De decimis.III

in. c. cū cōtingat. jͣ. eo. ¶ Nota ibi in veſtibulo templi. ꝙ cōuiuia fiebant olim in veſtibulo templi .i. inporticū vel in edificio templo cōtiguo. ⁊ appellabat̉veſtibulum. qꝛ ibi veſtiebant̉ egredientes ſeu īgredientes in templum ẜm eoꝝ cōſuetudinē. in tēploautē nō debet quis cōuiuari ẜm doc. ⁊ bene ar. ī. c.j. de īmuni. eccle. qꝛ eccleſia eſt domus orationis ⁊nō cōuiuij. vt in. c. decet. jͣ. eo. ti. li. vj. niſi neceſſitaſaliud vrgeat. vt in. c. ij. de cuſto. eucha. ⁊ ex hͦ et extex. collige ⁊ tene menti ꝙ diſpoſitio loquēs de templo ſeu domo nō extendit̉ ad porticum domus vl̓templi. naꝫ vt vides aliquid ꝑmittit̉ fieri in porticunō autē in templo. Et facit ad. q. ſtatutuꝫ grauiterpunit ꝑcutientem alium in domo ſua nunquid habeat locum ſi percuſſit in porticū domꝰ. ⁊ predictafaciunt ꝙ nō. de quo vide que le. ⁊ no. in. l. lex cornelia. in. §. domū. ff. de iniur. ⁊ in. l. qui domū. ff. d̓adul. ſatis tamē dicerem pōderandā mentē ſtatutian rō verificet̉ in porticū vel non. ¶ Nota in. ꝟ. atvero. tex. no. ꝙ obligatio generaliter ꝯcepta valet⁊ tenet. ⁊ quantitas venit ſoluenda ex arbitrio debentis ſoluere intelligendo de arbitrio boni viri.ar. opti. hic. nam deus in genere mandauit ſolueroprimitias nō exprimendo quātitatem ⁊ tamē dicitur ꝙ primitie ſunt ſoluende arbitrio offerentiuꝫſi ergo lex mandat aliquid ſolui generaliter nō exprimendo certam quātitateꝫ intelligitur ꝙ ſolutioſit fienda arbitrio debentiū ſoluere. ⁊ ẜm hāc interp̄tationem magiſtroꝝ nō debet ſolui minimū qd̓ ēvalde notandum. Et hoc adduco ad. q. nūqͥd hechabebāt locum in ſtipulatione cōcepta inter homines. vtputa promiſi tibi dare frumentum nūquidtenear. tex. de iure ciuili videt̉ ꝙ nō in. l. triticum.⁊ ī. l. ſi inſulā. ff. de. ꝟ. ob. In cōtrarium fac̄ iſte tex.⁊ ī. c. quanto. jͣ. de cenſi. ⁊ pōt dici ꝙ ex equitate canonica valet obligatio ⁊ ſolutio eſt fienda de arbitrio boni viri habito reſpectu ad cām promiſſionis⁊ ad qualitates perſonarum ⁊ tēporū. hoc videturſingulariter ſenſiſſe Archi. in. c. ſunt nōnulli .j. q. j.qd̓ ſemper tenebis menti. ¶ Nota ibi arbitrio magiſtroꝝ ꝙ doc. ⁊ magiſtri poſſunt interp̄tari legemdubiam ⁊ eorum interp̄tatio eſt ſeruanda ſi apertenō cōuincit̉ de errore. pro hoc facit qd̓ habetur ī. l.vna. C. de profeſ. qui in vr̄. cōſtan. li. x. vide tamēbo. glo. sͣ. de poſtu. p̄la. c. j. in. ꝟ. interp̄tatus. ⁊ xj.q. j. in. §. ex his. ¶ Ultimo no. ibi. ſacerdotū auaritiā. ꝙ vbi agit̉ de ſolutione tꝑaliū fienda clericis ſꝑeſt in dubio fienda interp̄tatio cōtra clericos ⁊ hocne notent̉ auaritia in exactione rerū tēporaliū. optime facit tex. in. d. c. quāto. de cenſi. ⁊ de auaritiaclericoruꝫ vide pulchrū tex. ī. d. c. diaconi. lxxxxiij.di. vbi dicit̉ ꝙ ex quo in eccleſijs ſicut in romana īperio creuit auaritia lex fugit de ſacerdotio ⁊ viſiode ꝓph̓a. ¶ In glo. fi. ibi tanqͣꝫ debite. no. bn̄ glo.vult enī ꝙ primitie ſint ī p̄cepto ſicut ⁊ decime. Innoc̄. idem̄ ſenſit ſed dicit ꝙ quātitas eſt ſoluēda arbitrio offerentis ẜm cōſuetudinē loci. bn̄ facit. d. c.quāto. Hoſti. dicit hͦ verū. dūmodo ſoluat̉ infra qͣdrageſimā. ⁊. lx. ꝑtē ꝓut habet̉ ī lr̄a. ſꝫ dictū Inno.videt̉ veriꝰ qꝛ quātitas h̓ exp̄ſſa nō habet̉ ī. l. ſꝫ fuit

