Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyra II AegumCa. I Nico. de lyra

Scd̓s liber Regū incipit:Actū ē āt poſtqͣꝫ amortuꝰ ē ſaul: vtdd̓ reuerteret̉ acęde amalech: ⁊māeret duos dies ī ſicelech. In die āt tertiaapꝑuit hō vēiēſ d̓ caſtrꝭ ſaul

gūt ifideles q̄ ſt mēbra diaboli. ſic ī iſto ca. ꝑ philiſteos pn̄tes ītelligi ꝓpt̓ ꝯformitatē capitꝭ ad mēdra ⁊ eoꝝ cōnexiōeꝫan hͦ āt bello philiſtīoꝝ ꝯͣ iſrl̓ aliqͥ de ppl̓o iſrl̓ fugiētes turpit̉ euaſerūt ⁊ aliqͥ gladijs philiſtīoꝝ īterfecti fuer̄t ⁊ aliqͥ .ſ. ſaul ⁊ arporijs gladijs occubuer̄t. lꝫ an̄ ſaul a ſagittarijs fuiſſꝫmigervt d̓r ī textu. ⁊ idē ꝓbabilit̓ vr̄ d̓ armigero ip̄iꝰ Per p̄vulnermos āt qͥ euaſer̄t cū aliqͣ turpitudīe: ſignificant̉ illi qͥ d̓ bello demonū ꝯͣ nos euadūt ſine culpa mortali: n̄ tn̄ ſine veniali q̄ habꝫaliquā turpitudinē ānexā. Per ſcd̓os āt qͥ cecider̄t gladijs philiſtinoꝝ: ſignificāt̉ illi qͥ cadut ī mortale pctm̄: ⁊ hͦ tētatiōibꝰ demonū. Per tertios ꝟo qͥ a philiſteis letaliter vulnerati gladijsprijs ſe int̓fecer̄t: ſignificāt̉ illi qͥ tēptatōibꝰ demonū vulnerāt̉ctō mortali ⁊ cū hͦ poſtea ꝓprio motu mortalit̓ peccāt: vl̓ aliosad hͦ īducūt. ⁊ ſic gladijs demonū ⁊ ſuis ꝓprijs moriūt̉. Etp̄ciderūt caput ſaul ⁊cͣ. Per hāc expoliationeꝫ ſignificat̉ ꝙ hōmortalit̓ peccās armis ꝟtutū ⁊ gr̄e ſpoliat̉. ꝑ hͦ āt ꝙ caput ſaul⁊ eiꝰ corpꝰ ad vituꝑiū eiꝰ appēſa fuerūt in muro bethſā: ſignificatur īfamie turpitudo q̄ ſeqͥt̉ ad mortalē culpā. Qd̓ cū au.Per iſtos qui caput ⁊ corpꝰ ſaul aufe. d̓ mu. ſępe. ſignificāt̉ illiturpitudinē ſuoꝝ ſuꝑioꝝ qͣntū pn̄t bono mō ſatagūt occl̓tare.In ca. xxxj. vbi d̓r ī poſtilla. Hebrei ꝟo dicūt ſaulē eē ſaluatū.AdAlLlO. neda. nō enī hꝫ fūdamētū ī aucͣte nec ī rōne.Opinio hebreoꝝ ī hͦ paſſu nullo mō vr̄ ſuſtiNā fūdamētū eoꝝ aſſūptū ex hͦ ꝙ ſaul dīnā ſnīaꝫ ꝑ ſamuelē ſibiānūciatā acceptauit nulliꝰ valorꝭ ē. In hͦ eī n̄ excuſāt ſaulē a peccato: ſꝫ potiꝰ eū grauiꝰ accuſāt. qd̓ ſic ptꝫ. nā ī phitonicꝭ dīnationibꝰ ⁊ hmōi duo ꝓhibēt̉ ī lege dīna: qͦꝝ vnū ē tl̓es dīnatores cōſulere. vn̄ Deu. xviij. Nō ſit in te