IIIDe teſtamentio
⁊ hec ſubſtitutio ē duplex. quedā directa ⁊ quedaꝫindirecta ſeu obliqua. directa ē illa ꝑ quā ſubſtitutus capit hereditatē ſine facto alteriꝰ ex diſpōne teſtatoris. ita ꝙ nō oportet recurrere ad pͥmū he̓deꝫſed adeundo hereditatē efficit̉ dn̄s. l. cuꝫ heredes.ff. de acqͥr. poſ. exēplum inſtituo titium heredē ⁊ ſinō erit heres ſempronius ſit heres hͦ caſu nihil detrahit̉ ꝑ primū heredē. ⁊ idē dic in qͣlibꝫ directa ſb̓ſtitutione. nā ex ea nō detrahit̉ aliqͣ quarta ꝑ pͥmūheredē. vt in. d. c. ſi pater. vbi veniūt oīa bona adpauꝑes directe ſubſtitutos ſine deductione alicuius quarte. Indirecta ſeu obliqua eſt illa ꝑ quā hereditas capit̉ ꝑ manꝰ pͥmi heredis. vn̄ d̓r indirectaqꝛ īmediate nō ſuccedit teſtatori ſꝫ capit de manu alteriꝰ ⁊ ex hmōi hereditate capit heres pͥmo inſtitutus quartā ꝑtē totiꝰ q̄ appellat̉ trebellianica ex nomine actoris qͥ induxit illā. exēplū huiꝰ fideicōmiſſarie. pone vt in glo. capit̉ aūt iſta qͣrta ꝓpter onera q̄ ſubijt primꝰ heres. vn̄ ne fruſtra ſit heres ꝓuidit ille trebellianꝰ vt in reſtitutiōe poſſit deducerequartā ꝑtē totius ⁊ appellat̉ iſta fideicōmiſſaria. qꝛcōmittebat̉ olim in totū fidei pͥmi heredis. nō enimcogebat̉ reſtituere ſꝫ hodie cogit̉. l. pe. C. ad trebel.⁊ inſti. de fideicōmiſ. heredi. in pͥn. hec eadē appellatur obliqua ꝑ rōnem p̄dictā qꝛ ꝑ obliquuꝫ ſucceditpͥmo teſtatori ⁊ nō directę. appellat̉ etiā p̄caria vt h̓in gl. qꝛ ſit verbis p̄carijs .i. rogatorijs. exempluminſtituo te he̓dē ⁊ rogo vt pꝰ mortē tuā reſtituas hereditatē meā ſempronio vel in euētu alteriꝰ ꝯditionis vel pure vl̓ ad certā diē ſicut ē placitū ip̄i teſtatori Subſtitutio directa diuidit̉ in qͥnqꝫ. nā quedāē vulgaris. quedaꝫ pupillaris. alia exēplaris. aliabreuiloqua ſeu reciproca quā omiſit h̓ glo. Ialia eſtꝯpendioſa pͥma .ſ. vulgaris ē duplex. q̄dā exp̄ſſa ⁊quedā tacita. ⁊ pone exēplū vt in gl. ⁊ latiꝰ habeturin. l. iā hͦ iure. ff. de vulg. ⁊ pupilla. ſubſti. ⁊ appellat̉vulgaris multis reſpectibꝰ ſꝫ pͥncipalit̓ qꝛ oībus pꝫnā quilibꝫ pōt ſubſtituere illo mō. Iteꝫ qꝛ fit ꝑ ꝟbaſcita ⁊ vſitata. hͨ aūt vulgaris expirat adita hereditate ꝑ primū heredē. vt in. l. pꝰ aditā. alle. in gl. ſcd̓aē pupillarꝭ q̄ ſit dūtaxat pupillo. maſculis vſqꝫ adxiiij. ⁊ feminis vſqꝫ ad. xij. nā iura ꝓuiderūt vt pat̓poſſit teſtari ꝓ filio ꝓprio vſqꝫ ad aduentū pubertatis nō vltra cū poſſit tūc filiꝰ teſtari iure ꝓprio. ⁊ īhac reqͥrunt̉ plura ⁊ int̓ cetera requirit̉ ꝙ pr̄ faciatſibi etiā teſtm̄ ⁊ ꝙ filiꝰ ſit ſub ptāte ip̄iꝰ ⁊ ꝙ illū inſtituat heredē hinc ē ꝙ tale teſtm̄ nō ē ꝓprie filij ſꝫ potius paternū vl̓ ꝑs paterni. vt in. d. c. ſi pat̓. e. ti. li.vj. ⁊ exemplū huiꝰ ſubſtōnis pupillaris pone vt ingl. ⁊ in. l. j. de vulg. ⁊ pupilla. hinc ē ꝙ pr̄ teſtādo ꝓfilio excludit mr̄em. vbi filiꝰ ex ſe teſtando nō poſſꝫexcludere eā qͦ minꝰ ſibi dimittat legitimā. vt in. d.c. ſi pr̄. ⁊ hec ſubſtō expirat ꝑ aduentū pubertatꝭ qꝛvt dixi maiori nō pōt directe ſubſtitui cū poſſit ſibifacere teſtm̄. vt in. l. ī pupillari. ff. de vul. ⁊ pupilla.Tertia ē exēplaris q̄ ſit furioſo ſeu mētecapto ⁊ d̓rexēplaris qꝛ fuit inducta ad inſtar ſeu ad exemplūpupillaris. nā ea eqͥtate q̄ fuit motū ius ad ꝯcedendū pr̄i vt poſſit teſtari ꝓ impubere nō valēte ſibi facere teſtm̄ eadē eqͥtate fuit motū idē ius ad cōcedē
