III ¶ De clericis coniugatis
Io. an. diſputat ⁊ tādem concludit valere ꝯſuetudinem. alle. iſtum tex. a cōtrario. nam h̓ allegabat̉ꝯſuetudo vt cōiugatus non cogeretur deferre. ergo cōſuetudo circa delationem attendenda ē. Itēprobatur per locum a ſpeciali. nam nō valet cōſuetudo in bigamo. vt. d. c. vnico. gͦ valet in non bigamo. ad idem facit qd̓. sͣ. dixi. nam iſte vere clericusē. ⁊ cum hac ſnīa cōmuniter tranſeunt do c ¶ Seddubito ꝓpter fi. huius tex. qui multū ſtringit in cōtrariū dum dicit ꝙ cū oporteat tales cōiugatos immiſceri negocijs ſecularibꝰ delatio tōſure tendit invituperiū totiꝰ ordinis clericalis. ergo nō debet valere talis cōſuetudo maxime in viris cōiugatis. qꝛtendit in dedecꝰ eccleſie. eſt enī ꝯtra honeſtatem ꝯͣquā nō valet ꝯſuetudo. c. cum decorē. de vi. ⁊ ho.cle. nec poteſt vxoratus ꝓhiberi quin immiſceat ſenegocijs ſecularibꝰ. ⁊ ad iſtum tex. poteſt reſponderi ꝙ iſta fuit narratio partis. Ad. c. vnicū. dic ꝙſpecifice nō dicit vt nō valeat conſuetudo reſpectuconſure. ⁊ preſuppoſito ꝙ diceret non. ꝑ hoc infert̉ꝙ valeat cōſuetudo quatenꝰ cōiugatus nolens teneat̉ deferre conſura. ibi enī ponit̉ caſus in volente. ⁊ nos ſumꝰ in nolente. caſus tn̄ ſatis dubitabil̓eſt. Ex p̄dictis habes examinatos duos articulostactos in tex. Tertiꝰ articulus ē nō minus vtil̓ nūquid clericus ꝯiugatus poſſit obtinere beneficiumeccl̓iaſticū. hec lr̄a videt̉ innuere ꝙ ſic. in. ꝟ. dūmō.⁊cͣ. In ꝯͣrium vero ſunt multa iura. sͣ. lecta ⁊ alle.iō inſurgunt opi. Abb. hic dicit ꝙ de iure cōi nonpoteſt hr̄e ⁊ ſic loquūtur ꝯͣria. ſed ex diſpenſatiōeſic. ⁊ ita ꝓcedat iſte tex. hanc opi. ſecuti ſunt Goff. ⁊Phi. jͣ. c. j. ⁊ ſpe. in ti. de le. §. nunc. ꝟ. xxv. Limitāttn̄ vt valeat diſpenſatio ep̄i reſpectu ſimplicis bn̄ficij. alij vero dicunt ꝙ tm̄ papa diſpenſare pōt. delaico certum eſt ꝙ beneficiū eccleſiaſticum in titulūhabere nō poteſt. c. ex litteris. de tranſac. ⁊. c. ij. deinſti. no. doc. cōiter hic ⁊ in. c. cām. de reſcrip. doc.ſequētes recitando opi. tranſeūt ⁊ expreſſe non eligunt. illa tn̄ opi. Abb. cū aliorum tꝑamento videt̉eſſe magis cōis. ſed credo de ſubtilitate iuris illaꝫopi. nō procedere. probat̉ apertiſſime qͥcquid fit incriminalibꝰ. in alijs cōiter dat̉ regula ꝙ ep̄s nō diſpenſat ꝯͣ ius niſi in caſibus a iure expreſſis. no. inc. at ſi clerici. §. de adulterijs. de iudi. ꝓbat̉ in. c. dilectus. de temp. or. ad idē. c. inſtitutiōis. xxv. q. ij.nam ꝑ diſpenſationē violant̉ iura ⁊ inferiori nō ēlicitū violare iura ſuꝑioris. vt in cle. ne romani. deelec. no. Archi. in. c. licet canon. de elec. li. vj. ⁊ hecdiſpenſatio nullibi eſt conceſſa ep̄o. īmo potius videtur ſibi prohibita. ꝑ. c. diuerſis. ⁊ rōne eius. ⁊. c.ſane. ⁊. c. iij. sͣ. eo. ꝓbatur ⁊ fortius clericus ꝯiugatus nō debet adminiſtrare altari. xxvij. q. ij. multoꝝ. ergo nō poteſt habere bn̄ficium eccleſiaſticumcū illud det̉ rōne adminiſtrationis vel officij etiaꝫſi ſit ſimplex. vt in. c. ꝓpoſuit. de fi. preſby. ⁊. c. conquerente. jͣ. ti. j. Itē ⁊ tertio hoc tendit in prauū exemplum ⁊ ſcandalum aliorum. vt in. c. ſe. nec ob.iura ſuper quibus videntur ſe fundare illi doc. dūdicunt epiſcopum poſſe diſpenſare circa beneficiūcum homicida ⁊ cum irregulari. vt in. c. henricus.
