I
noribus vt poſſint habere hortos dꝫ intelligi d̓ hortis ad ꝓpriū vſū dūtaxat. nō aūt vt de oleribus ſeuherbis poſſint aliquid vendere. Sed ē dubiū not̉.nunquid coloni iſtoꝝ exemptoꝝ teneant̉ ſolue̓ decimas. ⁊ facit hec qō ad multa. de qua vide gl. no. ⁊tene eā menti in cle. j. e. ti. que diſtinguēdo dicit ꝙaut priuilegiū fuit ꝯceſſum terre .i. vt talia p̄dia noſubiaceant oneri decimaꝝ. ⁊ tūc coloni nō tenēturſoluere decimā. qꝛ fructus capiunt̉ ex terra priuilegiata. aut priuilegiū fuit cōceſſum ꝑſonis. ⁊ tūc coloni tenent̉ ſoluere. qꝛ priuilegiū ꝑſonale ſequiturꝑſonā. Ex qͦ infero ꝙ in caſu iſtius. c. coloni iſtoruꝫreligioſoꝝ tenent̉ ſoluere decimas de ꝑte eorū cuꝫhic eximant̉ ꝑſone nō p̄dia. ⁊ facit iſta qō ad qōneꝫpoſitā ꝑ Bar. ī. l. licitatio. §. mercatores. ff. de pub.vbi querit. eccl̓ia romana hꝫ ſalinas in romādiolaquas ꝓ certo tꝑe vendidit cuidā priuato. queriturnūquid ille priuatus teneat̉ ſoluere pedagiū. ⁊ videbat̉ ꝙ nō. qꝛ emebat ab eccleſia pͥuilegiata. ꝯͣriūdeterminat Dy. per illū tex. dicēs ꝙ qn̄ priuilegiuꝫᵖē reale tūc tranſit in emptorem. ſi vero eſt perſonale nō tranſit. tn̄ Bar. dicit hanc determinationemverā in muneribꝰ ordinarijs. ſed ī extraordinarijsdicit ꝙ ꝯductor gaudet priuilegio. ꝑ. l. j. C. de pͥuil̓.do. Aug. li. xj. ⁊ dicit ea munera extraordinaria q̄nō reperiunt̉ impoſita a lege vel ſenatuſcōſulto vl̓lege pͥncipis. vt ꝓbari videt̉. l. j. C. de vaca. mune.li. xj. hoc dictū Bar. nō puto veꝝ indiſtincte. nā illa lex ponit priuilegiū vt clare pꝫ ex rubrica. ⁊ in cōtrariū facit tex. in. c. dilectus. iij. sͣ. de preben. vbipatet ꝙ ſi eccl̓ia habet ius pn̄tandi ex donatiōe laicoꝝ pōt aggrauari tanqͣꝫ quilibet patronus eccl̓iaſticus. nec habet̉ reſpectꝰ ꝙ ꝑuenerit illd̓ ius ex donatione laicoꝝ. ad idē qd̓ le. ⁊ no. in. c. j. de iur̄. pa.li. vj. vnde placet mihi p̄cedens diſtinctio vt diſtinguamꝰ inter priuilegia realia ⁊ ꝑſonalia. ¶ In gl.ij. in fi. no. gl. qꝛ eſt magiſtra in ſua maͣ circa ſolutione decimaꝝ fiendā a religioſis. ⁊ hanc glo. poſuit īeffectu Inno. sͣ. c. ꝓxi. de clericis aūt ſecularibꝰ plene dixi. sͣ. eo. c. ij. ⁊ adde qd̓ hodie habet̉ in cle. j. j.eo. Sed h̓ dubitat̉ qͥd intendit lr̄a dū dicit ꝙ de nutrimētis aīaliū religioſi nō tenent̉ ſoluere decimaſSo. in. c. ij. de ec. edi. ⁊ glo. in. d. cle. j. exponūt. id ēde animalibꝰ q̄ religioſi nutriunt. ſecꝰ ſi dant alijstenēda ⁊ nutrienda. hͦ dictū intelligo niſi darēt aliis nutrienda eoꝝ ſumptibus ſicut h̓ d̓r de poſſeſſione. nā ip̄i vident̉ nutrire ſi eoꝝ expenſis nutriūtural̓s enī vana fuiſſet fraus q̄ narrat̉ ī. d. cle. j. in pͥn.4 Priuilegiuꝫ ſuꝑ decimisl CC Q. laborum nō extendit̉ adterras que alijs tradunt̉ excolende. ¶ No.ꝙ priuilegiū ꝯcernēs p̄iudiciū tertij eſt ſtricte interpretandū. vn̄ nō dꝫ aliqͦ mō exercere caſū ꝓprium.facit. l. ij. §. ſiqͥs a pͥncipe. ff. ne qͥd in lo. pu. no. Inno. ī. c. cū dilecti. de dona. nā vides h̓ ꝙ priuilegiūꝯceſſū ſuꝑ p̄dijs q̄ colunt̉ ꝓprijs manibꝰ vel ſūptibus nō extendit̉ ad p̄dia q̄ colunt̉ ꝑ mediarios ſeucolonos cēſuales. nā licet largo mō dn̄s dicat̉ colere ꝓprijs ſumptibꝰ cū tribuat medietatē fructuuꝫip̄i colono ꝓ cultura. tn̄ ſtricte nō d̓r dn̄s facere ſū-