maleficꝰ neqꝫ qͥ phitōeſ ꝯſulat.Alid̓ ꝟo ꝓhibitū ē: ne qͥs ꝟbiſ tl̓iū credat ſeu aſſētiat. vn̄ Deū.vbi. sͣ. Gētes iſte qͣꝝ poſſideb̓ t̓rā augures ⁊ dīnoſ audiūt: tu āta deo tuo alit̓ īſtitutꝰ es. Vbi ⁊ ī ſeq̄ntibꝰ māifeſte hr̄ ꝙ ſic̄ ī legedīna p̄cipit̉ vt credat̉ ꝟo ꝓph̓e dei: ita ī eadē lege ꝓhibet̉ ne qͥstalibꝰ ſuꝑſticioſis vaticinijs aſſētiat ſeu credat: vt ī p̄dctō ca. ſatis declarat̉. Ex qͥbꝰ euidēt̓ ſeqͥt̉ ꝙ ſi qͥs ꝯſuleret phitōes ſeu diuinos: qͥbꝰ ꝯſultꝭ n̄ aſſētiret eoꝝ vaticinijs: tl̓is eēt trāſgreſſor pͥmi p̄cepti tm̄. Si āt nō ſolū ꝯſule̓t ſꝫ ēt eoꝝ p̄noſticꝭ aſſētiret eēttrāſgreſſor vtriuſqꝫ p̄cepti: vt ptꝫ ex dictꝭ. Ex qͥbꝰ manifeſte ſeqͥt̉ꝙ volētes excuſare ſaulē a ꝯſultatōe phitoniſſe: ꝑ hͦ ꝙ ſnīaꝫ ſibiꝑ illū reſuſcitatū annūciatā acceptauit: nō ſolū ip̄m n̄ excuſāt apctō ꝯſultatiōis: ſꝫ inſuꝑ ip̄m accuſāt de nouo pctō .ſ. acqͥeſcēdiꝟbis magicꝭ ſeu dīnatiōibꝰ vt ſic nō ſolū ſit ſaul pͥmi p̄cepti ſupradicti trāſeſſor: ſꝫ ēt ſcd̓i. Si āt dicat̉ ꝙ ſaul n̄ credidit phitoniſſe ſh̓ie ſamuel̓ qͥ erat fidel̓ ꝓph̓a dn̄i: hͦ nō valet. nāAugꝭ. sͣ. ca. xxviij. traditā q̄ ꝟa ē: vt ibi fuit d̓claratūel ī ſpū apparuit: ſꝫ demō ī ſaielē trāſformatꝰ ē. ⁊ſic nō īiueli ſꝫ demōi credidit ꝟbis eiꝰ aſſētiēdo. Dato ēt ꝙ ſamuel inia ꝑſona apꝑuiſſet: ꝓut qͥdā volūt. lꝫ minꝰ ſane: vtsͣ. ad huc ſaul peccauit ī credēdo ꝟbiſ illiꝰ: cuiꝰ rō ē. nā dicentesſamiſſe ſuſcitatū: hͦ aſſerūt ex diſpēſatiōe dīna eueniſſe: q̄ phitoniſſā et ſaulē latebat: vt exp̄ſſe hr̄ ī glo. ibidē. ⁊ ſic ſaulnō credebat ip̄m eē veꝝ ſamuelē ſꝫ ſpūm malignū arte magica inſamuel̓ ſpecie apꝑentē: cui credēdo īdubie peccauit ꝯͣ ꝯſcīam cōmittēdod̓ eī n̄ ē ex fid̓: pctm̄ ē. ad Ro. xiiij. Si āt dicat̉ ꝙ ſaulcrediditis ſibi annūciatꝭ rōe ſigͦꝝ q̄ forte viderat phitōniſſavl̓ ip̄ec ex hͦ excuſat̉ a pctō. Nā ẜꝫ Augꝭ. ī ca. Nec mirūsͣ. allegato: nō iō qͥs dꝫ crede̓ tl̓ibꝰ: qꝛ aliqn̄ eueniūt ea q̄ p̄dicūtAd cuiꝰ ꝓbatiōeꝫ adduc̄ clarā aucͣtē Deū. xiiij. Ꝙ āt d̓r ſauleꝫde oībꝰ ſuis pctīs penituiſſe audita ſnīa. tal̓ aſſertio eadē facilitate cōtēnit̉ qͣ approbat̉ ẜꝫ Gre. Nullū eī fūdamētū huiꝰ pnīe apparet ī ſacra ſcpͥtura: niſi forte ī acceptatiōe p̄dicte ſnīe: q̄ qͥdē acceptatio nō hꝫ pnīe rōnē: ſꝫ potiꝰ pctī vt dictū ē. Si āt ſignū ſuepn̄īe volūt acciꝑe ex hͦ ꝙ modico cibo ſūpto ꝑ totā nocte ābulauit: vt veniret ad p̄liū vbi erat moriturꝰ: ꝓut ī poſtil. d̓r: hͦ nō vr̄valē̓. rōnabiliꝰ eī poſſꝫ dici ſeu p̄ſūi ꝙ ſaul iuit ad p̄liū credēs n̄ce diuinā ſnīaꝫ ſibi ꝓlatā: ſꝫ potiꝰ demōiacā illuſionē. Ex qͦ alit̓eēt excuſatꝰ: vl̓ ſaltē alienatꝰ a pctō p̄dicto. Illd̓ āt qd̓ dicūt hebrei ad ſuā opīonē ꝯfirmadā ex ill̓ ꝟbis. Cras tu ⁊ filij tui eritꝭmēcū. nō vr̄ vale̓: nā li mecū nō ē nec̄e vt ītelligat̉ in ꝑte iuſtoꝝ: ſꝫſuffic̄ ītellige̓ ī ſtatu d̓fūctoꝝ. nec plꝰ ſonat aucͣtas vt idē poſtill̓.ait. s. ca. xxviij. ⁊ p̄t argui ex ꝟbis xp̄i ad latronē. Lu. xxiij. vbidic: Hodie mecū erꝭ īpa. Si eī hāc dictionē mecū oporterꝫ referri ad ſtatū btītudīs. ſuꝑfluū eē adde̓: ī paradiſo. ſuffice̓t eī dixiſſe hodie mecū erꝭ. ſꝫ qꝛ ſine tl̓i additiōe poſſꝫ ītelligi mecū erꝭ .i. īſtatu d̓fūctoꝝ: iō ꝯuēient̓ addit̉ ī paradiſo. ſamuel āt non dixit:Cras eritꝭ mecū ī lībo. ſꝫ tm̄ dixit: eritꝭ mecū. Et iō rō hebreoꝝ exhac aucte nō ē efficax. Ad aliā ꝟo rōnē q̄ ꝓ hebreoꝝ opīonē īducit̉: ꝓ eo qd̓ dictū ē. sͣ. ix. ca. de ſaule ꝙ erat electꝰ ⁊ bonꝰ ⁊cͣ. Exq volūt īferre ꝙ lꝫ poſtea grauit̉ ⁊ ml̓tiplicit̓ peccaſſꝫ. tn̄ dīne pietati ꝯgruū vr̄: vt ꝓpt̓ p̄cedētē bōitatē dn̄s dederit ei ī fine pnīe

locū: hͦ nō videt̉ vale̓. Nā lꝫ deꝰ hͦ potuiſſet face̓ ex diſpēſatiōe d̓cōi tn̄ lege dīna ꝯͣriū legit̉ Ezech̓. xviij. Cū eī au̓terit ſe iuſtꝰ a iuſticia ⁊ fecerit iniqͥtatē moriet̉ ī ea ī iuſticia quā oꝑatꝰ ē. Sic igit̉patēt fūdamēta heb̓oꝝ ī hͦ paſſu nulliꝰ eē efficacie. Snīa igit̉ doctoꝝ nr̄oꝝ ē tenēda tāqͣꝫ ex verꝭ ſūpta fūdamētꝭ Fūdat̉ eī pͥmo īhͦ ꝙ ſaul ſeip̄m occidit: qd̓ ē gͣuiſſimū pctm̄: qꝛ magꝭ ꝯͣ naͣlē īclīationē ⁊ ꝯͣ charitatē qͣꝫ cetera homicidia: ſil̓r ⁊ ē ꝑiculoſiꝰ ceterispctīs: cū pꝰ mortē nullꝰ ē locꝰ pēitēdi. Nec valet dice̓ ꝙ hͦ fec̄: nein ꝓpria ꝑſōa pateret̉ ꝯͣ honorē dīnū ⁊cͣ. ꝓut ī