LiberQuartus

¶ In ſcd̓o circulo pͥme linee ponit̉ votilis actio in rē reciſoria. ⁊ dat̉ ei cuiusactio ciuilis ꝑ vſucapionē vel p̄ſcriptionē extincta ē. Et dat̉ pn̄ti cōtra abſentem ex qͣcūqꝫ cā fuerit abſens. ſꝫ nō dat̉abſenti ꝯͣ preſenteꝫ niſi fuerit abſens excā neceſſaria videlꝫ cā reipublice vt tāqͣꝫ ambaſiator vel legatꝰ. vel ex cā ꝓbabili vt cā ſtudij vt notat̉ in. l. fi. ꝑ Cy. Cex quibus cau. maio. Et iſta actio nō ſolū dat̉ maioribꝰ xxv. ānis. ſꝫ etiā minoribus vt. ff. ex qͥbꝰ cau. maio. l. i. §. interdūNec obſtat. l. fina. C. in qͥbus cauſis reſtitu. in integrū nō eſt neceſſa. vbi dr̄ ꝙcōtra minores non currit p̄ſcriptio velvſucapio. qꝛ hoc intelligendū eſt niſi alienatio facta ſit ꝑ minorē cū ſolēnitateiuris. qꝛ ſic bn̄ currit p̄ſcriptio cōtra eū⁊ ſi ſit leſus in re alienata reſtituitur adnem. ſi ꝟo leſus ſit in p̄cio reſtituitur adiuſtū p̄ciū vt in. l. ſiquidē ff. de p̄dijs minō. Et dat̉ iſta actio cōtra eū qui ꝑ leſioneꝫ eius qui in integrū reſtitutꝰ eſt rēacquiſiuit vt notat̉ in. §. rurſus inſti. deactio. Et dat̉ iſta actio poſtqͣꝫ declaratūeſt fieri reſtitutionē in integrū. Naꝫ iniſto caſu duplex eſt iudiciū ſcꝫ reſcīdēset reciſoriū. Iudiciū reſcindēs petiturex officio iudicis vt ſcꝫ fiat reſtitutioin integrū vt ff. ex qͥbus cau. maio. l. abhoſtibus. §. ſed quod ſimplicit̓. Facta ātneſtitutiōe in integrū locū hꝫ iſta actioEt dicit̉ iudiciū reciſoriū quo ſcꝫ petit̉res tradi vt. ff. de minori. l. ꝙ ſi minor. §reſtitutio. ¶ In tertio loco pͥme lineeponitur actio ſeruiana. Et datur ei quilocauit predium ruſticum vel vrbanuꝫpro mercede vel penſione ſua ſeu ꝓ deterioratione ip̄ius predij facta ꝑ cōduictorem vt inſti. de actio. §. iteꝫ ſeruianaEt datur contra conductoreꝫ. vel quēcunqꝫ alium poſſidentem vel detinentem res inuectas in huiuſmodi prediūvt in dicto. § item ſeruiana. Ꝙ autē datur pro rebus inuectis in predium venum eſt. tam de rebus coloni qͣꝫ inquili-

ni. Differenter tamen quia non daturiſta actio pro rebus coloni niſi dominꝰſciuerit eas eſſe inuectas. Sed pro rebus inquilini datur iſta actio ſiue dominus ſciuerit ſiue ignorauerit eas eē inuectas vt. C. loca. l. certi iuris.¶ In quarto loco prime linee ponituractio quaſi ſeruiana que datur creditori habenti obligationem tacitam vel expreſſam bonorum debitoris ſui / vt iſti.de actio. §. item ſeruiana. Et datur contra poſſeſſorem ſeu detentorem illorumbonorum ſiue ſit ip̄e debitor ſiue aliustertius vt notatur in. l. ſi fundꝰ. §. in vēdicatiōe ff. de pigno. Et datur pro rebꝰſic obligatis mobilibus et immobilibꝰ.vt notatur ꝑ bal. C. de reuocā. his quein fraudem credito. aliena: ſunt. l. i. Etꝑ hoc differt iſta actioa precedenti proxima/ quia illa tantum datur pro rebusmobilibus. Et quando iſta actio daturcōtra tertium/ tunc neceſſe eſt ꝙ excuſſio facta ſit contra debitorem. Alioquinactor excluderetur ab agendo ꝑ exceptionem non facte excuſſionis vt auctenhoc ſi debitor. C. de pigno. Hoc tamenfallit in pignore pretorio quia ibi nō requiritur excuſſio. Fallit etiam ſi debitor rem alienauit lite pendēte/ vel etiāſi debitor non ſit ſoluendo tunc contraexceptionem replicatur ꝑ actorem ꝙ debitor non eſt ſoluendo. ⁊ non proceditexceptio. Et hec notantur in glo. et ꝑdocto. in dicta aucͣten. hoc ſi debitor.Poteſt tamen dari remedium vt nonrequiratur excuſſio. videlꝫ ꝙ temporequo debitor obligat bona ſua creditoricōſtituat ſe poſſidere precario / vel aliomodo nomine creditoris iuxta le. quodmeo ff. de acquiren. poſſeſſio. Nam tūccreditor poteſt agere etiaꝫ non facta excuſſione contra tertium/ ex Condictiōelegis finalis. C. de acquiren. poſſeſſio.eo ꝙ debitor alienando rem videturpoſſeſſionē quā. hꝫ creditor trāſuertere.