Druckschrift 
6 (1488) Decretalium 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IIIDe donationibus.

de menſuratione. tunc pōt deceptꝰ agere vſqꝫ adxxx. annos. qꝛ tanto tempore durant actiones ꝑſonales. l. ſicut. C. de p̄ſcrip. xxx. anno. dicit Hoſti. de iure canonico poterit ſemꝑ agi ꝓpter malamfidem decipientis. vt in. c. fi. de preſcript. Et no. ſingulariter hoc dictū in actionibꝰ ꝑſonalibꝰ currit p̄ſcriptio mala fide debitorū ꝯͣ dictū Bar. inl. ſequit̉. §. ſi viam. ff. de vſuca. vide motiua proꝯͣper ea que dixi in. d. c. fi. intellige hoc dictumHoſti. qn̄ interceſſiſſet deceptio ex ꝓpoſito. ſecūs ſire ipſa. qꝛ tūc eſt in aliqua mala fide. in hoc caſu parificant̉ deceptio ex ꝓpoſito re ipſa licetin multis caſibus ſecus ſit. ſic ꝓcedit text̉. in. d. l.ſi qͥs alter. ff. de ꝟbo. obli. hec ſūt notabiliaſolū in terminis. c. ſꝫ in quibuſdā rebꝰ ſeu cōtractibus in quibus alter cōtrahentiū decipit̉ in quantitate rei. Et circa predicta pōt applicari. q. notabilispone vendidi tibi fundum exp̄ſſis cōfinibꝰ declaratis menſuris terre. vtputa dixi erat duoruꝫmodioꝝ. nunqͥd ſi reꝑitur in maiori quātitate illd̓qd̓ eſt plus cedat venditori vel emptori. in hac. q.ꝯſuluit Oldra. habet̉ ꝯſilio. xxxij. inter ceteradixit in cōcluſione qn̄ loquens vtit̉ terminis denotantibus certū numerū ſeu certam menſurā. ettunc venit id qd̓ ē plus ſicut ecōtra deceptus innumero vel menſura agit ad ſupplementū vt hic.Qn̄qꝫ vtit̉ quis terminis denotantibꝰ ſpeciem ſeucertū corpꝰ licet adijciat certū numerū vel menſuram. tunc id qd̓ ē plus cedit emptori qꝛ menſuravel numerus hoc caſu videt̉ adiectus demōſtrationis falſa demōſtratio non vitiat. vt. l. falſa demonſtratio. ff. de condi. demon. exemplū vendotibi talē fundū ſic cōfinatū eſt triū modioꝝ. exemplū primi caſus pōt colligi in iſto tex. vt ſi dixi vendo tibi terrā quattuor modiorū in talibus cōfinibꝰ⁊cͣ. hec no. In glo. in verbo poſſeſſionē. nota.glo. quia quotidiē allegat̉ iuncto tex. ſed vt dicuntdoc. bn̄ iſte tex. potius probat ꝯͣrium. nam ſoluꝫꝓbat non erāt iſti nobiles in poſſeſſione t̓re duo modiorū deficiebāt in poſſeſſione. terre alio duoꝝ modioꝝ de qua fuerūt inueſtiti cōſiſtebātin poſſeſſione. ſic potiꝰ ꝓbat inueſtiturā tranſfert̉ poſſeſſio. ſed intellige qn̄ inueſtitura fit in preſentia rei de qua inueſti. qꝛ tunc habet inſtar traditionis. l. qd̓ meo. ff. de acqͥ. poſ. ſecꝰ ſi in abn̄tia rei. de hoc dic vt plene no. in. c. ij. de ꝯſue.. c. tranſmiſſa. de elec. aliquid tetigi in. c. aucͣte. de inſti.In donationibusſ Um Dilecti. pleniſſima fit interp̄tatio ob hoc fit clauſula oneroſa pꝰ multas donationes appoſita proximam donationemtm̄ reſpicit. h. d. eſt caſus ſingularis ẜm iſtum intellectum. ſed ẜm alium intellectū ſumma ſic. Clauſula oneroſa pꝰ duas vl̓ plures donationes poſitaꝓximā tm̄ reſpicit ſuꝑiorem hꝫ ſuā clauſulamh. d. ē hec lec. etiā nota. ſꝫ tm̄ ſicut prima/ nec ēſpeciale in donatione. ſꝫ ideꝫ ē in qualibet clauſulaappoſita in fine cuiuſcūqꝫ diſpoſitōis. vt infra clarius videbit̉. In prima ponit̉ iudicū deciſa conſultatio. In ſcd̓a pape rn̄ſio. ibi mandamus. No. pri

