Iuramentum calumnie

ſit ꝑ hͦ cōteſt. no. in. c. vnico. de lit. cōteſta. ⁊ inſpe. e. ti. §. j. Et ſi reus confitetur ſi libellus preceſſit per talem confeſſionem eſt facta lit. coteſt. de quo de elec. dudum. ij. Et dixi al̓s circa materiam libellorū. qd̓ tamen quidam legiſte impugnant. de quo plene per Iohan.an. in addi. ſpe. de lit. conteſt. §. j. ſuper. v̓. q̇d ſireus dicat. Et qꝛ vt dictum eſt ſupra facta litis conteſt. iudex aſſignet terminū partibusad iuranduꝫ de calumnia. quia id ex ordineſtatim ſuccedit. cum in ipſo litis exordio ſitpreſtandū. de calumnie iuramento. ca. j. Etexponitur ibi poſt pͥmum litis exordium. ſcꝫimmediate poſt litis conteſt. vt eo. ti. cū cauſam. Si tamen non fuerit iuratū in exordiopoterit poſtea in quacūqꝫ parte litis p̄ſtari.vt eo. ti. c. j. li. vj. Etiam ſi in tota cauſa omiſſum fuerit tacite. per hoc proceſſus nō viciatur. vt ibi in. ij. Reſponſo. Et quando dicit̉preſtari iuramentū de calumnia. debet intelligi ſcꝫ vitanda. ſicut dicit̉ habeat vnuſquiſqꝫ vxorem ſuam propriā ꝓpter fornicatiōeꝫſcꝫ vitandam nō cōmittendam. xxx. diſtinc.verum. Et eſt calumnia quando quis ſcienter iniuſte agit vl̓ reſiſtit. vt in. l. j. ff. ad turpillia. §. calumnia. iij. q. iij. §. notandum. Et habet hoc iuramentum quinqꝫ ca. que ponitBern̄. de iuramen. calum. c. j. ⁊ in. iiij. glo. Etde hoc ponit etiaꝫ ibi verſus. Iudex ergo faciat iurare actorem pͥmo vel eiꝰ ꝓcuratoremhabentem tamē ad hoc mandatum ſpecialeſub hac forma.Forma iuramēti de calūnia¶ Tu iurabis vel iuras ꝙ calumnioſe nōpetis. ſed qꝛ credis ⁊ eſtimas te iuſte petere.Uel ẜm alios dicit. Tu iurabis te litemiſtam animo calumniandi non mouiſſe.nec mouere. nec moturum. Item ꝙ veritatem ſuper his de quibus interrogaberis reſpondebis. et eam nō negabis. Item ꝙ nonvteris ſcienter falſa probatione. Item ꝙ nōcorrupiſti nec corrumpes iudicem vel tabellionem. nec dediſti nec dabis. nec promiſiſtinec promittes. aliquid per te vel interpoſitāꝑſonam pro hac cauſa vt ſententia pro te feratur. niſi illis perſonis quibꝰ iura dare permittunt. Item ꝙ dilationem non petes gra

tia litis differende. Et concludendo dicat iudex. Et ita iuras ꝙ ſicut ego dixi verū eſſe.et ita ſeruabis ſic te deus adiuuet et hec ſancta dei euangelia. Conſuluit tamen Guilh̓.in ſpe. eo. ti. §. nūc dicamus. in prin. ꝙ vltimūputa de dilatione ad euitationem periurijmultoꝝ euitetur ⁊ omittatur. Deinde iudexconuertendo ſe ad reum vel eius procuratorem dicat ſibi. Et tu iurabis ꝙ putas te petitioni actoris iuſte contradicere. et ita veruꝫeſſe. et te obſeruaturum in defendendo ſicutiſte iurauit in agendo. ſic te deus adiuuet. ⁊cͣIn cōmunibus autem iudicijs vbi vterqꝫgerit perſonam vtriuſqꝫ. ſcilicet actoris ⁊ reivt d̓probati. ex literis. vterqꝫ preſtet iuramē.tum actoris ⁊ rei. partes tamen vel procuratores eorum ſe breuiter expediendo dicant ⁊quilibet eorum. Ego iuro iuramentum decalumnia cuꝫ omnibus cā. ⁊ clauſulis ſuis.ſic me deus adiuuet. ⁊cͣ. omiſſa expreſſiōe capitulorū. et iurant procuratores in animasdominorū ſuorū et non proprias. Sꝫ quiaprocurator calumniari poteſt ſicut dominꝰvnde procurator etiam in animā propriamiurare tenetur. de iuramen. calum. capituloij. pͥmo reſponſo. libro. vj. Unde dominꝰ nōincurrit periuriū ex facto procuratoris. niſiipſe dominꝰ ſit in culpa. de quo in. ca. vltio.de iureiurā. li. vj. ⁊ in cle. j. de procu. in vltimaglo. Et iuramentū iſtud de calumnia eſt inuentum vt veritas eliciatur. Item vt timore iuramenti litigantiū temeritas cōpeſcat̉.Item vt iuramenti timore iurans īmemorſue ſalutis quo ad alia ca. non efficiatur. Etita no. de iura. calum. c. ceterum. in gloſa. ij. ⁊ſuper ea. Et aduertendū ꝙ habemus quattuor genera iuramentorum que preſtantura partibus in iudicio. Iuramentū de malicia. quod poteſt deferre iudex parti quādocunqꝫ ſibi videbitur expedire. vt etiā tactumeſt ſupra circa exceptiones. Item iuramentum de calumnia. et iſtud preſtari debet ſtatim poſt lit. conteſta. vt dictum eſt ſupra. etpreſtatur hodie tam in ſpiritualibus qͣꝫ inciuilibus. vt de iuramen. calum. c. j. Rn̄ſo. ijli. vj. Ac etiā in criminalibus. de quo tamenſunt opiniones. vt no. eodem ti. c. j. in glo. an