Perſone obligantiū

pacto non dat̉ actio de iure ciuili. ff. de pact.in. l. iuriſgentiū. §. ſed cū nulla. ⁊. C. de pac. l. legem. De caſibꝰ tamen vbi ex nudo pacto datur actio vide glo. inſtit̉. de actio. §. ſed in perſonam. Eſt ⁊ aliꝰ caſus in. l. ex conuentione..C. de pact̉. De iure auteꝫ canonico peccantmortaliter recedentes a pactis alias licitis.extra de pactis. ca. j. ⁊. xxij. q. j. predicandum.Sūt tamen duo caſus in quibꝰ contrahenſnon habens tutorem ciuiliter et naturaliterobligatur. Primo ex contractu quo factuseſt locupletior. Secūdo ſi contrahendo dolum commiſit. qͥa tūc tenet̉ inſolidū Puber⁊ maſculꝰ maior. xiiij. ⁊ femina. xij. ſed vterqꝫ minor. xxv. annis. ſiue pater familias ſiuefiliuſfamilias ſit tenet̉ de omni cōtractu inito cū predeceſſore ſuo. ⁊ ex cōtractu facto cūtutoris decreto niſi in duobꝰ caſibꝰ. Primocū graue damnū paſſus ſit. id eſt. maius dimidio iuſti precij. vel fraudis conſiliū interceſſit. id ē. doloſe ſit deceptꝰ a tutore. In illisduobꝰ caſibꝰ nō tenet̉ de contractu inito cututore. De his qͥ geſta ſunt cum ipſo pubereſiue adulto diſtinguit̉. aut q̇a habuit curatorem vel non. Si habet non obligatur ſinecuratoris auctoritate. Sed ſi non habꝫ obligatur ip̄e adultꝰ ciuiliter ⁊ naturaliter. ꝑ. l.ſi curatorem. C. de in integ. reſti. minorū. xxv.annis. Uerūtamen ſi deceptꝰ eſt etiam promodico damno. id eſt. minꝰ dimidio iuſti p̄cij. dūmodo nō ſit ita minimū ꝙ preiudicetmaiori rei. vel ſumme reſtitutōis in integrūbeneficiū petere poteſt. vt infra dicet̉ de beneficio minoꝝ. Sed tamē ad hoc vt minor reſtituat̉ debet ſe probare minorem ⁊ deceptūqa non eo ipſo ꝙ deceptꝰ eſt minor intelligit̉.Fallit tamen in quinqꝫ caſibus de quibusminor de inito contractu ab eo nō reſtituit̉etiā ſi probauerat ſe deceptū. Primꝰ caſꝰ eſtqn̄ mutat ſtatū. id eſt. vendendo ſe ad precium vel ad lucrū participandū. Secūdꝰ caſus ſi maiori rei vel ſumme preiudiciū generetur. id eſt. ſi petit ſe reſtitui in minima parte in qͣ dicit ſe deceptuꝫ. ⁊ meliꝰ eſt ꝙ recipiatdamnū in illa minima parte qͣꝫ totꝰ contractus infringeret̉. Tertius caſus ſi minor cōmuni iure pſus ſit. verbi grā. vt qꝛ adiuit he

reditatem locupletem. vel emit ſeruū neceſſariū ⁊ poſtea nacte reperiūt. vel ſeruꝰ mortuus eſt. Nam non euentꝰ damni. ſed incōſulta facultas p̄bet reſtitutiōem. vt. l. non videtur. C. de in integ. reſti. minoꝝ. xxv. annis.Iteꝫ quarto ſi dolū commiſit. vt. l. ſi his. C. ſiminor maiorem ſe dixerat. q̄a deceptis et nōdecipientibꝰ iura ſubueniūt. Quinto ſi corporaliter iurauit ſe nō cōtra venturū occaſione minoris etatis et ſponte p̄ſtitit. vt in auten. ſacra. pubeꝝ. C ſi aduerſꝰ venditiōeꝫ. Itēſi iurauit ꝑ deū viuū verbotenꝰ nō reſtituit̉niſi probet ꝑ ar. ſcript̓. inſerta. id eſt. ꝑ inſtrumenta publica facta de die natiuitatis ſue.Sed ſi vellet probare ꝑ teſtes nō audireturConſimiliter ingeniū fore. qꝛ ſufficienter nōprobat ꝑ teſtes. ſed ꝑ teſtes ⁊ inſtrumenta. vtDic̄. l.j. C. de teſti. Item filiꝰ ſubiectꝰ poteſtatipatris aui vel proaui ſi cū eo vel eis contrahit ciuiliter nō obligat̉. ꝗͥa iuris interp̄tatione eadem eſt ꝑſona patris et filij. vt. le. fi. C. deimpu. ⁊ alijs ſubſtitutōnibꝰ. niſi de caſtrenſi. qͥa in tali tāqͣꝫ pater familias habet̉. Si tn̄cū alio quocūqꝫ contraxerit naturaliter ⁊ ciuiliter obligat̉ beneficio tn̄ reſtitutōnis ſibiſaluo. Non tn̄ ꝑmittit̉ rem patris obligareſine ip̄iꝰ cōſenſu. nec etiaꝫ paciſcendo patrisꝯditōem poteſt recipere vel actōem patri cōpetentem tollere ſine ipſius mādato. vt. C. depac. l. filiꝰ. Conſimilis caſꝰ in. l. nō ſolū. ff. ſolu. matri. ⁊. l. cū maritum. C. de ſolu. ⁊ libera.Iteꝫ alios caſus ſpeciales vbi exigit̉ ſpeciale mandatū. enumerat glo. in. c. q̄ ad agēdū.de procu. li. vj. Nota ſeruꝰ cum dn̄o ciuiliternō obligat̉. ſed cū extraneo paciſci poteſt domino acquirendo. qͥa ex perſona dn̄i habetius ſtipulandi. alij vero efficaciter non obligat̉ cū pro mortuo reputat̉. ſed eiꝰ ex ꝯtractudn̄s cōuenit̉ de peculio ſerui. vel de eo qd̓ inrem dn̄i verſum eſt. vel qd̓ iuſſu ipſiꝰ factū ēFallit tamen in tribꝰ caſibꝰ in quibꝰ dn̄s depeculio ſerui nō tenet̉. Primꝰ cum ſeruꝰ nōdonat. Item cū vouet. Item cū fideiubet extra cauſam pecuniariā. Item furioſus velmente captꝰ temꝑe furoris cōtrahere nō poteſt. qͥa cōtractꝰ nō nō poſſunt fieri ſine conſenſu. modo ipſe exp̄ſſe vel tacite ꝯſentire nō