poſtil. allegͣ. Nāludibria ſeu ī ꝓperia q̄cūqꝫ ꝓpt̓ deū ſuſtine̓ qͣꝫtucūqꝫ ignominioſa ſint ⁊ acerba: tāto magis ad diuinū honorē ꝑtinent: vt ptꝫ inmartyribꝰ. vn̄ ⁊ ſaul debuiſſet ī deū ſperare qͥ potēs ē hoīeꝫ qͣcūqꝫ tētatiōe ſuꝑueniēte liberare a pctō: qd̓ tn̄ nō fec̄ ſe occidēdo.Et iō vere d̓ ip̄o d̓r. j. Paral̓. x. ca. Nec ſꝑauit ī dn̄o. Pret̓ea bonitas finis nō tollit maliciā actꝰ hūani: ſi tal̓ actꝰ ẜm ſuā ſpecieꝫē malꝰ. nō eī ſūt faciēda mala vt eueniāt bona: ſūt tn̄ tolerandamīora mala vt vitent̉ maiora: vt dictū fuit. sͣ. ca. xvij. Pretereaſi ſaul excuſatꝰ fuiſſet a reatu homicidij rōne p̄dicta: pari mō excuſaret̉ amalechita: ſi ip̄m ſaulē ꝓpt̓ eādē rōnē occidiſſet. cuiusꝯͣriū ptꝫ. jͣ. ij. Reg. j. ca. vbi hr̄ ꝙ dd̓ qͥ fuit rex iuſtꝰ audita amalechite excuſatiōe: ip̄ꝫ mādauit īterfici. Qd̓ āt īducit̉ d̓ raſia. ijMach̓. xiiij. ca. nō ē trahēdū ad ꝯſeq̄ntiā: qꝛ nō cōmēdat̉ ex hͦ īſcriptura tāqͣꝫ virtuoſus ſimpl̓r: ſꝫ tāqͣꝫ hn̄s qͣndā ſpēm fortitudīs: eſtimās ſe fortit̉ age̓: q̄ tn̄ nō ē ꝟa fortitudo: ſꝫ magis q̄daꝫmollicies animi nō valētꝭ maiora penalia ſuſtinē: vt ꝑ ph̓m ptꝫin. iij. Ethic̄. Et ꝑ Augꝰ. pͥmo de ci. dei. Pōt et alit̓ dici .ſ. ꝙ raſias ille ꝑ totū ꝓceſſū ſue vite in ſacra ſcriptura cōmēdat̉: vt ptꝫibidē. vn̄ ⁊ tale p̄ſumēdū ē īſtīctu dīne īſpiratiōis hͦ feciſſe. Naꝫẜm iuriſtas: Qui ſemel bonꝰ ſꝑ p̄ſumit̉ eē bonꝰ. Secꝰ āt de ſaule d̓ qͦ legit̉. sͣ. xiiij. ca. iuxͣ hebraicā ꝟitatē: ꝙ qͦcūqꝫ ſe ꝟtebat īpie agebat. de tali igit̉ p̄ſumēdū ē ſꝑ fore malū: ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō īſtinctu dīno ſe occidiſſe: ſꝫ ex deſꝑatione ſeu timore acerbiorꝭ ꝑiculiſeu mortꝭ tꝑal̓. De Sāſone āt nō ē retrahēda ꝯn̄tia: qꝛ ꝑ illū deꝰml̓ta miracula faciebat. vn̄ p̄ſumēdū ē ꝙ latēt̓ īſpiratiōe dīna hͦfec̄. Sil̓r tenēdū ē de ſctīs feminis q̄ tꝑe ꝑſecutiōis ſeip̄aſ occid̓rūt: ꝓut dic̄ Augꝰ. pͥmo de ci. dei. nec ad dānatiōeꝫ ſaul̓ alia auctoritas ſacre ſcripture ſeu det̓mīatio eccl̓ie vr̄ reqͥri: cū doctoreſnr̄i hͦ ꝯcordit̓ teneāt: vt d̓r ī poſtil. Nā vt ī ca. decretales epl̓e di.xx. ſcripturaꝝ tractatores .i. doctores in eaꝝ expoſitiōibꝰ ſūmispōtificibꝰ ꝓponūt̉. vn̄ det̓mīatio doctoꝝ ſacre ſcripture ī talibꝰtm̄ ſufficere debet ac ſi ab eccl̓ia d̓termīaret̉: igit̉ illa ꝟba. .j. Paral̓. x. ca. vbi d̓r: Inſuꝑ ⁊ phitoniſſā ꝯſuluit: nec ſꝑauit ī dn̄o intelligēda ſūt de deſꝑatiōe finali: ꝓut doctores nr̄i eā exponunt:ꝙ ēt malicia totiꝰ vite ip̄iꝰ ſaul̓ poſtqͣꝫ regnauit vna cuꝫ peſſimoACDlI CA. Ꝙuis Hur. ip̄e circa ca. xxxj. lōga laboretip̄iꝰ fine ſibi īuicē correſpōdēdo hͦ teſtāt̉.digreſſiōe: volēs ꝙ ſaul ſit dānatꝰ ꝯͣ opīonē hebreoꝝ: cui vr̄ poſtil. fauere: nō obſtātibꝰ obiectiōibꝰ Burgē. q̄ ſūt facilit̓ ſolubiles: qꝛ volēs ſuſtinē opīonē de ꝟa apparitiōe ꝑſone ſamuel̓ mō p̄dicto ceſſāt oīa argumēta Bur. q̄ fūdāt̉ in pctīſ ꝯſultatiōis phitōniſſe. Nā ſaul ꝑ ſamuelē veꝝ īformatꝰ de ꝯſultatiōe pēituit: ⁊ſnīam dīnā ꝯͣ ſe latā acceptauit: ⁊ ꝑ pnīam meruit de ꝟa ſamuel̓apꝑitiōe certificari: vt ſic ſine ꝑicio deceptiōis ſnīam dīnā acceptaret: qͥbꝰ bn̄ attētꝭ ſoluūt̉ ea qͥ Bur. de glo. ī ꝯͣriū adduc̄. Et ꝑeādē pnīaꝫ ⁊ ſnīe acceptionē ſaul meruit reciꝑe īſpiratiōeꝫ de ſeip̄m occidēdo ſic̄ cōit̓ tenet̉ d̓ Sāſone. Et btūs Augꝰ. pͥmo d̓ ci.dei dic̄ de ſctīs femīs q̄ ſeſe tꝑe ꝑſecutiōis occider̄t: ne ī vitupiūhonoris diuini illuſiōes īfideliū paterent̉. ⁊ hͦ dct̄ā ſufficiāt ⁊cͣ. Ca. IPoſtilla ſuꝑ ſecūdūlibrū Regū incipit.CapitulumActū ē āt ⁊cͣ.FPꝰ qͣꝫ in prīolibro acttū ēd̓ regno ꝑ eleLctionē: h̓ ꝯn̄ragit̉ d̓ r̄gnō ꝑ ſucceſſione: qꝛ iſboſeth ſucceſſitſauli: lꝫ ꝑuo tꝑe. ⁊ ſalomō ſucceſſit dd̓: ⁊ ſic ꝯn̄r alij r̄gēs vſqꝫ adcaptiuitatē babylōicā: ⁊ qꝛ regnū iſboſeth ꝓcedebat d̓bilitādo:r̄gnū āt dd̓ fortificādo. iō prīo d̓ſcribit̉ īchoatio r̄gni vtriuſqꝫ ꝑtial̓. ſcd̓o ext̓mīatio r̄gni iſboſeth total̓. ca. iiij. t̓tio ꝓmotō r̄gnidd̓ ītegral̓. ca. v. Circa pͥmū p̄mittit̉ ſaul̓ ⁊ filioꝝ eiꝰ lam̄tatio. ſecūdo ſucceſſorꝭ duplex īſtitutio. ca. ij. Circa pͥmū prīo d̓ſcribit̉ d̓nūciatio mortꝰ. ſcd̓o actꝰ lamētatiōis. ibi: App̄hēdēs āt dd̓. Circa pͥmū p̄mittit̉ tp̄s huiꝰ denūciatiōis. cū d̓r: h In die āt ter-

B

A

n 5