Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Olo. ordi. Ioſue Ca. VIIIAico. de lyra

Ixit āt dn̄s Ca. VIII Ad ad ioſue: ne timeas ne4qꝫ formideſ. Tolle tecūoēꝫ ml̓titudinē pugnatoꝝ: ⁊ cōa ſurgēs aſcēde ī oppidū hay. Ecce tradidi ī manū tuā regē eiꝰ ⁊ppl̓m: vrbēqꝫ ⁊ t̓ram. Facieſqꝫ vr cbi hay ⁊ regi eiꝰ: ſic̄ feciſti hiericho ⁊ regi illiꝰ. Predā vero ⁊ oīa d̓b aīantia diripietꝭ vob̓. Pone in­ exſidias vrbi pꝰ eā. Surrexitqꝫ io­ ⁊ſue: ⁊ oīs exercitus bellatoꝝ cuꝫeo: vt aſcēderēt ī hay ⁊ electa tri sgīta milia viroꝝ fortiū miſit nocte: p̨̄cepitqꝫ eis dicēs: Ponite hīſidias poſt ciuitatē: nec lōgiꝰ recedatis ⁊ eritis oēs parati. Egoāt ⁊ reliqͣ multitudo q̨̄ mecū ē aſcendemꝰ ex aduerſo ꝯtra vrbē.Cūqꝫ exierint cōtra nos ſicut an̄fecimus fugiemꝰ: ⁊ terga vertemus donec ꝑſeq̨̄ntes ab vrbe lōgius protrahātur. Putabūt enī