dū pr̄i vt poſſit teſtari ꝓ filio mētecapto vl̓ furioſoqͥ nō valet ſibi facere teſtm̄. vt. l. humanitatis. C. d̓impube. ⁊ alijs ſubſti. plene no. in. l. ex facto. ff. devul. ⁊ pupil. vbi etiā no. nūquid eadē rōne pōt pat̓teſtari ꝓ ſurdo ⁊ muto ⁊ ꝓdigo in caſibꝰ in quibusſibi nō valēt facere teſtm̄. ⁊ ſunt varie opi. ⁊ cōitertenet̉ ꝙ ſic qd̓ mihi placet. nā ius ſingulare equumextendit̉ ꝑ idētitatē rōnis. ad hͦ. c. cū dilecta. de cōfir. vti. vl̓ inuti. Quarta ē reciproca ſeu breuiloqͣ q̄ſit his verbis. filios meos īpuberes mihi heredesinſtituo ⁊ eos adinuicē ſubſtituo. ⁊ habet̉ hͦ in. d. liam hͦ iure. ⁊ d̓r breuiloqua qꝛ ſub breuitate ꝟborūꝯtinet. iiij. ſubſtitutiones. duas in ꝑſonas cuiuſcūqꝫ filioꝝ .ſ. pupillarē ⁊ vulgarē. nā intelligit̉ ꝙ ſi alter nō erit heres alius ſuccedat. vel ſi alter decedatinfra tꝑs pupillaris reliquꝰ erit heres ⁊ ita econtrain ꝑſonā alteriuſ vocat̉ reciproca qꝛ repetit̉ de vnaꝑſona in aliā. vt. sͣ. dixi. Quinta ⁊ vltima ē cōpendioſa ⁊ in iſta eſt difficultas ⁊ cōſiſtit intellectꝰ huic. ⁊. c. ſi pater. ⁊ multoꝝ iuriū ciuiliū. Et ꝓ ītellectup̄mitto ꝙ quedā ſunt verba mere directa ⁊ ciuilia.vt verbū ſit heres vel verbuꝫ inſtituo. nā iſte de iure dicunt̉ mere directa ⁊ ciuilia qꝛ important ex ſevt hereditas nō capiat̉ a manu alterius ſed ab ip̄oteſtatore īmediate Quedā ſunt ꝟba indirecta ſiueobliqua. vt illa rogo volo mando vt reſtituas hereditatē tali. nā hereditas nō capit̉ directe a manu teſtatoris ſed a primo herede. Quedā ſunt ꝟba communia que pn̄t trahi ex ꝓprio ſignificato ad ſubſtitutionē directā ⁊ indirectā. vt ē verbū ſubſtituo vl̓verbū moriat̉ tali. Exemplū inſtituo te heredem ⁊volo ꝙ ſi iſte hēres meꝰ decedat ſine liberis moriatur ſempronio. nā hoc ꝟbum pōt intelligi directe⁊ indirecte vt moriat̉ ſempronio .i. ꝙ ſemproniꝰ ſitheres meus vl̓ vt moriat̉ ſempronio .i. ad vtilitatēſempronij in effectu vt capiat hereditatē de manuprimi heredis. idē ē de ꝟbo ſuccedat vt hic. ideꝫ deverbo accipiat. vt no. Bar. in. l. cēturio. ff. d̓ vulg.⁊ pupilla. His premiſſis aduertendum ē ꝙ qn̄qꝫ cōpendioſa ſubſtitutō fit a milite teſtante in re militari. qn̄qꝫ fit a pagano .i. nō milite. Primo caſu cōmuniter glo. vtriuſqꝫ iuris diſtinxerūt vt ſi fit ꝑ verbadirecta filio īpuberi ſi decedat filiꝰ infra pubertatēvalet iure directo qͦ ad bona pr̄is ⁊ bōa filij ⁊ ſic ſb̓ſtitutus capiat tota hereditatē ſine deductione alicuius quarte. Si vero decedat poſt pubertatē valet iure directo in bonis patris priuilegio militari.ſed in bonis filij nō procedit ſubſtitutio directa. qꝛin rebus filij nō poteſt pater etiam miles ſubſtituere ſeu facere teſtm̄ poſt pubertatem. iſte eſt tex. ī. d.l. centurio. ⁊ procedunt hec ẜm opi. gl. vt no. in. d.l. precibus. C. de impube. ⁊ alijs ſubſtitꝭ. ⁊ in dictal. centurio. quādo mat̓ filij ſubſtituti nō ē in medioSi autē mater viueret voluerunt glo. ꝙ poſt aduētum pubertatis obliquetur ſubſtitutio qͦ ad ip̄a bona paterna. ⁊ hͦ per. l. p̄cibus. ẜm vnū intellectum.ſed Bar. in. d. l. centurio. ſentit ꝙ. d. l. precibus ꝓcedit qn̄ ſubſtitutio ē facta ꝑ verba cōia vt ſic. l. centurio ex toto remaneat ſalua ⁊ loquatur qn̄ fit ſubſtitutio ꝑ verba directa. ſꝫ Io. an. nō tn̄ attingendo
Sꝫ