jͣ. de cle. pug. in duel. ⁊. c. ad audientiam. de homi.⁊. lxiij. di. ſolonitane. vbi diſpenſat cum depoſito.Ad hec enī ⁊ ſimilia reſpōdeo ꝙ in materia diſpenſationis que eſt exorbitans nō debet argui de caſibus permiſſis ad nō permiſſos etiam ſi ꝑmiſſi ſintmaiores. vt no. Io. an. in regula que a iure. de re.iur. li. vj. dico plene in. d. §. d̓ adulterijs. ⁊ pro hocverba illius regule dū dicit que a iure cōmuni exorbitant minime ad ꝯſequētiā ſunt trahenda. vt. l.ꝙ vero ꝯͣ rōnem. ff. de legi. Itē poteſt dici ꝙ nō eſteadem rō in cōiugato que in alijs predictis. namalij predicti nō reputant̉ indigni. nā elegerūt prorſus aliā vitā contrariā. vnde videmꝰ ꝙ retinēt priuilegia clericalia ex quo ſūt corrigibiles vt. sͣ. dixi.ſꝫ ſecus in cōiugato. Itē cū illud. c. vnicū velit cenſeri cōiugatum vt laicū p̄terqͣꝫ in illis duobꝰ caſibꝰquō poterit ep̄s illum habilitare ad bn̄ficia eccleſiaſtica. ⁊ hāc ꝑtem de ſtricto iure puto veriorem. Adiſtū tex. pōt reſponderi tenendo aliam opi. vt loqͣt̉de diſpenſatione pape. ſatis eſt enim ꝙ poteſt verificari in aliquo caſu. vel poteſt intelligi prout dicitHoſti. in clerico ꝯiugato habente ſtipendiuꝫ ab eccleſia nō tamen in titulum. nam ſi cōſuetudo ē debet deferre tonſuram al̓s ſecus. ¶ Ultimo oppo.ꝯtra tex. videtur enim ꝙ h̓ nō poterat̉ induci ꝯſuetudo ex nō delatione tonſure. qꝛ ex actu negatiuoſeu ex nō vſu non poteſt induci cōſuetudo cum cōſuetudo ſit cōmunis aſſuefactio ſeu actuuꝫ repetitio. j. di. ꝯſuetudo. xxv. q. ij. ita nos. l. iij. C. de ep̄i.au. facit inſti. de iu. natu. gen. ⁊ci. §. ex non ſcriptodum dicit diuturni mores. ⁊cͣ. Io. an. h̓ inſtat ⁊ ineffectu videtur ponere verba Cy. poſita in. l. ij. C.que ſit lon. ꝯſue. ⁊ dic breuiꝰ ſic ꝙ quādoqꝫ n̄ vſusnō habet in ſe actum tacitum ꝯtra diſpoſitionē iuris. neqꝫ in ſubſtantia neqꝫ in forma. ⁊ tunc ex nonvſu nō inducitur cōſuetudo neqꝫ abrogat̉ lex. pone exemplū. lex dicit hermaphroditū iudicandumẜm ſexum preualentem. l. querit̉. ff. de ſta. ho. iij.q. iij. hermaphroditꝰ. tamen ſi per mille annos nūqͣꝫ accidit iſte caſus nō poteſt dici abrogata illa lex.qꝛ nil eſt actū cōtra legem. vel pone. lex dicit ꝙ ſi dediſti mihi dānum poſſum agere cōtra te actione. l.aqͥlie. pone ꝙ dānum paſſus nunqͣꝫ voluit agere.ꝓfecto ex hoc nō eſt inducta cōſuetudo cōtra illamlegem. qꝛ illa lex non neceſſitat ad vſus ſed dat facultatem agendi. Et ideo ex hoc cōcludimus aliaꝫregulam ꝙ in his que ſunt mere facultatis nō īducitur cōſuetudo. nam in his caſibus nihil agit̉ contra legem ꝑmittentis. Si vero nō vſus habet in ſetacitū actū ꝯͣ diſpoſitionem iuris inducit̉ cōſuetudo. vt hic. nā nō deferēdo tonſurā videt̉ cōmitterecontra legem que inducit delationes tonſure. pōealiud exemplū. lex defert hereditates cōiter ⁊ eqͣlit̓oībus filijs nō diſtinguēdo inter maſculos ⁊ feīasl. maximū vitiū. C. de li. p̄te. ſꝫ cōſuetudo tm̄ defertprimogenito ⁊ nūqͣꝫ femine. licet enim femina vl̓ ſecundogenitus nunqͣꝫ fuerit vſus illo iure cōmuninihilominus inducit̉ ꝯſuetudo. qꝛ hic actū fuit cōtra ius cōmune. ⁊ ſit de ſimili.
C 3