verba ſic̄ ꝓpheta intellexit: qͥ hͦ ip̄m ꝓphetice fecit qͣꝫvt illū lapidibꝰ magis qͣꝫ flāmis perimeret: ne vllisignibꝰ ꝟbia dn̄i īpleta viderent̉: q̄ ob aliud dicta voluit intelligi. Nec mouere debet ꝙ nō ipſū tm̄ ſedetiā oīa q̄ ſunt eius. Deꝰ igni cremāda p̄dixerit: aitenī: Igni cremabit̉: ⁊ oīa q̄cūqꝫ ſunt eiꝰ. Oīa enī hͨ oꝑa pn̄t ītelligi: q̄ cū illo dixit eē cremāda. Nā ſicut apl̓us dicit de qͥbuſdā oꝑibꝰ igne cōſūptis: ip̄e.aūt ſaluus erit: ſi huiꝰ peccatūita intelligēdū eſt vt etiā eterno igne puniat̉. Filios gͦ ei⁊ filias cū pecoribus et omniaq̄ habebat ppl̓s cū euꝫ puniretſimul lapidibꝰ obruit: non tn̄ hͦiudicio humano: ſꝫ ſpū ꝓphetico fecit ieſus: ſiue ita intelligēs oīa q̄cunqꝫ ſūt eiꝰ vt nec filios cenſeret exceptos: lapidatiōis penā ꝓ igne īgerēs: ſiueoꝑa eiꝰ q̄ poſt morte eiꝰ in illofuerat crematurꝰ: nō ſolū ꝑ cetera q̄ illi erāt: ſꝫ etiaꝫ ꝑ filiosſignificās: nec ideo credēdumeſt eos ꝓ pctō patris a qͦ innocētes erat poſt mortē igne īfeni eſſe cremādos. Mors enimq̄ oēs manet: qͣꝫuis d̓ pͥmo percato veniat: qꝛ ita nati ſumꝰ vinec eſſario moriamur: accelerata qͥbuſdaꝫ ē vtilis: vnde Raptus ē ne malicia mutaret ſenſum illius. Quo gͦ iudicio deivl̓ miſericordia fuerit irrogata filijs huius: vl̓ illis .xxxvj.virꝭ cū oēs ab eiꝰ pctō fuerinalieni: latet apud eū apd̓ quēnō ē iniqͥtas. Sꝫ illd̓ ī ꝓmptu ēqꝛ ppl̓um terribilit̓ oportebatq̄rere qd̓ amiſſū eſt: ⁊ tanto timnuerūt ceteri factū eiꝰ imitari quāto humana horrereret infirmitas: in tā magnū ⁊ tā iuſtū odiū ppl̓i dari: ⁊ eis qͦs ad ſpē ꝓpagādi generis ſe relicturā putabat: peccato ſuo ſecū cōſumptis mori. Ca. VIIIN oppidū hay. Adamā. Primo ꝓpt̓ pctā victiſum: ⁊ q̄ habitāt hay ml̓tos īterfecert. Hay eīinterp̄tat̉ chaos qd̓ ē habitaculū demonuꝫ qͦꝝrex diabolꝰ eſt. contra quē veniens ieſus in duas ꝑtes diuidit ppl̓um: alios in pͥmis: alios in poſtremisſtatuit: qͥ ex inſperato poſt terga veniāt inimicoꝝ. pͥmi aūt ſunt iudei de qͥbꝰ dicit̉: Nō veni niſi ad ouesperditas domus iſrael: et alibi: Iudeo pͥmū: ⁊ grecoi. gentili poſteriori. Iudaicꝰ gͦ ppl̓us ē qͥ pͥmꝰ ſtatuit̉:⁊ qͣſi fugiēs cū ieſu. poſterior vero gētilis qͣſi ex īſperato veniēs. Quis eī ſperaret gētes ſaluari? acriuspoſt tergū aduerſarios cedit: ⁊ ſic vterqꝫ ppl̓s mediam turbā demonū ꝯcludit ⁊ vincit. Fugere aūt viſiſunt qui ſequunt̉ ieſum ab onere legis: obẜuationēſabbati: circūciſione carnis ⁊ huiuſmodi: ſed iteꝝ nōfugit qͥ ſequit̉ xp̄m ꝑfectionē legis ⁊ plenitudine.b Pone inſidias. Augꝰ. Cum quis iuſtum bellum ſuſceperit cui bellare phas eſt. Non enim phaseſt omnibus vtrū aperta pugna: vel inſidijs vincāt:nihil ad iuſticiam intereſt. Iuſta autē bella definiriſolent que vlciſcuntur iniurias: ſi ea gēs vel ciuitasque bello petenda eſt: vel vindicare neglexerint: qd̓a ſuis improbe factū eſt: vl̓ reddere quod per iniurias ablatum eſt. Sed ⁊ hoc genus belli iuſtum eſt qd̓deus imperat apud quem non eſt iniquitas: ⁊ nouitquid cuiqꝫ fieri debeat. In quo bello ductor exercitꝰvel ipſe populus: non tamen auctor belli qͣꝫ miniſteriudicandus eſt. Augꝰ. Querendum eſt vtrū omnis fallendi voluntas pro mendacio putanda ſit: etſi ita eſt vtrum poſſit eſſe iuſtum mendacium: quo ille fallitur qui dignus eſt falli: et ſi non hoc quidē iuſtum reperitur: reſtat vt ſcd̓m aliquā ſignificationeꝫhͦ quod de inſidijs factum eſt ad veritatē referatur.

