Ne cleri. vel mo.III
qui quaſi directe tendūt ad mortem. enſem aūt vellanceā aliquibꝰ p̄parare ad ſui defenſionē dicit nōprohibitū. qꝛ iſta nō tendūt ita directe ad mortem⁊ totū ſit defenſionis cā. ⁊ cū hoc dicto tranſeunt fiIo. an. ⁊ alij p̄ter do. An. qͥ dicit ſe nō facere dr̄iaminter lanceā ⁊ ſagittā. ſꝫ in hoc articulo diſtinguit ſicꝙ aut extra actū belli preparant̉ arma offendibiliavt ſunt baliſta lancea vel enſis ⁊ p̄parās nō eſt irregularis. aut p̄parant̉ in actu belli ⁊ tūc dicit clariuſꝙ preparans efficit̉ irregularis maxime ſi bellū eētillicitū. dicit tn̄ hoc ꝓcedere qn̄ qͥs p̄parauit p̄dictaꝓpter defenſionē rerū. ſecus aūt ſi propter defenſionē ꝓpriam qꝛ alit̓ ꝑſonā ſuam defendere nō poterat. ⁊ veriſil̓r īminebat ꝑiculū mortis nihil ad predicta allegat. Sed tu aduerte. nam vbicūqꝫ clericꝰ veriſimiliter nō valet alit̓ euitare mortē ꝓpriā niſi alium occidat tūc indubitant̓ euitat irregularitatē etpeccatū nō ſolū ſi alij arma preparat ſꝫ etiam ſi ſuismanibus occidat. tex. ē apertª in. d. cle. ſi furioſusde homi. ſed dubiū ē qn̄ poterat alit̓ vitare morteꝫputa fugiendo vel inſtabat ꝓ ſuaꝝ rerū defenſiōeſeu patrie ⁊ tūc ſi ſuis manibꝰ aliquē occidat vl̓ mēbro mutilet indubitant̓ efficit̉ irregularis. vt ī cle. ſifurioſus. ⁊ in. c. pe. d̓ homi. Si aūt p̄parauit armaex quibus mors eſt ſecuta ⁊ tunc ſi ad hunc finē miniſteriū p̄buit indubitant̓ ē irregularꝭ qꝛ p̄ſtitit auxilium in mortē alicuiꝰ vt hic ī. j. ⁊. ij. rn̄ſo. ⁊. c. periculoſe. de pe. di. j. l. di. ſi qͥs viduā. naꝫ clericatꝰ reddit clericos inhabiles ad pugnandū etiā cōtra ſaracenos vt dicit tex. in. c. ex multa. de voto. Aut p̄parauit arma nō in mortē principaliter ſꝫ ad ſui defenſionē. ⁊ iſte eſt ꝓprius caſus Inno. qui ſatis eſt dubitabilis. nam cum liceat ꝓ ſuarn̄ rerū defenſione⁊ recuꝑatione mouere arma etiā clericis. vt in. c. dilecto. de ſen. excō. li. vj. ⁊. c. olim. de reſti. ſpo. gͦ fortius licet arma alijs p̄parare ad ſui defenſionē necdebet imputari mors ſequēs cū in mortē iſte nō cōſenſerit. facit optime. c. ij. de homi. li. vj. Sed in cōtrariū facit ꝙ clericus nō debet ꝓ defenſione ſuaꝝrerū ad ſeua puta ad occiſionē vel ſanguinis effuſionē ꝓcedere. vt ī. c. ſuſcepimꝰ. de homici. ⁊ ibi bo.tex. Itē clericus nunqͣꝫ euitat irregularitatē ex occiſione niſi qn̄ alit̓ morte ꝓpriā euitare nō poterat. vtin. d. cle. ſi furioſus. gͦ p̄parando arma ꝓ defenſione rerū incurrit irregularitatē ſi mors inde ſequat̉qꝛ mandato ⁊ auxilio ſuo videt̉ ſecuta. nec ob. ſi dicatur ꝙ iſte nō intendebat ad hoc qꝛ debuit cogitare hoc euenire poſſe cū arma in cōflictu defacili nōpn̄t menſurari ⁊ regulari. ad hͦ all̓. tex. opti. ī. c. fi. d̓homi. li. vj. vbi d̓r ꝙ ſi quis mandauit alicui vt aliquem verberaret. ⁊ expreſſe ꝓhibuit ne occideretvel mutilaret ꝙ ſi mandatariꝰ excedendo fines mādati illū occidit efficiat̉ mandator irregularis quiafuit in culpa mandando ꝟberare. Itē qꝛ potuit cogitare hͦ euenire poſſe. ⁊ hͦ nō. Et faciūt hͨ ad qōnēquā ponit Bar. in. l. ſiquis mihi bona. §. iuſſum. ffde acqui. here. de quodam nobili qui recepit iniuriam a quodaꝫ ⁊ rediens domū dixit famulo fac ꝙnō appareas in conſpectu meo niſi aliquid ſentiam
