De poſtu. PrelaI

neceſſaria ⁊ in ſcriptis redigēda. Et dicit ꝙ eſt generalis qꝛ extēdit̉ ad oēs. eſt neceſſaria qꝛ neceſſario tenemur ſeqͥ interp̄tatōeꝫ pͥncipis. eſt em̄ ī ſcriptis redigēda. qꝛ ẜm vnā opinionē lex dꝫ redigi īſcriptis vt dicit̉ ẜm qͦſdam allegādo. Et ex hac gl.habes ꝙ ſcriptura eſt de ſubſtātia legis ſeu ſtatutide hac materia. vide ꝙ late ponit Io. an. regl̓a nemo pōt ad īpoſſibile d̓ re. iur̄. li. vj. in mercū. ⁊ perdn̄os d̓ rota deciẜ. xxxviij. ꝑ glo. ⁊ Cy. in. l. j. C. delegi. ⁊ opi. cōis videt̉ ꝙ ſcriptura nō ſit de ſb̓ſtātialegis ſed vtile eſt eā redigere in ſcriptis vt ꝯſeruet̉illius memoria. ⁊ ꝓ hac opinione quam teneo adduco bonū tex. in. c. j. de renun. li. vj. vbi ſucceſſorredigit in ſcriptis ꝯſtitutōeꝫ p̄deceſſoꝝ ne traderetur obliuioni. ergo valebat priꝰ ꝯſtitutō anteqͣꝫ redigeret̉ in ſcriptis. vn̄ ſcriptura ibi poſtea interuenit nō ad validitatē legis ſꝫ vt ꝯſeruaret̉ eiꝰ memoria. Ad idē adduco ſcd̓o inſti. de iure naturali ī. §qd̓ principi. vbi d̓r qd̓ pͥncipi placuit legis hꝫ vigorem. ergo ſola volūtas principis cū effectu facit legē. Eſt alia ſpeciēs interp̄tatōis que ſit ꝑ ꝯſuetudinem. nam conſuetudo eſt optima legū interpres.vt in. c. cū dilectꝰ. de conſue. ⁊ iſta interpretatio eſtgeneralis qꝛ extendit̉ ad oēs in quibꝰ viget illa cōſuetudo. Item eſt neceſſaria modo p̄dicto ſed nōredigit̉ in ſcriptis. qꝛ cōſuetudo conſeruatur memoria hominū. Tertia ſpeciēs interp̄tationis fit ꝑiudicē. nam iudex nō pōt interp̄tari leges quo adcauſas decidēdas ꝑ eū. vt noͣ. Inno. in. c. cū ſpeciali. de appella. facit tex. in aucͣ. iuſiurandū. quod p̄ſtatur ab his. vbi iudex iurat iudicare ẜm ꝙ ſibi videbitur .ſ. non ẜm voluntatem ſed ẜm bonum iudicium informatum a legibus. ⁊ hec īterpretationon eſt generalis. qꝛ alij iudices nō tenent̉ iudicare ẜm ꝙ iſte iudicauit. qm̄ nō exemplis ſed legibꝰiudicandū eſt. vt in. l. nemo. ff. de ſen. Item hͦ int̓terpretatio iudicis ē neceſſaria. qꝛ neceſſario ꝑtestenentur illā ſequi. vnde ſententia trāſit ī reꝫ iudicatam niſi appelletur. vt in. c. qd̓ ad cōſultatōeꝫ dere iudicata. ⁊ eſt hec interpretatio in ſcriptis redigenda ẜm glo. intellige reſpectu ſententie diffnitiue quā ꝓfert. vt in. c. fi. de re. iudi. li. vj. Sꝫ ſnīa īterlocutoriā nō fert̉ in ſcriptis ⁊ tn̄ ꝓpter notoriūcauſe eſt redigenda in ſcriptis. vt ī. c. qm̄ de ꝓba.An aūt iudex poſſit interpretari ſuā ſnīam poſtqͣꝫeam tulit ſi de nouo circa eam orit̉ aliqd̓ dubiuꝫ.glo. iſta arguit ꝙ ſic. ⁊ tene menti in hͦ gl. ſed videlatius ꝑ doc. in. c. ex ꝑte. iij de verb. fig. pleniꝰ perBart. in. l. ab executore. ff. de appel. vbi ꝯcludit ꝙiſti maiores iudices pn̄t. ⁊ videt̉ tex. in. d. l. ab executore. De arbitro an poſſit ſuā ſnīam īterpretaripoſtqͣꝫ eam tulit. vide per ſpe. in ti. de arbitris. §.fi. ꝟ. ſꝫ nunqͥd verbū. ⁊ ꝟ. ſequēti. ⁊ vide text. ꝙ nōpoſſit in. c. cū olim. jͣ. de arbi. §. fi. vbi papa fuit aditus ſuper dubio ſnīe ⁊ non arbiter. ⁊ vide quodibi dixi. ⁊ qd̓ no. ī. l. quid tn̄. ff. de arbitris. Quarta ſpecies interpretatōis fit ꝑ mgr̄m ſeu ꝑ doctorēnaꝫ quilibet magiſter ſeu doctor poteſt interp̄taridubia illiꝰ facultatis in qua eſt doctor. vt in. l. vnica. C. d̓ ꝓ feſſ. qͥ in vrbe ꝯſtantinopolitanā. li. xij.