ꝙ furatꝰ fuit regulā aureā. Regula ꝟo beati Frāciſci aurea d̓r: ⁊ ſimilit̓ regule alioꝝ religioſoꝝ: eo ꝙ inducūt ad charitatē dei ⁊ ꝓximiq̄ ꝑ auꝝ ſignat̉: eo ꝙ ſicut aurū int̓ mētalla p̄cioſiꝰ eſt: ſic charitas īter virtutes. .j. Coꝝ. xiij. Maior aūt hoꝝ eſt charitas. Hāc aūt regulā aureā furat̉ malus religioſus. Naꝫ furtū eſt ꝯtrectatio rei alieneinuito dn̄o. Dn̄s aūt regule religioſe ꝯueniēter dicit̉ inſtitutor ip̄ius .ſ. beatꝰ Benedictꝰ.Frāciſcus. ⁊ ſic de alijs. malꝰ autē religioſusfrāgēdo regulā cōtra volūtatem inſtitutoristractat eā. Similiter veſtē furat̉. Nā indigneportat habitū religionis ſctē: ⁊ argentū oꝑithumo. Per argētū ſignificari pōt q̄libet gratia grat data .ſ. ſciētia: eloq̄ntia ⁊ hm̄ōi: q̄ malus religioſus terra oꝑit. Nā ad q̄ſtū terrenūtalia cōuertit. Sed p̄cepto ioſue taliſ moriturin valle achor: q̄ interpretat̉ vallis turbationis: ⁊ ideo ſignificat penā gehēne: q̄ ſcd̓m doctores ē ī ꝓfudis t̓re. In hac igit̉ valle achanpūit̉ ad ſignificādū ꝙ malꝰ religioſus ad mortē gehēne ꝑ xp̄i iudiciū ꝯdēnat̉. Ca. VIIIIxit aūt dn̄s. Hic ꝯn̄ter deſcribit̉ ciuitatis hay deſtructio. ⁊ ſecūdo ex hͦ haVbitatoꝝ terre chanaan trepidatio. ca.ix. Circa pͥmū pͥmo a dn̄o d̓r captiōis modus.Scd̓o ſubdit̉ executiōis actus: ibi: Surrexitqꝫ ioſue. Tertio īmolatiōiſ cultꝰ: ibi: Tūc edificauit ioſue altare. Circa primuꝫ dicit̉: Dixitaūt dn̄s ad ioſue: ne timeas ⁊cͣ. q. d. ſicut ſubtraxi a te auxiliū meū ꝓpter pctm̄ ipſiꝰ achan:ita te ꝓtegā ꝓpter iuſticiā de ip̄o factā: ideoſb̓dit̉: b Ecce tradidi ⁊cͣ. q. d. victoria hecerit virtute mea. c Facieſqꝫ vrbi hay: ip̄aꝫdeſtruendo. Et regi eius: ipſum occidendo.d Predā ⁊cͣ. diripietꝭ vobis .i. diuidetꝭ. ſicaūt nō fuit factū de p̄da hiericho q̄ fuit poſita ſub anathemate: vt dictū fuit. sͣ. vj. ca.Pone inſidias vrbi poſt eā. Qualit̓ aūt⁊ ad qͥd nō expͥmit̉ hic: ſꝫ ꝑte ſequēti. dn̄s tāmen h̓ reuelauit ip̄i ioſue qͥcqͥd poſtea executus eſt. Occaſiōe autē huius dicti querit̉ hic:vtꝝ ī bello licitūīſidijs ⁊ cautel̓ vti: ⁊ videlijs qd̓ tibi nō vis fieri. nultur ꝙ nō: qꝛ ius naturale dic̄: Nō falus at vellet ſibi fieri īſidias: gͦ ⁊cͣſidie ſūt q̄dā fraudes: ⁊ ꝑ cōſeq̄ns ꝑtinēt ad iniuſticiā: gͦ nō ēꝫ licitū vti: quia ſcriptū ē Deū.xvj. Quod iuſtū eſt iuſte exequeris. In cōtrariū eſt gloſa Auguſtini ſuꝑ locū iſtū: ⁊ textus in quo dicit̉: ꝙ ioſue poſuit inſidias