dictaLittera.V.
iudicatū eſſet. nec appellari poſſet. necaliquo remedio ſm̄a retractari. ita ꝙ d̓lm̄a non dubitaret̉ certe tranſactio nonvaleret. vt fi qͥs cōdēnatus ad. x. dicatveꝝ eſt me tibi condemnatū eſſe ad decē⁊ veꝝ eſt ꝙ debeo: ſed ſi vis eſſe cōtentꝰquinqꝫ dabo tibi in cōtinenti. tūc tranactio nulla eſſet. ⁊ ſi iudicatū negaret.adeo tamen liquida foret ꝓbatio. vt nōſufficerꝫ negare. adhuc eſt idē. vt. C. depe. l. qui ſm̄am Dicitur em̄ tranſactio qͣfi actionis in amiciciā ſeu amicabilē cōꝫępoſitionem tranhtio, tranſeunt em̄ a lite ⁊ ab actione qui componunt inter ſepaciſcentes. cuꝫ tn̄ gratis non remittit̉actio. ſecus ſi gratꝭ remittit̉ quo caſu nōſit trāſactio ſed ſimplex ꝑ donationempactio. qui em̄ tranſigit quaſi de re dubia ⁊ lite incerta neqꝫ finita tranſit .i. ꝯponit. vt in. c. ſuꝑ eo. e. ti. in glo. iij. ⁊⁊ ſic is trāſit ab actione qͥ trāſigit. ⁊ is q̄ꝓprie agit d̓r trāſigere. vt. C. e. ti. l. ij. p̄al. reuis āt īproprie. Iteꝫ in ſpūalibꝰ nōvalet trāſactio ꝓprio noīe dicta. c. ſi qn̄clerici de off. dele. ⁊. c. ſuꝑ eo p̄al. ⁊ eſttex. in. c. conſtitutus. ⁊. c. p̄terea .i. e. ti.Ratio qꝛ trāſactio in ſpūalibus ꝯtinetſpēm ſimonie. ꝟbi gr̄a. duo litigant ſuꝑaliqͦ beneficio eccīaſtico. puta eccīa vel p̄benda: ⁊ etiā ſuꝑ iure pn̄tandi. talis trāſactio cum ſit ſuꝑ re ſacra non valet. qn̄alter illoꝝ dat alteri. x. vel. xx. annuatiꝫvt ceſſet a lite. ⁊ alter obtinet eccleſiamſeu p̄bendam ſeu ius pn̄tandi cum ſit annexum ſpūali. ergo ſpecies ſimonie eſtvbi aliquid dat̉ vel ꝓmittit̉ ſiue retinetur in talibꝰ vt poſſideat̉ alias ꝓcederꝫin ſpūalibꝰ nullo dato retento vel promiſſo. Sed tūc ꝓprie non ē trāſactio: ſꝫcirca tꝑalia valet trāſactio tali mō ſūpta. ſumitur āt aliter ⁊ largo mō trā ſactōput ē amicabilis cōpoſitio. ⁊ ſic p̄t fieriꝰin ſpūalibꝰ. vt in. c. ſtatui. de trāſac. ar.
c. niſi eſſent. de prebē. ⁊. c. vl. de rerumꝑmū. ⁊ hoc dū ex vtraqꝫ ꝑte det̉ ſpūaleautoritate tn̄ ſuperioris. vt ſi aliqui litigent ſuꝑ eccleſijs. ⁊ ep̄s vel archiep̄uscomponat eos iure IItē non valet trāſactio in ſubiectione ſpūali. c. p̄terea. ij.e. ti. ſubiectio em̄ eſt ſpūale quid: ⁊ id̓oaliqͦ dato vel ꝓmiſſo ſiue retento. remitti non p̄t: ſed gratis bene p̄t. verbi gr̄a.iſte ſubiectus ē primo abbatie tali .ſ. eccleſie ſancti petri. mō vult tranſigere .i.dare. xxx. ſoli dos vel aliud in certo cenſu vt ſit exemptus ab abbatie ſubiectōequi ſenſus ē. licet eſſet recognitio debite ſubiectionis. c. oīs aīa de cen. tamennon valet talis trāſactio ꝓpter ſubiectionem. Sed ſi gratis vellet quis aliquāeccīam eximere ſubiectā. bene poſſet exeo annuaum aliquid acciꝑe nec eſſet ſimonia. c. conſtitutis. de. reli. do. vel ſibi conſtituere ſoluendū cēſum in recosnitionem dominij. vt in. c. oīs preal. velad iudicium ꝑcepte libertatis. vt. c. r̄cepimus. de priui. Itē in matrimonio cōpoſitō. vel tranſactio non valet. c. fi. deꝫItrāſac. Et nota duas regulas. Primaaffirmatiua. ꝙ in omni cā criminali velin omni crimine ꝓ quo venit imponēdapena ſanguinis. licitū eſt tranſigere excepto crimine adulterij. Ratio huiꝰ regule. qꝛ vnicuiqꝫ licet redimere ſanguinem ſuū. Sed rō exceptionis ē frequētia criminis adulterij. xxxij. q. vij. quidin omnibꝰ grauiꝰ. ⁊ de iudi. c. at ſi clerici. §. de adulterijs. Secunda regula negatiua. ꝙ in alijs criminibꝰ in quibusnon venit pena ſanguinis non eſt licitūtranſigere. excepto crimine falſi in quopoteſt tranſigi. Ratio regule eſt. ne delicta maneant impunita. Ratio vero exceptionis. quia non poteſt maius crimesImponi qͣꝫ falſitatis quod adimit omneꝫbonorem. Et hec dicta ꝓcedunt de iurez