Et ob hͦ dicimꝰ ꝙ ante doctoratū qͥs nō pōt magiſtraliter legere nec diſputare. nec obſtat ꝙ licentiadetur, ſcholaribꝰ ī aliquibꝰ ſtudijs quia potiꝰ dat̉eis vt addiſcant qͣꝫ vt doceant. Et hec interp̄tatiomagiſtrorū non eſt generalis ẜm glo. nec neceſſaria nec in ſcriptis redigenda. q̄ verba declara vt.s. dixi. nā int̓p̄tatio doctoris nō neceſſitat nos adillam ſequēdā ſed intantū ſtat̉ illi interp̄tatōi quatenus ꝓbat̉ lege ſeu ratōne. Et ī eo ꝙ glo. dixit ꝙhec interp̄tatō nō eſt redigēda ī ſcriptꝭ. dicūt doc.hͦ intelligendū de neceſſitate vel ī ſcriptꝭ publicisſeu autenticis. Sed bn̄ poſſūt redigi in ſcriptis vtvidemus ſeruatum ab olim in lecturis doctorum⁊ hec interp̄tatō eſt ſequenda. ⁊ de ea facit mentionem tex. in. c. j. de deci. ⁊ in. c. capellanus de ferijs⁊ in. c. litteras. de reſti. ſpo. cū ſimilibus. Excuſatetiam hec opi. magiſtrorum a pena. nam ſi cōmunis opinio habet certum intellectum legis licet illeintellectus non ſit verus in ſe nihilominus ſeq̄nsillum ī iudicando vel extra iudicium non incurritpenam legis quia cōmunis opi. doctoruꝫ inducitprobabilem errorem. ad hoc vide tex. iuncta glo.in. c. vnico. e. ti. li. vj. facit tex. in. l. regl̓a. ff. de iur.⁊ fac. igno. no. Bar. in. l. de eo. C. de pe. iudi. qui.ma. iudi. Et vide quod dixi in. c. vt debitus. de appel. ⁊ in. c. finem litibus. de dolo ⁊ cōtu. Et hoc indubitatum in cōmuni opinione. ſed vide notabile dictum Oldra. in. l. queſitum. §. j. ff. de fun. inſtruc. vbi dicit ꝙ motus ob opinionem ſui doctoris debet excuſari a condemnatione expenſarumquia probaliter quis ſequitur opi. ſui doct. immodebet diſcipulus in practica ſequi doc. ſuuꝫ ſeruata tamē veritate ⁊ defendere opi. ſui magiſtri. Adhoc. l. dicere. §. ſi arbiter. ff. de arbi. vnde fert̉ ariſto. reprobando quandam opi. platōnis magiſtriſui dixiſſe. amicus plato ſed magis amica veritasIn glo. in ꝟbo que regi. ibi domino damꝰ actionem. ſenſus glo. eſt ꝙ iſta pronomina meum tuum ⁊ ſuum ⁊ his ſimilia denotant dominium. Etidem in genitiuo cuꝫ dicitur talis equus eſt petri.⁊ de pronominibus vide bo. tex. cum glo. in. c. q̄iure. viij. di. de genitiuo modo predicto eſt bonuſtex. in. l. ij. §. in locum. ff. de reli. ⁊ ſump. fune. Etad hoc tene menti iſtam glo. cum iuribus prealle.ſed hoc dictum videtur contra principium glo. etcontra text. exquo enim papa mandauit terramregis ſubijci interdicto debuit intelligi de terrapropria ipſius regis et non de terra ſibi adherente in preſtando auxilium et fauorem. Solū.duplex poteſt colligi ex iſta glo. ꝙ iſte text. procedat ex larga et impropria ſignificatione vocabuli. nam ẜm propriam ⁊ ſtrictam ſignificationemilla verba importat dominiuꝫ. Sꝫ h̓ dicēs tu cumhic ſimꝰ in penalibꝰ quare hic fuit facta iſta largainterp̄tatio ꝯtra regulaꝫ in penis. ⁊ regulā odia. d̓re. iur̄. li. vj. ⁊. c. ſtatutū. de elec. li. vj. So. ꝯtrariūeſt difficile ⁊ pleriqꝫ ſoluēdo dicūt ꝙ hic nō tractabat̉ de mera pena. nā interdictū ſicut excōicatō eſtmedicinale. nam fert̉ interdictum donec fuerit ſatiſfactum nec diminuit patrimoniū alicuius. vt in