaui
Ne forte iraſcat̉ ꝯtra regnū regis. ſciebat em̄ ꝙ potētia regni ſui depēdebat a volūtate dei. b Ut vectigal .i. cenſum de rebꝰ q̄ portant̉. c Et tributū: qd̓ a pſonis capitaneis ſoluit̉. d Et annonas .i. victu qͥ cuſtodibꝰ terre p̄bebat̉. e Nō ha. po. īponēdi ſuꝑ eosꝑſone em̄ deſeruiētes cultui diuino ⁊ vacantes ſtudiodebēt eē a talibꝰ īmunes. f Cōſtitue iudices ⁊ p̄ſidesid eſt ſi aliqͥ ſint inſufficiētes ad iudicādū amoue eos ⁊inſtitue alios ſufficiētiores. g Et oīs qͥ nō fecerit legē dei tui: qͣꝫtū ad iudeos qͥ ad ip̄am tenebant̉.h Et legē re .i. mādatū eiꝰ qd̓ habet vim legꝭ qͣꝫtū adgētiles et iudeos: qꝛ vtriqꝫ erāt ei ſubiecti. Iudiciūerit de eo. i. punitio. k Siue in mortē .ſ. corporalem.l Siue in exiliū: qd̓ eſt mors ciuilis. m Siue in cōdēnationē ſubſtantie eiꝰ: qꝛ ẜm quātitatē delicti debetena mēſurari. n Benedictus dominus deꝰ pa. no.Hic cōſequenter ponit̉ gratiaꝝactio: ⁊ in aliquibus libris p̄mittit̉. Et dixit eſdras ſcriba: ſed non eſt in hebreo nec eſt de textu ſed ſubintelligit̉: ꝓpter quod aliqui doctores appoſuerūt in libris ſuis ꝑ modum gloſe⁊ poſtea textui inſertum fuit ꝑ imperitiā ſcriptorum: ſicut ⁊ in pluribꝰ alijs locis ſimile factū eſt. o Qui dedit hoc in corde regis: totū em̄ bn̄ficiū a rege impetratū deo attribuit tāqͣꝫ gratꝰ. pª Ut glorificaret domūdn̄i: magnis muneribꝰ et priuilegijs cōceſſis ibidē miniſtrātibꝰ: vt pꝫ ꝑ p̄dicta. q Et ego ꝯfortatꝰ ma. dn̄iid eſt eiꝰ directione. r Cōgregaui de iſrl̓ principes .i.capitaneos vel principales domoꝝ. s Qui aſcenderūt mecū: vt tractarent adinuicē de ꝑtinētibꝰ ad meuꝫꝓceſſum.Ca. VIIPoſt hec aūt ꝟba ī regnoMOrAlitEr. artaxerxis ⁊c̄. Artaxerres lumē in ſilētio tētans interp̄tat̉: ⁊ iō ꝑ ip̄m ieſus xp̄s ſignificat̉. de quo d̓r Luce .j. Lumē ad reuelatione gentiū ⁊cͣ. Ipſe etiā ē rex regū ſicut ⁊ de artaxerxe dicit̉ infra in hͦ capl̓o. Ipſe etiā tentat nō vt aliqͥd ſibi de nouoinnoteſcat ſed alijs. Tentat etiā ī ſilētio: qꝛ tentatꝰ abeo ignorat ꝙ ab eo tentet̉ niſi ſibi diuinitꝰ reuelet̉. Igitur ꝑ regnū artaxerxis eccl̓ia qͥ regnū xp̄i d̓r bn̄ ſignificat̉. Eſdras filiꝰ ſaraie ⁊cͣ. Per eſdrā qͥ adiutor interp̄tat̉ bonꝰ doctor vel p̄dicator ſignificat̉. Un̄. j. Corinth̓. iij. Paulus doctor gētiū ⁊ p̄dicator dicit de ſe ⁊ſibi ſil̓ibꝰ. Dei adiutores ſumꝰ. Igit̉ in regno artaxer.xis eſdras tanqͣꝫ legatꝰ a rege mittit̉: cū ad docēdū populū doctor vel p̄dicator a xp̄o vel eiꝰ vicario deſtinat̉:cuiꝰ aūt cōditiōis eſſe debeat ſubdit̉: Et ip̄e ſcribavelox in lege .ſ. dn̄i .i. ſtudioſus debet eſſe in ſcripturisveteris ac noui teſtamēti. iō ſequit̉: Eſdras aūt parauit cor ſuū vt inueſti. ⁊cͣ .ſ. q̄ reudo eiꝰ ſanū intellectūEt faceret ⁊ doceret ī iſrl̓. Doctor em̄ ⁊ p̄dicator nōſolū debēt docere verbis ſed etiā factis exemplo xp̄i: d̓quo d̓r Actꝭ .j. Cepit ieſus facere ⁊ docere. Artaxerxes rex regū eſdre ſacerdoti ſcribe legis dei ⁊cͣ. Per hͦem̄ ꝙ iſte rex dedit eſdre multas ⁊ magnas gr̄as ⁊ priuilegia: ſignificat̉ ꝙ rex regū ieſus chriſtꝰ doctoribꝰ etp̄dicatoribꝰ verbo et exēplo dat gr̄as ſpūſſancti et chariſmata. Et ego cōfortatꝰ manu dn̄i cōgregaui de iſrael principes qͥ aſcēderēt mecū .ſ. in hierl̓m: ꝟba ſunteſdre ꝑ q̄ ſignificat̉ ꝙ bonꝰ doctor vel p̄dicator cōgregat multitudinē fideliū in vnitatem fidei charitate formate: quā ſecū ducit ad requiē hieruſalē ſuꝑne.Capitulum VIIII ſunt ergo principes. Hic cōſequēter deſcribit̉egationis executio que cōſiſtit in receſſu de babylone et acceſſu ad hieruſaleꝫ. Circa qd̓ primoponit̉ populi ꝓficiſcentis numeratio: ſcd̓o ipſa ꝓfectioibi: Et p̄dicaui ibi ieiuniū. prima in duas: qꝛ primo ponit̉ numeratio ꝓficiſci volentiū generaliter. ſecūdo leuitarū ſpecialiter. ibi. Queſiuiqꝫ in populo. Circa primū legat̉ littera ſicut iacet: excepto qd̓ ſequit̉.v De filijs phinees: dicunt hic expoſitores noſtri cōmuniter ꝙ iſte nō poteſt intelligi phinees qui fuit filiꝰeleazari filij aaron. Similiter cum ſubdit̉:x De filijs ithamar dāniel .i. deſcendētibus ab ithamar non poteſt intelligi ithamar qui fuit filius aaron:quia infra eodē capi. dicit̉ ꝙ de filijs leui non fueruntaliqui inuenti in populo illo qui tunc erat cum EidraPhinees autē filius eleacari. et ithamar filius aaronfuerūt de
Iͣ
1. Eſd̓. i. c.