dicta 1iI.¶ Littera
fit excōmunicatus. Sed in contrariuꝫꝙ non valeāt. iij. q. iiij. nullus. de ſen.excō. nouerit. Dicunt Hoſt. ⁊ Guil.qͣꝫdiu eius excōmunicatio ē occulta valent inſtrumenta ab eo ꝯfecta. vel ſi ſitmanifeſta nec p̄t ꝓbari. iij. q. vij. §. triade re iudi. ad ꝓbandum. de excep. pia.§. ſi vero. li. vi. fecus ſi notoria. c. exceptionem. de excep. ⁊. c. veſtra de coha.cle. ⁊ muli. Et vtꝝ per inſtrumentū ꝓbetur crimen. Iſtā queſtionem Io. an. īc. cum in poſitionibꝰ. de iureiu. li. vi. inglo. ꝟbi datis. dicit ſe diſputaſſe. quēvide ibidē ⁊ etiā geminianū. Sed alit̓dicit̉ inſtrumentum apparatus fundi qͦexercet̉ poſſeſſio. ⁊ ita capit̉ in. l. quātum. ff. de fi. inſtru. Un de inſtrumētorum quedā ſunt agroꝝ colēdoꝝ. vt aratrum raſtrū traha que equandis ceſpitibꝰ trahuntur. Alia colligendoꝝ fructuum vt ſarculus. qͦ cardones ⁊ herbe inutiles excidunt̉ ⁊ ſil̓ia. vt falces fenarie.falces meſſorie. ⁊ falces putatorie. ligones. torcular. corbes. Alia vindemiatoꝝ quibꝰ vindemia portat̉ cauſa ẜuādi fructus. vt dolia granaria caſelle. inquibus fructus reponunt̉ .ſ. cellule granariorum. Unde inſtrumentum capit̉dupliciter. Uno modo latiſſime. ⁊ ſicomne vas vel ſuſceptibile in ꝯſtructione domus vel fundi vſitatū d̓r inſtrum̄tum. Secundo late ꝓ omni eo qd̓ cauſam inſtruit vt ſcripture. teſtes. facit. c.ꝑuenit. .i. de teſti. cogen. fa. l. notionem§. inſtrumentoꝝ. ff. de ver. ſig. Tercioſtricte ſolū ꝓ ſcripturis. vt in ti. de fi. inſtru. ⁊ ſic differunt teſtes ab inſtrumentis. qꝛ ꝓbatio teſtiū ſit viua voce: ſed īſtrumentorū voce morma Ex quo ſequitur ꝙ ſtatutū diſponens. ꝙ producensfalſum inſtrumentū puniat̉ in decē. nōhabet locū in ꝓducente falſum teſtem.qꝛ ſtatuta ſunt ſtricte intelligenda. facit
c. ex lrīs de ſpon. Sunt āt inſtrumentorum due ſpecies. Nam aliud publicuꝫaliud priuatū. Inſtrumentū publicuꝫeſt ſolēnis ⁊ rite ordinata ſcriptura perautentice ꝑſone manum publice factacauſa memorie. c. ſcriptura d̓ fi. inſtru.Et ſunt iſta de ſolēnitate: que faciūt inſtrumentū publicum ⁊ autenticū regulariter. vt ſcꝫ p̄ponatur nomen imꝑatoris ⁊ annus imperij. nomen conſulis ⁊annus conſulatus. Hodie ꝟo poniturnomen ſummi pontificis cuꝫ alijs. vij.vt ſunt annus dn̄i. indictio menſis. dies. locus. teſtes cū nomine notarij. ⁊cͣ.de quibꝰ no. glo. in. l. generali. C. d̓ tabula. li. x. Et d̓r publicū inſtrumentuꝫqꝛ iudicis autoritate eſt exēplificatum⁊ autenticatū. vt in. c. cum dijecta d̓ cōfir. vti. vel inu. Iteꝫ publicū inſtrumētum. qꝛ autentico figillo eſt figillatum.vt. c. i. de fi. inſtru. Item d̓r publicuminſtrumentū qd̓ in iudicio dicit̉ ſeu ſcribitur apud acta publica. Et valet etiāꝑ quēcūqꝫ ſcriptū ſit. vt de ꝓba. Qm̄Item d̓r publicū inſtrumentū qd̓ habet ſuꝑſcriptionem triuꝫ teſtium. vt. e.ſcripta p̄al. Item d̓r publicū qd̓ de archino publico vel de armario ꝓducit̉.vel liber cenſualis in qͦ ſcribunt̉ cenſusvel liber annotationū. ⁊ ei credit̉ ſi habet publicū teſtimonium .ſ. ꝙ iudex cōfiteatur illud de archino publico eē ꝓductū. c. ad audientiā. de preſcrip. vbid̓r. ꝙ papa credidit cuidā libro cenſuali. ⁊ cuilibet alij inſtrumento fides adhibetur. vt patet ꝑ iam dicta ⁊ ꝑ multa alia iura. Inſtrumentū priuatū eſt qd̓ ꝑmanum priuatā confectū eſt. vel a tabellione. non tn̄ in forma publica ſcriptaꝫvt qꝛ nec nomen imꝑatoris nec conſul̓nec pape. de quibꝰ ſupra ꝓxime dictuꝫeſt appoſuit. vt. E. qui potio. ī pig. ha.l. ſcpͥtas. vt ibi nō. Et tale inſtrumētū