Druckschrift 
Vocabularius utriusque iuris
Einzelbild herunterladen
 

¶itteraDicIA.C.

prtet cauſa differta modo qui eſt defuturo a conditione que etiā eſt de fumro ſuſpendit. Etiā a demonſtrationeque tm̄ declarat rem vel perſonam. ꝟbigr̄a. Patronus pōt compellere libertāvt nubat ne impediatur matrimoniumvt ciuitates repleantur. Iſte finis vt ciuitates repleant̉ eſt cauſa condende legis. ideo dicitur ceſſante cauſa ceſſatlex. vt. l. adire. §. qͣꝫuis. ff. de inrepr̄o.Et vtimur ꝓmiſcue illis verbis. Ceſſāte cauſa legis vel ceſſante ratōe legis.Differunt tamē cauſa ratio. quia ratōeſt oculus cordis diſcernēs reꝫ per medium Sed cauſa eſt qd̓ in facto acciditvel accidit: per qḋ ratio diſcernit qͥdiuris Dicitur etiā cauſa efficiēs in. l.ditor legis in cōtractibus ꝯtrahendis.Cauſa materialis in legibus eſt materia de qua in illis diſponitur. Et formalis eſt modus tractandi formatrahendi vel diſponendi que addit̉ contractui vel diſpoſitōni. Dicitur etiā cauſa inſtrumentalis vt eſt inſtrumentumartificis. Et breuiter quicquid ad eſſealicuius rei cōcurrit. cauſa dicit̉. aliter aliter tamē. Et ſignificatur cauſa perdictionem ſi vt dicendo dono vel legoilli ſi negocia mea geſſerit. l. demōſtratio. §. i. ff. ꝯdi. d̓mō. Itē per dictōnem qꝛ inſti. le. §. longe magis. Etdictōem qm̄. exponit̉ qꝛ. Itē ſignificatur in dictōibus illatiuis vt dicēdo. Ticius negocia meageſſit. ideo vl̓idcirco ſibi lego. Itē in dictione vtdicē do. ficius negocia mea geſſeritlego ſibi. ⁊c̄. Etiā in dictione ſiue. vt ſiue ticiꝰ negocia mea geſſerit: ſiue aduocatus fuerit. ⁊cͣ. Item ī p̄poſitioē. vtibi lego vineas alimentis. l. fi. §. i. ff.deali. ciba. lega. vnde ſenſus eſt. excauſa alimentoꝝ lego vineas. Iteꝫ ſignificatur dictionē nomīe. vt dicen

do. lego vxori. xl. noīe dotis l. quidēvxori. ff. de. l. ij. dicitur a caſu quo venit. cauſa ēmateria origo negocij ne diſcuſſionis examine patefacta que dum ꝓpoītur cauſa ē. diſcutitur iudiciū. diffinit̉ iuſticia. c. forꝰ.. ſig. vbi Ber.dicit in glo. eſt res in dicēdo poſita int̓poſitōe certaꝝ ꝑſonaꝝ ſ. actorꝭ reiiudicis teſtis. d̓r a caū qꝛ caſualiteroccurrit p̄ter hoīm voluntatē. Et drn̄t actio eſt negociū vel ꝯtractꝰex quis mouet̉ ad petendū vel litigan. vt ē vēditio vl̓ locatio rei ex orit̉obligatio ē ꝓxīa obligatōis obligatio parit actōꝫ obligatio mr̄ ſit actionis. Et ē duplex .ſ. ꝓxīa r̄mota differ̄t in actōe reali ꝑſonali. inꝑſonali remota ē p̄m factū. ꝓxīa ē ipſaobligatio. ī ꝑſonali ſufficit exp̄mere cām ꝓximam dicē do ago ꝯtra te. qꝛobligaris mihi in. x. Sꝫ oꝫ exprimerecām remotam. vt dice do. ꝯuenio te qꝛmutuaui tibi. x. In reali ꝓxīa ē dominiū. ſed remota eſt ex qua cōſequit̉ qͥsdominiū Et eſt neceſſe exprimere remotā vt dicendo ago ꝯtra te. quia emidomū a Dern̄. ſꝫ ſufficit expͥmere proximam cauſam dicēdo ago ꝯtra te. quiaſum dn̄s domꝰ illius. vt hec notātur inglo. doc. c. dilcī filij iudi. diuerſis ſpeciebꝰ cauſarū. vide bonaꝫ glo. xi.q. j. in ſum. Eſt em̄ quedā ſpūal̓ velannexa ſpūali vt illa que ſit de iurepaQuedā ciuil̓ vt agit̉ ſuꝑ rei vēdicatione in cauſa pecuniaria Quedā criminalis vt cum agitur directe de crimineQuedā mixta vt agit̉ de crimīe ciuiliter vt de adulteris ad ſeꝑationē thoriIn hijs tribꝰ vltimis caſibus iuraturde calūnia. in p̄mo iurat̉ de calūniaſed tantum de veritate dicenda.Cauſe crimīales dicunt̉ in qͥbꝰ agit̉ ad