De immuni. eccle.III
ſum de iure ciuili eccleſias teneri ꝙ tenent̉ etiā incōſulto romano pōtifice. nec. ob. d. c. aduerſus. quiaibi prouidet̉ contra grauamina extraordinaria q̄propter aliquod accidens per principem ſeculareꝫimponunt̉. al̓s ſi. c. aduerſus loqueret̉ generaliterde omnibꝰ muneribuſ. multi leges corrigerent̉. qd̓nō eſt ſentiendū. ar. de elec. c. cum expediat. lib̓. vj.nam leges habent vim canonū ſi canon ſpecialiternō cōtradicit. de no. ope. nuncia. c. j. ⁊ ex hoc putatſtandū huic glo. ꝙ eccl̓ia teneat̉ ad iter vel pontemfaciendum vel muros reficiendos ſi fuerit de neceſſitate. ſecus ſi ad decorem. Do. Pe. de ancha. tranſit quo ad cōſtructionē ⁊ refectionē murorum cumopi. Ia. bu. quā poſuit ī. d. l. ad inſtructionē. diſtinxit enī ꝙ aūt fiūt ad ornatū ⁊ non tenet̉. aut neceſſario puta propter guerrā vel ſuſpitionē guerre ⁊ tenetur eccleſia. dixit enim Bu. ibi ꝙ eccleſia teneturſoluere gabellā de plauſtris ſiue curribꝰ ſi gabellacōuertit̉ in reparationē viarum ⁊ pontiū. quia deeis ſicut de priuatoꝝ vtilitate tractat̉. Et ꝑ hoc dixitipſe do. Pe. poſſe dare generalē doctrinā ꝙ vbicūqꝫ tractatur de generali vtilitate clericoꝝ ⁊ laicoruꝫſimul ⁊ mixti clerici teneant̉ cōtribuere vnacum laicis. hinc dicit ſe audiuiſſe ꝙ ad agros qui fiunt iuxta mare vel flumina propter timorē inundationūpoſſeſſionū tenent̉ ꝓ poſſeſſionibꝰ ſuis cōtribuereclerici ſicut laici propter cōem inundationē ſeu propter cōe ꝑiculum. idem forte ẜm eū ad euitandumrapinas incēdia captiuitates ⁊ alia multa mala exaduentu alicuius ſocietatis hoſtilis cōtra ciuitateꝫſi pecunia ſe redimant. alit̓ ſe defendere nō valēteshic enī verſat̉ vtilitas clericorū ſicut ⁊ laicorū propt̓damna in eoꝝ poſſeſſionibꝰ infligenda. vbi enim ēdamnū debet eſſe ⁊ cōmodum. vt in cle. j. de cenſi.⁊ hoc vltimū originaliter fuit Bar. licet ip̄e nō alleget in. l. nullus. C. de curſu publico. li. xij. ad idemfacit ẜm do. Pe. sͣ. c. ꝑuenit. vbi clerici tenent̉ etiaꝫvigilare ꝓ cuſtodia ⁊ tuitione ciuitatis. Itē licitumeſt eccleſias incaſtellari vt boni a malis valeant ſetueri. vt no. in. c. j. ꝓximo. Itē nulla maior pietasqͣꝫ defēdere patriaꝫ debiles ⁊ pauperes ab hoſtibꝰxxiij. q. iij. fortitudo. ⁊. c. nō inferenda. ⁊ hac ratiōeꝓ pace ⁊ quiete quā tueri ⁊ defendere debent eccleſie ſoluit̉ ab ip̄is eccleſijs imꝑatori tributum. xxiij.q. viij. tributum. Itē hoc munꝰ reſpicit pietateꝫ vteuitent̉ incendia ⁊ occurratur periculis captiuorū⁊ multis malis. ergo tenet̉ eccleſia ꝑ ſupradicta maxime ꝑ Inno. nō ob. hoc. c. vbi hoc relinquit̉ arbitrio ep̄i ⁊ clerici. debet enim eum intelligi cū pro neceſſitatibus mere laicoꝝ volebat eccleſias grauarevt dicit patere ibi. iſti vero onera ſua. ⁊cͣ. ⁊ ibi quelibet arbitretur ſibi. ⁊cͣ. ⁊ ibi cōmunes neceſſitates vl̓vtilitates. ⁊cͣ. quod verbum repetit̉ in. c. aduerſusj. eo. ſecus ergo vbi onus venit imponendum procōmuni neceſſitate clericorum vel laicorū. hinc enīnō habet locum hoc. c. nec. c. aduerſus. jͣ. eo. h. d.ſalua determinatiōe melius ſentientis. dicit tamenꝙ portio tangēs eccl̓iam debet peti coraꝫ iudice ſuonō per laicos debet cogi. Et quo ad principalē queſtionem de refectiōe murorū opi. Bu. tenuit Bal.