ptus hoc caſu ꝓ cultura. qꝛ oīa ſunt ſuppoſita fortune ⁊ dei iudicio. ⁊ ſic vides inquantū reſtringit̉ priuilegiū alteri nociuū. Ex qͦ etiā collige ꝙ in materiapͥuilegij qui ꝑ aliū facit nō d̓r facere ꝑ ſe. qͥd autē indelictis. dic vt plene no. in. c. mulieres. jͣ. de ſen. excom. ⁊ in. c. ſi qͥs ſuadente. xvij. q. iiij. vide ꝑ Bar.in. l. nō ſolū. ⁊ in. l. ſꝫ ſi vniꝰ. ff. de iniu. ⁊ in. l. h̓ ꝟbaff. de adul. ⁊ facit ad iſtū tex. gl. no. in cle. jͣ. de vi. etho. cle. q̄ dicit ꝙ pena impoſita ꝯͣ exercētes aliquānegociationē ꝑſonalit̓ non extendit̉ ad eū qui exercet per alium. ſecus ſi nō eſſet adiectum verbū perſonaliter. ⁊ declara hunc tex. ꝓut fuit no. sͣ. c. ꝓxi.a O audientiam. umo occiPriuilegimis laborū etiā ea q̄ nō ſunt noualia cōprehendit. pͥmo ponit prauā interp̄tationē quā ſecundo reprobat. ibi. mandamꝰ. iſtud. c. emanauit addeclarationē. c. ex ꝑte. sͣ. eo. ¶ Nota primo ⁊ tenementi ꝙ licet priuilegium alteri nociuū ſit ſtricte interp̄tandū. vt dixi. s. c. proxi. nō tamē adeo vt recedamus a ꝓpria ſignificatione verboꝝ. ⁊ ideꝫ dic inſtatutis. Unū tn̄ ſcias ꝙ ſi verbū poſitum in diſpoſitione odioſa habet plura ſignificata. puta latum⁊ latiſſimum debemus illud intelligere in ſignificato ſtrictiori. vt ꝓbatur in. c. cū in cunctis. de ele. iūcto. c. ſi cōpromiſſarius. e. ti. ī. vj. no. Io. an. in re.odia. de re. iu. li. vj. in mercū. ſed in diſpoſitione fauorabili capit̉ in latiori ſignificato. vt in. c. olim. ⁊ īc. cum tibi. jͣ. de ꝟbo. ſig. ad hoc regula iuris odiareſtringi ⁊ fauores cōuenit ampliari. vt in. d. regula odia. vide plene de his ꝑ canoniſtas. in. d. c. olī.⁊ ꝑ legiſtas. i. l. fi. ff. d̓ ꝯſti. pͥn. Scd̓o no. ꝙ diu̓ſitasvocabuloꝝ inducit diuerſitatē reꝝ. ad hoc. c. oīno.xxxj. di. ⁊ raro cōtingit ꝙ duo vocabula ꝑ oīa ideꝫimportēt. qꝛ al̓s ars induceret ſuꝑfluitatē. pro hocpulcher tex. cū ibi no. in. l. ſi idem. C. de codicil. Etnotabis iſtū tex. qꝛ quotidie ſolet allegari ꝯͣ ꝑuertētes intellectum iurium ⁊ impropriantes vocabulalegū. nā ſine neceſſitate hͦ fieri nō dꝫ. nā ſi princepsalit̓ intellexiſſet bn̄ ſciuiſſet ponere vocabulū accōmodatius. ⁊ ponit Io. de lig. h̓ quedā verba circainterp̄tationē iuriū. dicit enī ꝙ aūt apparet de mēte⁊ eis ſtandū eſt. dic etiā ꝯͣ ꝓpriū ſignificatū ꝟboruꝫvt in. l. cū pater. §. dulciſſimis. ff. de lega. ij. vbi verba reſtringunt̉ ꝓpter rōnem exp̄ſſam. rō ē. qꝛ ꝟbadeſeruiunt intentioni ⁊ nō ecōtra. vt in. c. ſcd̓o reqͥris. de app. habēt enī ſe ꝟba ⁊ intentio ſeu rō proutcorpus ⁊ aīa. nā ſicut aīa dn̄at̉ corꝑi. ita rō legis dominat̉ verbis. ad idē. l. nō dubiū. ⁊ qd̓ ibi no. C. d̓legi. ⁊ regula fi. de reg. iur. li. vj. Aut non cōſtat demēte. ⁊ tūc ſi ꝟba ſunt clara nō ē ab eis recedendūvt in. l. ille aut ille. §. cū in verbis. ff. de lega. iij. ⁊ inl. nō aliter. e. ti. ⁊ in. c. p̄terea. ⁊. c. fi. jͣ. de verbo. ſig.hoc ego intelligo qn̄ rō nō ē exp̄ſſa in. l. nec pōt coniecturari rō naturalis legis. nam vt ſingularit̓ inqͥtCy. ⁊ alij poſt eum in. d. l. nō dubium. vbi rō nō eſtexpreſſa debemus cōiecturare ꝑ ſimilia rōnem naturalem que mouere potuit legiſlatorem. nam ſinerōne nō fuit motus cum ſine rōne nō ſit lex. iiij. di.erit autē lex. ⁊ jͣ. di. conſuetudo. ⁊ ẜm illam rōnem