interp̄tatio magiſtroꝝ cui p̄ualere dꝫ cōis ꝯſuetudo qꝛ cōſuetudo ē optima legū interpres. vt in. l. ſde interp̄tatione. ff. de legi. ⁊. c. cū dilectus de conſue. Quidā alij antiqui dixerūt ꝙ primitie ſoluunt̉nō ex neceſſitate ſꝫ ex volūtate offerentiū. ⁊ valet hͦꝯcertatio opinionū ad excuſandū a peccato nō ſoſuētes. ar. no. in. c. j. de poſtu. p̄la. li. vj. de iure tam̄mihi plus placet p̄cedens opi. pͥmo ꝑ dictū Hiero.in. c. reuertimini. xvj. q. j. ſcd̓o per iſtū tex. dum dic̄ꝙ quātitas fuit determinata ꝓpter ſacerdotuꝫ auaritiam ne ampliꝰ a ppl̓o exigant. nā verbuꝫ exigereē neceſſitatis. nam exigere ē ab inuito extorquere.ar. ī. l. fideicōmiſſa. §. ſi rem. ff. de le. iij. Iteꝫ hec rōlr̄e eēt fruſtratoria ſi cōſiſterent in mera voluntatenā tunc ſacerdotes nō potuiſſent exigere ẜꝫ quantitas vt dixi eſt volūtaria. ita tn̄ vt dolus abſit ne minimū offerat̉ vt ſatis innuit hec littera.n Suum genus. grue ſumaNō pōt conri propter varietatē lecturarum ſed ex infra dicēdis apparebit clarius intellectus. c. ¶ No.primo ex pͥn. pro modo ⁊ vſu loquēdi ſeu reſpōdēdi cum aliquid extraneum exigit̉ a clericis vl̓ a lacis. nam poteſt dici nouum genꝰ exactiōis ⁊ dic nouum .i. extraneū. Et ex hoc ⁊ ex tex. infero ꝙ a clericis nō pōt aliquid exigi qd̓ in canonibꝰ nō caueat̉.nā noue exactiōes hic ꝓhibent̉. ¶ Scd̓o no. ꝙ valet ar. de clericis antiqui teſtamenti ad clericos hodiernos. qd̓ intellige vbi ē eadem rō al̓s ſecus. vtlxxxij. di. quaſi per totum. ⁊ in. c. tranſlato. ⁊ qd̓ ibino. sͣ. de ꝯſtitu. ¶ Nota tertio ⁊ tene mēti ꝙ clericiſuſcipiētes ſacr̄a tāqͣꝫ laici ab alijs clericis tenenturillis rn̄dere ī iuribꝰ parochialibꝰ Ex quo infero ꝙclerici audiētes dīna ī alijs eccleſijs taqͣꝫ ꝑrochiantillaꝝ eccleſiaꝝ tenētur facere oblatiōes ī caſibus inquibus laici offerre debēt. ⁊ facit cōtra quādā opi.vulgarem que hꝫ ꝙ clerici nō debēt offerre. ſꝫ hecopi. eſt falſa niſi intelligas qn̄ ſūt in ꝓprijs eccleſijsita ꝙ ſibijp̄is admīſtret ſacr̄a ſicut loquit̉ pͥncipiuꝫc. ſecus qn̄ audiūt ī alia eccl̓ia tāqͣꝫ parochiani vt.sdixi. ⁊ ꝓ hͦ vide tex. no. cū gl. in. c. alia. xvj. q. j. vbipꝫ ꝙ monachi anteqͣꝫ eēt clerici tenebāt̉ offerre eccleſie parochiali vbi audiebāt diuina ⁊ ꝑcipiebantſacr̄a/ ⁊ plus ꝓbat ſingularit̓ ille tex. ꝙ vbi bōa ſūtcōia religioſis ſeu clericis fiet oblatio ⁊ alia iura parochialia exoluent̉ de bonis eccleſie. naꝫ monachinō hn̄t ꝓpriū. xij. q. j. nō dicatꝭ. ⁊ tn̄ offerebāt ⁊ decimas perſoluebāt qd̓ nō pōt intelligi niſi ex bonismonaſterij. Per hͦ etiā infero ꝙ ſi monachꝰ ē in ſtuſtio de licētia ſuꝑioris p̄t ⁊ dꝫ offerre ſicut ⁊ alij laici. nā ⁊ ꝯgruētē elemoſynā face̓ pōt de ſibi cōceſſisa ſuꝑiore. qꝛ veriſil̓e ē ꝙ ſuꝑior h̓ tacite conceſſit. ꝓhͦ vide bo. gl. in. d. c. nō dicatis. ⁊ in cle. ij. de vi. etho. cle. ¶ Op. ꝯͣ tex. d. c. queſti. xvj. q. j. vbi tex. videt̉ innuere ꝙ ep̄s ⁊ abbas nō ſoluūt decimas ⁊ eadē rōne idē videt̉ dicēdū in alijs clericis cuiꝰ ꝯͣriuꝫīnuit iſta lr̄a ī fi So. ex glo. h̓ poſitis pn̄t elici quattuor ītellectꝰ ad tex. Primꝰ ē vt de dote eccleſie n̄ teneantur clerici ſoluere decimas vt in contrario. Etita debet intelligi pͥn. c. ſed de alijs bonis ſiue d̓ pa