De inſtitutionibus.III

in cōcernentibꝰ totā ꝓuinciam poteſt archiep̄s iuriſditionem exercere etiā in ſubditos ſuffraganeorum. nam hic inoleuerat ꝯſuetudo in tota ꝓuinciavt clerici reciperent beneficia ab alijs qͣꝫ ab ep̄is. ethoc dictum no. ⁊ vide qd̓. sͣ. dixi. ¶ In glo. penul.ibi. tales excuſat. Ex hoc dicto glo. iunctis dictꝭ docto. potes colligere ꝙ habens beneficium ſine titulo legitimo iuſto errore ductus nō tenetur ad reſtitutionem fructuū. ſecus vbi ignorantia fuit craſſa⁊ vide quod dixi in. c. dilecto. de preben. ⁊ in. c. grauis. de reſti. ſpoli. ¶ In glo. fi. in fi. vult ergo gl. ꝙregulariter nō poteſt inferior abſoluere a ſentētiaexcōmunicatiōis quā papa cōfirmauit quaſi abſolutio ſibi reſeruet̉ ꝑ cōfirmationē. ſed dic̄ pleniꝰ cōp̄hendēdo mentē doc. ꝙ aūt ſentētia ꝯfirmata fuitlata ab homine .i. nō per viam ſtatuti. ⁊ tūc ꝓceditdictū glo. nā ꝑ cōfirmationē aſſequit̉ vires ac ſi fuiſſet lata ab ipſo ꝯfirmante. qꝛ omnia noſtra facimꝰ⁊cͣ. vt in. c. ſi apoſtolice. de preben. li. vj. nam ſi papatuliſſet ſententiam nemo poteſt ab illa abſoluere. ar. in. d. c. paſtoralis. ſꝫ ſi ſnīa fuit lata ꝑ ſtatutūtunc ꝯfirmatio nō tollit ptātem alijs ſuperioribꝰ abſoluendi qꝛ ſtatutū inferioris cōfirmatū per papaꝫnō dꝫ eē maioris roboris qͣꝫ ſtatutū pape. ſꝫ a ſnīalata per ſtatutū pape poſſūt ep̄i abſoluere. vt in. d.c. nuꝑ. ergo fortius a ſnīa lata ꝑ ſtatutū ꝯfirmatumqd̓ no. ⁊ faciunt hec ad intellectum illius. c. nuꝑ.a UICIOAIAIE. debet quis inſtituijUltra facultates n̄uitis clericis eccleſie. h. d. ¶ Nota pͥmo ꝙin eccleſijs in quibus numerꝰ canonicoꝝ nō eſt determinatꝰ nō tenent̉ canonici aliquē reciꝑe ſad mādatū cuiuſcūqꝫ vltra qͣꝫ facultates eccl̓ie ſuppetant.Et videt̉ ex verbo ſtatuimꝰ. ar. ꝙ legatus etiaꝫ cardinalis nō poſſit ſupra hoc ius diſponere qm̄ nonpoteſt venire cōtra ſtatutū pape in p̄iudiciū priuatarum ꝑſonaꝝ maxime nō exiſtente cā rōnabili. ar.cle. ne romani. de elec. facit qd̓ no. glo. in. c. dilecti.sͣ. eo. ⁊ ꝑ glo. in. c. fi. de here. li. vj. ¶ Nota ſecundoꝙ clerici licite viuūt ex redditibus eccleſie qꝛ nō cogunt̉ eē in eccleſijs ſine ſtipendijs. ¶ Ultimo noibi vel inuitis. ar. opti. ex tex. ꝓ iſtis qui recipiunt̉ſine prebendis. de quibꝰ dixi in. c. dilecti. s. e. ¶ Inglo. ij. in fi. no. ex glo. ꝙ ꝑ inueſtiturā proprie ſumptam tranſfert̉ poſſeſſio rei de qua fit inueſtitura.nec glo. ſentit cōtrarium in fi. ſed illa pars vltima ꝓcedit quādo inueſtitura ſumit̉ pro collatione ⁊ ſicꝓ iuris tranſlatione. ⁊ d̓ hac materia vide per Dy.in regula prima de reg. iur̄. li. vj. ⁊ Io. an̄. pꝰ Dy.hic dicit ꝙ inſtitutio eſt iuris alicuius beneficij trāſlatio. Inueſtitura ē quaſi confirmatio ip̄ius iuris.Inductio autē in poſſeſſioneꝫ ē executio. Sꝫ ẜm hͨorcta nō eſt dr̄ia inter inſtitutionē ⁊ collationeꝫ cūtn̄ iſta differūt inter ſe. vt patet ī. c. cū in illis. de preben. li. vj. Ideo expediendo hanc materiā latius ⁊clarius qͣꝫ ꝓſequant̉ doc. aduertendū ꝙ in iure habemus multa vocabula. nā primo reꝑit̉ electio preſentatio ꝯfirmatio inſtitutio collatio ⁊ inueſtitura.Electio ꝓprie ē quādo canonici alicuius eccl̓ie eligunt prelatū. ⁊ de hac elec. habetur. sͣ. de elec. in. c.

