DICIA¶ Littera

mihi debetur quod peto. ſcilicet iudicein iudicio mihi conferente vt iurem Exhoc autem iuramēto donatur actio ei qͥdum peterꝫ rem ſuam. delato ſibi ab aduerſario iuramento vel a iudice. ſuā eſſerem illam iurauit. ab ipſa em̄ tunc peteet rem ſuam actōne in factum que orit̉ex tali iuramento Et dicit Goff. ꝙ duplex eſt iuſiurandum. ſcilicet aſſectoriū⁊ promiſſorium Et aſſerctorium triplexeſt. ſcilicet̓ volūtarium vt eſt conuentionale. ff. e. ti. l. iuſiurandum Neceſſariūqd̓ neceſſitate a iudice impoſita defert̉vel ſuſcipitur. ⁊ non poteſt recuſari niſiex iuſta cauſa. vt. ff. de iureiuran. l. mādante Et iudiciale quod in iudicio defertur vel refertur a parte parti. qd̓ noneſt neceſſarium ſubire immo delatuꝫ recuſari poteſt hodie. licet olim nō potuit̉recuſari ſed referri. vnde vide glo. j. ca.fi. de iureiuran.Iuriſdictio eſt poteſtas de publico ītroducta cum neceſſitate iuris dicendi velequitatis ſtatuē de ſcd̓m Azo. Et dicit̉a nominibus ius ⁊ dicio id eſt poteſtasDec autē quandoqꝫ eſt ordinaria quādoqꝫ delegata Item alia eſt plena ſcilicet ſolius prīcipis Alia autem ſemiplena aliorum videlicet a principe De hocvide ſpe. eo. ti. ⁊. C. eo. ti. l. iij. Et no.ꝙ quatuor dant iuriſdictionem ordinariam Primo lex inanimata vel canon.⁊ hoc in dubio. ſecus ſi apparꝫ velle dare de legatam Secundo lex animata ſcilicet papa vel imperator ⁊ non inferiorniſi epiſcopus ſuo vicario Tercio conſuetudo Quarto vniuerſitas approbata vt mercatorum cerdonum ⁊ aliorum Veartificum qui poſſunt de ſuo corpore creare ⁊ eligere iudicem ordinarium Similiter vniuerſitas faculcarum artiumvel iuriſtarum de hoc no. circa. c. cū abeccleſiarū de offi. or.

Iuridicus eſt qui iura dicit ẜm Iſi. li. x.ethi.Iuriſprudentia eſt diuinarum ⁊ humanarum recum noticia iuſti atqꝫ iniuſtiſcientia. iuſti ſcilicet ad faciendum. iniuſti ad euitandum. quia non ſufficit ſcirequid ſit iuſtum aut iniuſtum niſi ⁊ ipſarum rerum contrariarum vel corporaliūhabeat quis noticiam ſcd̓m varias conditiones varia iura ſunt ſtatuenda. īſti.de iuſti. ⁊ iure in prin.Iure proprio dicitur aliqua res vendiin inſtrumento venditionis. quando ꝓprietas tranſfertur in ementemIurgium dicitur quaſi iuris garrium.eo ꝙ hij qui dicunt̉ cauſaꝫ iure diſceptant. capittu. forus. de verbo. ſignifica.ar. ꝙ iurgia non ꝑtinent ad preſbiterosquia non tenent̉ eſſe iuriſperiti. xxxviijdiſtinc. quia ipſi non debent nec pn̄t aduocare niſi in certis caſibus. de poſtu. c.Iuſticia eſt conſtans ⁊ perpetua voluntas ſuū ius vnicuiqꝫ tribuēs. non quantum ad actū ſed quantū ad effectūIuſticia enim eſt animi diſpoſitio ⁊ mēus affectus qua quis dicitur iuſtus. vtꝯ grāmatica gramaticus. dum ſine perſonarum acceptione vel diſtinctione velit cuilibet quantum in ſe eſt ius ſuū tribuere Et quot modis dicatur iuſticia.nō. archid̓. viceſima quarta queſtioneprima. cap̄. vbi ſana fides Nā dicit ibiIuſticia eſt equitas tolerandi inopiam⁊ temperantiam habere in abundantisItem eſt patriam ⁊ ſocios defeſdere.quia vera iuſticia compaſſionem habꝫ⁊ nō ex odio ſed bono zelo exercēda ⁊cͣ.rtici.vt ibidem Item iuſticia ſic deſcribiturEſt habitus bonus tribuens cuiqꝫ ſuādignitatem. deo religionem. patentibus obedientiam. maioribus reuerentiam. paribus concordiam. minoribus