De pena temere litigātiū.
Propt̓ criEx quibuſdA. mnen furti autvi bonoꝝ raptoꝝ aut iniuriaruꝫ aut dedolo ex cōdemnatione vel ex pacto homines infamant̉. Sic etiā ꝓpter actionem directam tutele mandati vel depoſiti vel pro ſocio q̄ ex vtraqꝫ ꝑte eſt directa infamant̉ hoīes ex cōdemnatiōeſed nō ꝑ actionē contrariā neqꝫ ex pacto. hoc dicit.☞ Notandū pͥmo ꝙ iſta infamia pōtvitari. Nam ſi quis condemnat̉ nomīealieno ip̄e nō infamat̉. nec etiā ille cuinoīe diffamatur vt ff. de his qui notā.infa. l. furti. §. ſi quis alieno. Uitat̉ etiaꝫinfamia ſi ſnīa nō tranſeat in rē iudicatam. ſed ſuſpendat̉ ꝑ appellationē. qꝛ appellatio ſuſpendit ꝓnunciatū vt in gl.in dicta. l. furti. §. i. Uitat̉ etiā infamia ſiſnīa ferat̉ ab arbitro qꝛ ſolū ſnīa iudicꝭ.ordinarij vel delegati infamat vt ff. dehis qui notan. infa. l. quid ergo. §. ex cōpromiſſo.¶ Notādū ſcd̓o ꝙ ex actiōe directa tutele naſcitur infamia vt hic dicit̉. Qd̓veꝝ ē ſi tutor fecit dolū vl̓ fraudē. Nāſi ex culpā etiā lata conuincat̉ male adminiſtraſſe nō eſt infamis tutor vt. l. iijcū. l. ſequen. ff. de ſuſpec. tuto.Notandū tertio ꝙ ex maleficijs naſcit̉ infamīa nō ſolū ꝑ ſnīaꝫ ſed etiam ꝑpactū vt hic dicitur. et ita pactum equiꝑatur ſententie vt ff. de his qui notan.infa. l. furti. §. fi.Omniū at actionū.¶ Sūmatur ſic. Omnes actiones incipruntur a citatione. Que quidem citatio non habet locū contra parentes velpatronos nec contra parentes vel liberos patronorum vel patronarum.Sed ſi quis eos citauerit ſine licentiaiudicis punitur in quinquaginta ſolidis. hoc dicit. Et ptꝫ intellectus textꝰ.
☞ Notandum primo ꝙ iudicium habet initium ſuum a citatione. Quod verum eſt quantum ad preparatoria iudicij. Proprie enī iudicium habet initium ſuum a litis conteſtatione vt. l. aꝑtiſſimi. C. de iudi.Notandum ſecundo Ꝙ cum diciturhic ꝙ liberi non poſſunt citare parentes niſi cum venia. hoc intelligitur de liberis emancipatis. quia ſi ſint in poteſtate nō poſſunt parentes in ius vocare etiam cum venia. pro primo fa. l. fin.C. de in ius vocan. pro ſecundo facit. l.lis nulla. ff. de iudi.Notandum finaliter Ꝙ ꝑ ſolidū intelligitur hic aureus vt ff. de in ius vocan. l. libertus. vbi exprimuntur aurei.Et lxxij. aurei faciunt librā auri. vt. C.de ſuſceptori. et archa. l. quotiens. libroxij. Et ita aureus continet ſextam partem vncie.¶ De officio iudicis.¶ Continuatur ſic. Dictum eſt ſupͣ deactionibus que ſunt remedia actoris. ⁊de exceptionibus que ſunt remedia reiſed qꝛ in iudicio p̄ter actorem ⁊ reū etiādebet eſſe iudex. Ideo tractat̉ hic de officio ip̄ius iudicis qd̓ etiā implorat̉ loco actionis vt. l. actionem ff. de actio. etobligatio.Q Sūmatur ſicP CiV. Iudex tenetiudicare ẜm leges vel conſtitutiones vel conſuetudines approbatas.Et in iudicio noxali tenetur reum condemnare vt de noxa ſatiſfaciat. aut animal pro noxa det. hoc dicit. Et patꝫ intellectus textus.☞ Notādū pͥmo ꝙ iudex iudicare dꝫẜm leges vel conſtitutiones vel ẜm cōſuetudines approbatas vt hic dicit̉. Etſi aliter iudicauerit et in ſententia cau-