in. d. l. ad inſtructionē. cum hac vltima limitationēvt fiat ꝯpulſio ꝑ iudicē eccleſiaſticū ⁊ non ꝑ laicumEgo in hac ciuitate ſenarū habui hanc queſtioneꝫde facto tangentē principale monaſteriū montꝭ oluēti cōtra qd̓ inſtabat cōmunitas vt ꝯtribueret adexpenſas murorum cuiuſdā ville in qua monaſteriū habebat multas poſſeſſiones. ⁊ conſului monaſteriū nō teneri. ⁊ ita mediāte cōſilio meo monaſteriū fuit ab illo onere abſolutū. Et quia per motiuaaperit̉ intellectus multorū iuriū in hac materia inſeram in effectu cōſiliū meum ⁊ rn̄debo ad motiuain cōtrarium facta. ꝓbo enim eccl̓iam nō teneri iuribus rōnibus ⁊ ſūmorū doct. auctoritatibꝰ Et primo adduco hoc. c. nō minus. vbi tractabat̉ d̓ foſſatis faciendis q̄ ꝓfecto cōcernūt cuſtodiā ciuitatis ⁊vtilitatem publicam tam clericorū qͣꝫ laicoruꝫ. et tn̄decidit̉ hic ꝙ ab eccl̓ia nō debet exigi aliqua portiovt debita. īmo ꝓhibet̉ ſub anathematis diſtrictiōeniſi ep̄s ⁊ clerici tantā neceſſitatē vel vtilitatē inſpexerint vt abſqꝫ vlla diſtractione vel coactiōe ad releuandas cōmunes vtilitates vel neceſſitates vbilaicorū nō ſuppetūt facultates ſubſidia per eccl̓iaseſtimēt cōferenda. ⁊ pondera illud verbū cōes vtilitates. nō enī dicit laicorū tm̄. ⁊ hoc idem verbū repetit̉ in. d. c. aduerſus Ex quo patet ꝙ īminēte neceſſitate clericorū ⁊ laicorū nō tenent̉ clerici aliquidcōferre. niſi ſponte velint approbante ep̄o cum clero. ⁊ vbi laicoꝝ nō ſuppetant facultates. ⁊ hodie ꝑ. caduerſus. nō pn̄t clerici in his ꝯtribuere niſi romanō pōtifice prius cōſulto. ⁊ fuit illud ſancituꝫ propiquorundā imprudentiā ſepe allegantiū talē neceſſitatē vel vtilitatē. ¶ Secūdo ad ide adduco tex. no.ī aucͣ. Itē nulla cōitas. C. de ep̄i. ⁊ cle. vbi generaliter ꝓhibetur ne quis audeat ab eccl̓ijs exigere collectas exactiones angarias ⁊ ꝑangarias q̄ omniaꝓpter cōem vtilitatē ⁊ defēſionē reipublice in qͣ indubie includit̉ vtilitas eccleſiaꝝ ⁊ clericorū exiguntur. ¶ Ad idē tertio adduco. c. j. de īmu. eccl̓. li. vj.⁊. c. qͣꝫqͣꝫ. de cenſi. e. li. ⁊ cle. pn̄ti. eo. ti. ⁊. c. fi. de vi. ⁊ho. cle. ⁊. l. placet. C. de ſac. ſanc. ec. l. ij. C. de epiſ. ⁊cle. ⁊ xvj. q. j. generaliter. cū multis ſi. q̄ eximūt eccleſias ⁊ ipſarū bona ab oībus gabellis collectꝭ exactionibꝰ ⁊ ſimilibꝰ. ¶ Probat̉ quarto hac rationebona eccl̓iarum ſunt deputata publico vſui ſpūalixij. q. j. videntes. xvj. q. j. qm̄. de preben. c. ratio. etd. l. placet. ⁊ hic. hinc dic̄ tex. in. c. nulli liceat. xij. q.ij. ꝙ om̄e illud qd̓ eccl̓ie ꝯſecrat̉ ſiue fuerit aīal ſiueager ſanctum ſanctoꝝ dn̄o efficit̉. ⁊ ad ius ꝑtinet ſacerdotū. nō gͦ debēt mūdano vſui ⁊ publico deſeruire. qꝛ ſemel deo dedicatū ad humanos vſus trāſire nō dꝫ ampliꝰ. vt in illa regula ſel̓ deo. de regu.iu. li. vj. nā ⁊ ius publicū verſat̉ in ſacerdotibꝰ ⁊ ſacris .j. di. ius publicū. laici gͦ cū ſint mūdani ⁊ pͥncipaliter habēt vtilitatē in republica mūdana debētſubire onera reipublice mūdane. bōa ꝟo eccl̓iaꝝ q̄ſūt dei debēt deſeruire reipublice ſpūali. ſil̓r videmus in ꝑſonis. nā milites ſeculares militāt mūdo.milites celeſteſ militāt deo. ⁊ ſic illi ī tꝑalibꝰ iſti ī ſpūalibꝰ. vt ī. c. rep̄henſibile. ⁊ ī. c. qͦ auſu. xxiij. q. vl. Rectę gͦ dixit tex. in hoc. c. non minꝰ. ꝙ qͣꝫdiu laicorum