TertiusLiber

Sic etiam filius pōt obligari patri vtl. frater a fratre ff. eo. Sic et pupillusproximus pubertati poteſt obligari vtff. de nouatio. l. i. Habet autem iſta obligatio naturalis tantū aliquos effectusPrimus eſt ꝙ qͣꝫuis nō pariat actioneꝫparit tamen exceptionem vt ff. de pacͣtꝭ.l. ſi vnus. §. pactum. Scd̓s effectus ē ꝙimpedit repetitionem ſoluti vt ff de fideiuſſo. l. fideiuſſor. §. fideiuſſor. Tertiꝰeffectus eſt ꝙ ei accedere poteſt pignuset fideiuſſor qui obligat̉ naturaliter etciuiliter vt. jͣ. de fideiuſſo. in principio.Quartus effectus eſt ꝙ recipit cōpenſationeꝫ vt ff. de cōpenſa. l. etiā. Eſt tamēduplex naturalis obligatio vt in glo. inl. et ſi lege. in. §. cōſuluit. ff. de petitiōe heredita. Una eſt que oritur ex nudis motibus hoīm vt ꝙ benefactoribꝰ nr̄is bn̄faciamus. et iſta obligatio naturalis nōhabet effectus p̄dictos. Alia ē que orit̉ex conſenſu. Et de illa intelligunt̉ quedicta ſunt. Eſt etiā obligatio ciuilis tātum que oritur ex diſpoſitione ſeu ſolennitate iuris vt in glo. in. l. generaliter.C. de nō nūerata pecunia: Talis eſt obligatio qua aliquis chirographo cōfitetur ſibi mutuū eſſe factum ſpe numerationis ante bienniū vt. jͣ. de littera. obliga. ꝑ totum et. l. in contractibus. C. denō numerata pecunia. talis eſt etiā obligatio qua quis remanꝫ obligatusᵉ quifuit obligatus naturaliter et ciuiliter.ad aliquod debituꝫ et factū eſt pactū denō petendo. Et iſta obligatio nō p̄t eſſeinter ſeruum et dn̄m. quia iure ciuili ſeruus nihil eſt. l. qd̓ attinet ff. de regū. iurꝭ.Nec inter filiuꝫ et patrem vt. l. frater afratre. ff. de condic. indebi. Et ita etiaminter patrē et filiū nō p̄t eſſe iudiciuꝫ. ffde iudi. l. lis. Iure ciuili hoc impediēteratiōe patrie ptātis. sͣ de pa. ptāte. §. iusāt. Et iſta ciuilis obligatio tantū etiamhabet aliquos effectus. Nā licꝫ etiā nōpariat actionē. parit tamen exceptionēvt. l. in cōtractibus. C. de nō numerata

pecunia. Pōt etiaꝫ ei accedere pignuset fideiuſſor. ff. de fideiuſſo l. fideiuſſor..§. fideiuſſor. ſicut de naturali tantuꝫ dictuꝫ eſt. Et differt ciuilis tantū a naturali tantū. quia iſta nō impedit repetitionem ſoluti ſicut naturalis. nā debitumciuiliter tantū. et indebitū naturaliterſolutū p̄t repeti. ſed debitū naturaliteret indebitum ciuiliter ſolutū nō pōt repeti vt. l. i. ff. de cōdic. inde. Sed obligatio naturalis et ciuilis ſimul eſt illa ēcōiter venit in cōtractibus ⁊cͣ. Et iſta ēque hic diffinitur.Notandū ſcd̓o. ꝙ iuris vinculuꝫ debet hic exponi actiue. id ē ius vincienshoc eſt ligans. Nam ſicut boues et aliebeſtie ligantur funibus. ſic homines ligantur ꝟbis et obligationibus vt ff. deꝟboꝝ ſignifica. l. rei.¶ Notanduꝫ 3º. ꝙ cum dicitur hic quoneceſſitate aſtringimur intelligit̉ ꝙ nōeſt obligatio que hic diffinit̉ niſi ꝑ eamquis neceſſario reſtringatur. Nō enimeſt verus debitor in cuiꝰ ptāte eſt ſoluere vel nō ſoluere vt ff. de ꝟboꝝ ſignifi. ldebitor. Et ideo bn̄ dicit̉ ꝙ oīs homoeſt debitor mortis. quia nec eſſario habꝫſoluere mortē. Ex quo ptꝫ ꝙ hic nō definitur illa obligatio que p̄t elidi ꝑ exceptionē vt ff. de regū. iurꝭ. l. nō videt̉.¶ Notandū qͣrto. Ꝙ qn̄ dicit̉ hic alicuius rei ſoluēde. ibi res. capit̉ generaliter ꝓ re aut pro facto vt ff. ſi certū petatur. l. i. et de ꝟboꝝ ſignifi. l. rei.Notādū finalit̓. ꝙ qn̄ dicit̉ in diffifinitione. ẜm nr̄e ciuitatis iura. hoc potpͥmo referri ad diffinitū vt ſit ſenſus. obligatio ẜm nr̄e ciuitatis iura eſt iurisvinculū ⁊cͣ. vel ſcd̓o p̄t referri ad iurisvinculuꝫ vt ſit ſenſus. obligatio eſt iusvinciens ẜm iura ciuitatis noſtre. veltertio poteſt referri ad illam ꝑticulamalicuius rei ſoluēde. vt ſit ſenſus ꝙ iſtares debet ſolui ẜm iura noſtre ciuitatisque volunt ꝙ res ſoluatur eque bona.vt ff. ſi certum petatur. l. cum quid.