ille iuit ⁊ interfecit iniuriantē querebatur an dominus debeat puniri tanqͣꝫ mandator. ⁊ fuit cōcluſuꝫin queſtione facti ꝙ ſic qꝛ ſatis tacite mandauit. etidem dic in clerico ſimilia mandante qd̓ no. ¶ Tertio circa artem chirurgie quero quare ꝓhibet̉ clericis. So. dicūt doc. ꝙ propt̓ ꝑiculū errorꝭ qd̓ ei ineſt.Itē propter lubricū cōſcie. ar. sͣ. de eta. ⁊ quali. adaures. ⁊ propter dubiū curationis euentū. Preterea dic ꝙ eſt officium ſeculare nō autē ſpūale meritoꝓhibetur clericis. vt. sͣ. e. c. j. Clerici aūt debent eēmedici animarū nō aūt corpoꝝ. vt in. c. cum ſit arsartium. de eta. ⁊ qua. ⁊ militare deo nō autē ſeculovt in. d. c. rep̄henſibile. xxiij. q. viij. ⁊ indignū eſt etiniuſtum ſi ꝓmiſcuis reruꝫ actibus turbent̉ officiavt. l. cōſulta diualia. C. de teſta. Cōclude gͦ ꝙ clericꝰnō debet artem chirurgie exercere. vt hic. ⁊ aduerte qꝛ tex. loquit̉ de ſacerdote diacono ⁊ ſubdiaconoIo. an. intelligit de ſubdiacono facto vel faciendoſed ego miror quare ſic impropriet litteraꝫ. vn̄ egodicerē ꝙ in ſacris cōſtitutꝰ oīno pōt ab hoc officiocōpeſci. ⁊ ſi attēptauerit poterit puniri quātūcūqꝫmors inde ſecuta nō fuerit qꝛ officiū ſibi ꝓhibitumexercuit. vt. sͣ. dixi in precedentibus. §. ⁊ idem ītelligerem in cōſtituto in minoribus cōpetent̓ beneficiato. ar. in. c. j. de poſtu. ⁊ sͣ. tetigi. ⁊ ſi mors inde ſequatur vel membri detruncatio arcebit̉ a ꝓmotione flenda. ⁊ idē eēt in laico qn̄ ꝓuenit ex culpa ſuavel cōſcīa eum de hoc remordeat. ar. in. d. c. ad aures. ex quo enim illud officiū nō eſt ſibi a iure prohibitum. nō debet ſibi imputari euentus mortalitatis ſine culpa ſua cōtingēs. vt in d. c. ad aures. ⁊qd̓ ibi no. facit qd̓ no. in. d. c. tua. de homi Sed circa artē ph̓yce pōt dubitari an̄ indiſtincte clericꝭ prohibeat̉. dicere ſic. ꝙ religioſis ⁊ in dignitate conſtitutis ac ſacerdotibꝰ ⁊ alijs qͥ ꝓhibentur ſcīaꝫ phyſtcalem audire hoc exercitiū videt̉ ꝓhibitū. de qͥbusin. c. nō magno. sͣ. e. ⁊. jͣ. e. c. ꝓxi. ꝓhibet̉ enī eis ſtudere in hac ſcia ꝓpter exercitium. vnde ex qͦ ꝓhibetur ſtudiū videt̉ eis ꝓhibitū exercitiuꝫ. ar. c. tue. d̓ꝓcu. ⁊. l. oratio. ff. de ſpon. ⁊ in regula cum quid. ⁊qd̓ ibi no. Io. an. in mercu. de re. iur. li. vj. In alijsvero ſi ſunt in ſacris vel beneficiati dicere idē ſi habent cōpetenter vnde viuant qꝛ nemo militās deo⁊cͣ. vt in. c. j. sͣ. e. ⁊ qd̓. sͣ. dixi. Cōſtituti vero ī minoribus vel in ſacris nō beneficiati non crederem eishoc officium interdictum. argu. c. j. de poſtu. Iteꝫquia non reperitur eis hoc exercitium interdictuꝫ⁊ facit iſte tex. in eo ꝙ prohibet eis iſtam artem chirurgie que aduſtionem vel inciſionem inducit. ſedin phyſica iſtud ceſſat. vnde nō ita cōtingit ꝑiculuꝫmortis directe in ph̓yca ſicut in chirurgīa ¶ Sed q̄ro an exercens hanc artē chirurgie efficiat̉ ir̓regularis ſiue ſit clericus ſiue laicus So. cōclude breuiter dicta doc. ſic ꝙ ſi mors vel membri detruncatioinde nō ſequitur nemo illorum irregularitatem incurrit. argu. in cle. ſi furioſus. de homi. Sed clericꝰexercēs ꝯͣ ꝓhibitionē iſtiꝰ. c. poterit puniri. vt. sͣ. dixi. ⁊ dicūt doc. ꝙ ſi monitꝰ non emēdauerit poteritdeponi. Si ꝟo ſequat̉ mors vel membri detruncatio clericꝰ ꝓhibitꝰ oīno efficit̉ irregularis etiā ſi nō