de mādato dn̄i. Rn̄ſio: aut bellū iuſtū eſt aut iniuſtū. Si iniuſtū nō ē licitūbellare: ⁊ ꝑ ꝯſequēs iniuſtū eſt ⁊ illicitū inſidijs vti. Si autē ſit bellū iuſtū: Tūc dicēdū ꝙ inſidie ⁊ cautele ad hoc ordinant̉ vt hoſtesdecipiantur. Poſſunt autē hoſtes dupliciter decipi ab aduerſarijsſuis: ſcꝫ vno mō qꝛ dicit̉ eis falſum vel nō ẜuat̉ ſemꝑ ꝓmiſſuꝫ: ⁊ hͦ eſtſemꝑ illicitū: qꝛ in bellis ſunt quedā iura ſemꝑ obſeruāda: etiā cumaduerſarijs: ẜm ꝙ dicit Ambro. libro de officijs: ſic̄ obſeruatio treugarū ⁊ cōſimilia. Et iō ſi inſidie fiāt ꝑ talē modū ſunt iniuſte ⁊ illicite. Alio modo decipiunt̉ hoſtes per hoc ꝙ aduerſarij occultant eisverbis vel factis ſuā intentionē. ⁊ hoc eſt licitū: quia non tenentureis reuelare ſua ſecreta: Un̄ ⁊ in ſacra ſcriptura dicitur ꝙ ſecreta fidei occultāda ſunt infidelibꝰ: ne ab eis derideant̉ ẜm ꝙ d̓r Matth̓.x. Nolite ſanctū dare canibꝰ: ⁊ multo fortiꝰ in bello iuſto licitū ē occultare ſecreta ſua aduerſarijs: qꝛ hͦ maxīe valet in rebꝰ bellicis: vtpatet ꝑ Uegētiū libro. iij. de arte militari. Et ideo Augꝰ. in gloſa ſuper locū iſtū dicit: Si quis bellū iuſtū ſuſceperit: vtrum aꝑta pugnaan ex inſidijs vincat: nō refert ad iuſticiā. Ex dictis patet pͥmū argumentū: qꝛ nullꝰ volūtate rōnabili dꝫ velle ꝙ oīa ſibi reuelent̉. Sil̓it̓ſcd̓m: qꝛ tales inſidie nō ꝑtinēt ad iniuſticiā: ſꝫ ad prudētiā bellicā.f Surrexitqꝫ ioſue. Hic cōſequent̓ deſcribit̉ executiōis actuſ. qꝛ ſicioſue executus eſt: ſic̄ dn̄s ſibi reuelauit. q̄ quidē executio pͥmo d̓ſcribitur qͣꝫtū ad exercitꝰ ordinationē. ſcd̓o qͣꝫtū ad ciuitatis captionē:ibi: Abijt gͦ ioſue. Sētētia pͥme ꝑtis ptꝫ in lr̄a q̄ eſt plana: paucꝭ exceptꝭ q̄ diſcurrēt̉. g Et electa: xxx. milia viroꝝ ⁊cͣ. Dic̄ Ra. Sa: ꝙibi fuer̄t poſite duplices īſidie. In pͥmis fuer̄t. xxx. milia viroꝝ: deobus loqͥt̉ h̓ ſcriptura. In ſcd̓is ꝟo īſidijs fuer̄t qͥnqꝫ milia: d̓ qͥbꝰ d̓rjͣ. ī ꝑte iſta. Quīqꝫ āt mil̓. viros elegerat ⁊ poſuerat in īſidijs. itaiſte īſidie erāt ꝓpiqͥores ciuitati qͣꝫ alie. Expoſitores āt catholici cter dicūt ꝙ qͥnqꝫ milia viri d̓ qͥbꝰ fit ẜmo īfra fuer̄t de numero iſtorūtriginta milium: ⁊ illi tm̄ remanſerunt in inſidijs: ⁊ .xxv. milia redierunt ad pugnandū cum ioſue cōtra regē hay d̓ ciuitate exeuntem. ⁊hoc videt̉ per hoc qd̓ ſubditur hic: h Ponite inſidias poſt ciuitatē. q. d.

D

A

q. 2. c.on̄s noſter.

sͣ. 7. 0 l

B