Prologus in librum Inſtitutionū

Quiā eā quebene inchoantur bono ⁊ laudabili finecōmuniter terminātur. pͥma. q. i. c. prīcipatus ⁊. c. cum paulꝰ. Ideo in oīm oꝑmexordio inuocādus eſt deus qui eſt Alpha et o. Apocalypẜ. i. qͥ oꝑatur velle ⁊ꝑficere. Ad philippenſes. ij. ꝑ quē regesregnāt et legū cōditores iuſta decernūtper queꝫ principes imꝑant et potentesdecernūt iuſtitiā. Prouerbioꝝ. viij. quodonāte bonū habetur initiū melius mediuꝫ et optimꝰ finis. C. de ve. iure enucleā. l. i. exēplo diuiniſſimi principis Itſtiniani ciuilis iuris autoris qui etſi lexſit aīata. vt in aucten. de conſuli. §. fi. colla. iiij. Nihilominus neqꝫ in armis neqꝫin militibꝰ neqꝫ belloꝝ ducibꝰ aut ꝓprioingenio confiſus eſt ſed ſingulis ſuis operibus inuocationē diuini noīs prepoſuit ſicut eueſtigio in rubrica ꝓemij huius libri patebit. Qui vtiqꝫ Iuſtinianusſuꝑ oēs imꝑatores recte diuinus appellatur. Quia ſicut in deo ſunt tria principalia attributa ꝑ eſſentiā. que ſunt potētia que appropriat̉ patri; ſapiētia que filio et boītas q̄ appropriat̉ ſpūiſancto. ſicin iuſtiniano autore nr̄o nō ꝑ eſſentiamſed ꝑ excellentē ꝑticipatione hec reꝑiūtur. ¶ De potentia ſua ſtatim patebit inpro emio. §. i. et ij. Sapientia ſua claret ꝑvniuerſuꝫ munduꝫ in eo ꝙ leges priusvtiles nūc vero tractu tꝑis merito inutiles et abrogādas cenſoria qͣdā virgula reſecauit. ⁊ nouas vtiles quas ip̄e cōdidit cū nōnullis antiqͥs ad determinata volumina redegit. ex quibꝰ librū pādectarū ſeu. ff. quīquaginta li. ꝑtiales cōtinentē compegit quoꝝ. xxiiij. ſunt in. ff.ve. xiiij. in inforciato. et. xij. in. ff. nouo.Deinde codicē quē nō habemus cōpoſuit et poſt illū hūc librū Inſtitutionuꝫ.Deinde Codicū libruꝫ quē habemus etfinaliter auctenticoꝝ. ¶ De bonitate ſua

patet. quia bonuꝫ teſte diuo dionyſio eſtſui ip̄ius diffuſiuū. Hic āt Iuſtinianustalentū ſibi creditū poſuit ad vſuraꝫ etlucernā ſuam non poſuit ſub modio ſedſuꝑ candelabrū. vt luceret oībus qui indomo militantis eccleſie ſunt. Et quiaoē datū optimū ⁊ omne donū ꝑfectu deſurſum eſt deſcendens a patre luminumvt dicit Iacobus in ſua canonica et nōſumus ſufficientes cogitare aliquid exnobis quaſi ex nobis. iuxta ſententiamapl̓i. ideo de his donis nō ſuꝑbiuit ſedſummo pōtifici humilit̓ ſe ſubiecit iuxtac. imꝑator. xcvi. diſ et nō dedignant̉ ſacratiſſime leges ſacros canones imitarivt in auctē. quō oꝑꝫ epiſ. colla .i. ꝓpt̓ qd̓papa eas vene̓ari p̄cipit et vbi canoībꝰno cōtradicūt in eoꝝ adiutoriū aſſumivt in. c. ſi in adiutoriū. diſ. x. Nā ſicut imꝑator ſummo pontifice in ſpūalibus ſicpapa imꝑatorē indiget in tꝑalibꝰ vt inc. ideꝫ mediator. diſ. eadē. ex quo ptꝫ liquidē hūc librū Inſtitutionū in quo iuris ciuilis generalia tradunt̉. nō ſolumlegiſtis vtilem ſed etiā pōtificij iurꝭ. ſtudio inſudātibus. ⁊ hoc ſingularit̓ ꝓpterduo. Primo quia ſunt quidaꝫ canonesqui ſine legibus nō intelligunt̉ vt eſt. c.i. de teſtamē. li. vi. Scd̓o etiā quia in iudicio eccleſiaſtico. nōnūqͣꝫ ꝓpter defectūcanonū cauſe ꝑ leges decidunt̉ vt tractant docto. in. c. i. de noui oꝑis nūciatione. Huius ergo diui Iuſtiniani exēploin huiꝰ oꝑis initio corde humiliato addeū trinū et vnū oīs ſapientie fontē indeficientē me cōuerto dep̄cans vt ꝑ interceſſionē glorioſiſſime ꝟginis eiuſdeꝫdei genitricis atqꝫ triū reguꝫ catholicefidei pͥmicerioꝝ huiuſqꝫ ſancte Agrippinenẜ Colonie patronoꝝ nos illumīare cōfortare et dirigere in hoc oꝑe et ſingulis alijs dignetur vt proficiamus invitā eternā. qd̓ idē ip̄e cōcedat in ſecula ſeculoꝝ benedictus. Amen.Circa librū Inſtitu-

a ij