mo ibi ex tenore inſtrumēti euident̓. ⁊cͣ. ꝓbatio facta inſtrumētū dicit̉ euidēs. ſic vbi requirit̉ ꝓbatio euidēs requirūt̉ neceſſario teſtes ſꝫſufficit inſtrum̄tū. quo facit qd̓ no. Inn. Hoſt.in. c. ij. de ꝯfir. vti. in. c. ex inſinuatione. de appel. vide tex. no. in. l. licet. de lega. j. vbi pꝫ ꝓbatioetiā cōiecturalis dicit̉ euidens. ſi bn̄ ponderaturiſte tex. idē ꝓbat. in inſtrumēto iſto dicebatur aꝑte ꝓut papa decidit. ſꝫ ex ꝯiecturis papa dicit euident̓ apparere ex ſerie inſtrumenti qd̓ beneno. ſolū ergo inſtrumētū aꝑte loquēs induc̄ euidentē ꝓbationē ſꝫ etiā ex cōiecturis ex tenore inſtrumenti colligit̉ mens diſponentis. No. ſcd̓oex hoc et ex tex. ibi mens intentio in diſpoſitionibus dubijs etiā in donatione debemꝰ pͥmo recurrere ad ꝯiecturandam mentē diſponentis. non ergo fauore donationis debemꝰ ampliare mater iaꝫꝯtra mentē donationis. facit. l. ſemꝑ ī ſtipulationibus. ff. de reg. iu. regula in obſcuris. li. vj. No.tertio laicus in donatiōe quā facit eccleſie poteſtapponere pactum de ſoluendo certam penſionemheredibus. vel res donata incidat in cōmiſſuꝫ ſipacta obſeruent̉. facit qd̓ leg. no. in. c. verum.de condi. appo. Nota quarto tex. in fi. qui quotidie allegat̉ in cōtractibꝰ ſit ſtricta interpretatio ſꝫ plena. tn̄ plenior. nec pleniſſima. ī vltimisvero volūtatibus fit plenior pleniſſima. in donationibus vel bn̄ficio fit ſolū plena pleniorpleniſſima. Ex quo nota legatū per oīa ſortitur naturā donatiōis licet lex ciuilis dicat legatūē quedā donatio a teſtatore facta. nam vt vides ſit ita largiſſima interp̄tatio in legato ſicut ī donatione pure facta qd̓ bn̄ no. eſt ratio diuerſitatꝭẜm docto. inter omnes iſtos tres caſus. contractus inducit obligationē ex vtraqꝫ ꝑte. vt ī. l. labeoel. ij. ff. de ꝟbo. ſigni. ideo debet ſeruari equalitasvnde debet fieri ſtricta interp̄tatio in fauorē vnius in odiū alteriꝰ. nec nimis larga ſꝫ plena. Secūdo caſu .ſ. in legato res diſponit̉ in fauorem legatarij tm̄. vn̄ ē quaſi qͦddā bn̄ficium ſit interp̄tatiolargior qͣꝫ in ꝯtractu. donatio vero exercet̉ qͣdaꝫliberalitate munificentia. vt. l. j. ff. de dona. preſumendū eſt ſicut fuit largus in donādo ita ītellexit verba ſua largiſſime. potuit iſte reſtringere diſpoſitionē ſi voluiſſet. ſꝫ teſtator qn̄qꝫ impeditꝰcogitatione mortis valet oīa ſubtiliter librare. Et vltimo ſcias ẜm no. dictū Inn. id quod dicit in beneficijs eſt fienda pleniſſima interpretatiodꝫ intelligi qn̄ alteri fit enorme p̄iudiciū. ſꝫ agit̉ſolū de p̄iudicio cōcedentis. vn̄ in p̄iudicium tertij hꝫ locū illa pleniſſima interp̄tatio. adduco tex. in. l. ij. §. ſi quis a pͥncipe. ff. ne qͥd ī loco pu. in. c. dilectus. de conſue. Item do aliā limitationē vt ꝓcedat in beneficijs deuiātibꝰ a iure cōi. oīs receſſus a iure cōi ē odioſus. dicimꝰ diſpenſationes ſūt ſtricti iuris. vt in. c. dilectio. deconſan. affi. in. c. j.. ij. de fil̓. preſby. li. vj. vid̓bo. glo. in. c. ordinarij. de offi. ordi. lib̓. vj. ad materiam vide quod dixi in. c. olim. de verbo. ſigni. In gl. in verbo ad ſuperiorē. ibi vna pure ſine