j. ⁊ per totum. ⁊ ꝙ ius tranſferat̉ ex electione. videglo. no. in. c. quāto. lxiij. di. ⁊ plene tetigi in. c. trāſmiſſam. de elec. Preſentatō vero proprie ad patronum pertinet. vt. jͣ. de iurepa. per totum. nec tranſfertur aliqd̓ ius ſpūale ex p̄ſentatione ſed preſentatus ſi eſt idoneus debet inſtitui per ſuperiorē. xvj.q. vij. decernimus. Cōfirmatio vero ꝓprie ſit d̓ electione. nam qꝛ ius eſt tranſlatum per electionē nōeſt neceſſe ꝙ ſuperior cōferat vel inſtituat ſꝫ ꝙ tm̄ cōfirmet electionē iam factā. vt in. c. nihil. s. de elec.Inſtitutio vero eſt triplex. proprie autē ſumit̉ ī iure ꝓ tranſlatione iuris nō libera a ſuꝑiore facta qn̄ſcꝫ preſentatus per patronū inſtituit̉. nam ibi trāſfert̉ ius plenum cū patronus nullū ius ſpūale trāſtulerit ſed eſt illa tranſlatio non libera. qꝛ ſuperiorvelit nolit tenet̉ illud ius ꝯferre in pn̄tatū ex quo ēidoneus. ⁊ in hoc inſtitutio differt a collatiōe. quiacollatio proprie ē iuris tranſlatio libera qꝛ habenscollationē beneficij nō tenet̉ cōferre iſti vel illi ſedlibere cui vult dūmō ſit idoneꝰ. vt in. c. relatū. s. dep̄ben. iō ius inſtituendi ⁊ ꝯfirmādi tranſit ī capl̓mſede vacante. vt in. c. j. de inſti. li. vj. ⁊ in. c. cū olim.de maio. ⁊ obe. ſed ius libere cōferendi nō tranſit īcapl̓m ſi collatio ſpectabat ad ſolum ep̄m. vt in. c.vno. ne ſe. va. li. vj. qn̄qꝫ inſtitutio capitur ꝓ collatione libera. ad hoc. c. s. proxi. qn̄qꝫ vero capit̉ ꝓ īſtitutione auctorizabili que fit quo ad curā ppl̓i tm̄. vtſi collatio bn̄ficij ſpectat ad inferiorē ꝓ cura ppl̓i nōexempti recurrit̉ ad ep̄m. vt ī. c. vno. de capel. mo.li. vj. qn̄qꝫ inſtitutio capit̉ ꝓ inductione in poſſeſſionē ⁊ iſta ꝑtinet ad archidiaconū de iure cōi. nampoſt tranſlatum ius in beneficiato archidiaconꝰ hꝫinducere illū in poſſeſſionē corporalē. vt in. c. ad hͦ⁊. c. vt noſtruꝫ. de offi. archi. Quid autē ſi collatiopatet ex predictis ⁊ idem patet in quo differt ab inſtitutionē. Inueſtitura aūt qn̄qꝫ vt dicit glo. ſumit̉ꝓ inſtitutione corporali. qn̄qꝫ ꝓ collatione. Sꝫ aduerte latius qn̄qꝫ prius nulla p̄cedēte collatione fitinueſtitura qꝛ dicit ſuꝑior capiēdo forte anuluꝫ velbirētū inueſtio te de tali bn̄ficio ⁊ tunc talis inueſtitura idem ē ꝓprie qd̓ collatio qꝛ ſatis oꝑat̉ ex qͦ trāſfert ius ī inueſtituꝫ. vt no. Io. an. ī. c. ex tranſmiſſade elec. qn̄qꝫ prius p̄ceſſit collatio vel inſtitutio ſeuꝯfirmatio ⁊ ſubſequit̉ inueſtitura. puta ꝑ anulū biretū vel quid ſimile ⁊ tunc ſi fit in abſentia rei de qͣinueſtitura eſt. tunc illa inueſtitura eſt quaſi confirmatio iuris p̄cedentis ⁊ relinquere quaſi beneficiū in ſuis manibꝰ. nā videt̉ ſuꝑior qͣꝫtū in eo ē illd̓bn̄ficiū inueſtitū tranſferre. vn̄ poterit apprehēdere poſſeſſionē ꝓpria aucͣte ſꝫ ꝑ hͦ nō tranſfert̉ poſſeſſio corꝑalis qꝛ requirit̉ in apprehenſiōe ip̄m corpuſniſi aliud habeat ꝯſuetudo. iuxta ea q̄ habent̉ ī. c.ij. de ꝯſue. ⁊ ꝑ Inno. in. c. in lr̄is. d̓ reſti. ſpō. ſꝫ ſi fitin pn̄tia bn̄ficij ⁊ nullus alius ē in poſſeſſione illiꝰtūc ꝑ inueſtiturā tranſfert̉ poſſeſſio corporalis. ar.in. l. ꝙ meo. ff. de acqͥ. poſ. ⁊ no. in. d. c. ex trāſmiſſa⁊ in. d. c. ij. Et ꝑ hoc reducas gl. que vident̉ ꝯtrariead ꝯcordiā. nā quedā dicūt ꝙ ꝑ inueſtiturā tranſfetur poſſeſſio. q̄dā ꝙ nō. ⁊ habes ꝓpriū ſignificatuꝫhorū verborū. ¶ In glo. in fi. ſꝫ ꝯͣ hāc glo. facit tex.