Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioſꝫ a ſacramentis nulljs eſt ſeꝑandus nophibendꝰ: nullus ē excoīcandus. maior pꝫminor ꝓbat̉ ſic. Omnis fidelis aūt ē iuſtꝰ ſanust pct̄or et irmus. ſi iuſtꝰ eſtarcendus a ſacr̄is. ſi pct̄orens medici ⁊cͣ. ItēFulefif.aut medinfligendꝰ. qꝛ oīm ſalꝰ eſt deſideranda. ſi medicina: cuꝫmedicīa ſit oībꝰptāda ꝓſit niſi ei vult in ea li. ar.ꝯſentire:eſt excoīcandꝰ niſi volens: quilibet dꝫ ſevelle excōicari. quoꝝ vtrūqꝫ falſum ē. Item in excoīcatione tradit̉ ſathane excoīcatꝰ. ſicut pꝫ in excoīcatōne ip̄iꝰapl̓i. aut ꝙͣtum ad aīam: aut ꝙͣtum ad corpꝰ. ſꝫ ꝙͣtuꝫ adcorpꝰ pōt. illud videmꝰ ad lr̄am: ꝙͣtum ad aīam pōtnec dꝫ: nullo videt̉ aliꝗs eſſe excoīcandus. Itē. xj.q. j. Nemo ep̄oꝝ. habet̉. anathema ē eterne mortisnatio. ſꝫ ſicut de nemīe deſperandū eſt ſit in via: ſic nemo ē in via dānandꝰ ē morte eterna. Rn̄. ex multis cauſis accidit aliꝗ ſunt excoīcandi. Ad huiꝰ euidentiam nota. ſicut in diſciplinalibꝰ duplex ē modꝰ demonſtrādi .ſ. oſtenſiuꝰ et impoſſibile. Et in medicinis corporalibꝰ duplex eſt modꝰ medendi .ſ. medicamēta lenitiua medicamēta afflictiua. Qn̄qꝫ em̄ curat̉ ꝗs appoſitionem emplaſtri. qn̄qꝫ fectionē. ſic ē de medicina curatōne ſpūali. duplex ē modus curandi .ſ. monitōes blandas. increpatōnes duras. et hoc ẜm duo genera hoīmſcꝫ tractabiles ſuaſibiles rebelles incorrigibiles. ſiceſt in eccl̓ia duplex modꝰ curandi ſpūaliter infirmos.poſitōeꝫ emplaſtri v̓bi dei qd̓ eſt optimū medicamentūUn̄ ſap̄. xvj. Non herba neqꝫ malagina ſanauit eos. ſꝫ ſerno tuus dn̄e ꝗͥ ſonat om̄ia. hoc ad tractabiles ſuaſibiles. et ſectionē anathematis ad rebelles incorrigibiles. Ad illud qd̓ obijcit̉. excoīcare eſt extra cōmunionē eijcere eſt caritatē. Dicendū ꝯmunio triplex ē.quedā ſpūalis oīno: hoc eſt ꝙͣtum ad dilectōꝫ interiorē.quedā corꝑalis et hoc eſt ꝙͣtum ad exteriorē ꝯuerſatōnemquedā medio hoc ē ꝙͣtuꝫ ad ſacr̄oꝝ ſuſceptōeꝫ. p̄cipue ꝙͣtuꝫ ad ſacr̄m altaris. dico a pͥmo nullꝰ p̄t nec dꝫexcludi ꝙͣdiu eſt viator. nec excoīcatio dicit priuatōeꝫ illius coīonis. ꝙͣtuꝫ ad ſacr̄alem excludit̉ quilibet dr̄ excōmunicatꝰ ſiue maiori ſiue minori. Ꝙtum ad ꝯuerſatōneꝫexteriorē attendit̉ excoīcatio maior. in negatur coīcatioẜm actꝰ legittimos attendunt̉ in oſculo: in ſalutatōne: inꝯuiuio: in oratorio. Und̓ verſus. Si delictis anathemaꝗs efficiat̉. os orare. vale: ꝯmunio mēſa negat̉. at̄ nll̓sꝯmunicet excoīcato. neqꝫ in oratōne neqꝫ in cibo vel potu vel oſculo. vel dicat illi aue: habet̉. xj. q. iij. excoīcatos. Ad illud qd̓ obijcit̉. nullꝰ ſeꝑandus eſt a ſacr̄is. dd̓m īmo. qm̄ ſi ſacra ſunt medicine: tn̄ ꝓſunt niſi diſpoſitis. Un̄ ſicut bonꝰ medicꝰ ẜm artē ꝓhibet infirmū tm̄a cibis. ſꝫ a medicinis ꝓpter diſpoſitōeꝫ: ſic in ꝓpoſito ē intelligendū. vtiliꝰ em̄ eſt alicui medicinā ad tp̄us ſubtrahiꝙͣ dari ꝯtra diſpoſitōeꝫ: īmo tali differre medicinā eſt medicinale. Ad illud qd̓ obijcit̉ de excoīcatōne vtrū ſit morbus vel medina. Dicendū ſicut ſectio de ſua priuationeplaga eſt dolorē facit: in ꝯꝑatōne tn̄ ad vulnus eſt medicina. ſic ipſa ſeꝑatio a cōmunione fidelium dicit maluꝫdamnū: in comꝑatōne tn̄ ad rebellem medicina eſt: vt eiꝰrebellio et ꝯtumacia reprimat̉. Un̄ ſicut ille ſilogizatimpoſſibile ad impoſſibile deducit. vt ibi ſiſtat: ſꝫ vt redeat ad veritatē. ſic eccl̓ia ſeꝑat excoīcat: vt cum humilitate ꝯfuſus de peccato redeat ad gremiū eccl̓ie. ſic ptꝫquis ſit medicina. qꝛ curat morbuꝫ rebellionis. nullushanc medicinā dꝫ appetere: nec dꝫ dari querenti verā medicinā: ſed ꝯtemnenti. Ad illud qd̓ obijcit̉. excoīcare ētradere ſathane. dicendū ſathanas eſt tortor tm̄maꝝ: verūetiam corpoꝝ. Tradere aūt tortori eſt dupliciter. aut a ꝓtectione tortoris ſiue exponendo: aut iubendotortori vt affligat. Excoīcare ẜm pn̄tis eccleſie ſtatū. eſtſathane tradere: ꝓtectioneꝫ ſubtrahendo ei exponendoſubtrahit em̄ ſuffragia eccleſie et ſacramenta que muninur ꝯtra hoſtis inſidias. In tꝑe aūt eccl̓ie primitiue. ꝗa.lxxxj.demones apoſtolis ipſis ſubijciebant̉: manifeſſāda eratfides miracula: non tnt̉ immo corꝑal̓r admandatū apl̓icum vexebant̉. ſicut dicit̉ .j. Corin. v. in textu in glo. illud decuit inīcipio eccl̓ie fieri ad terrorēvel ꝓpter excellentiā apl̓oꝝ. Nūc aūt ꝙͣuis non ita rexent̉cum corꝑe et ſpiritu: vexandi tn̄ exponūtur. et tanto dicuntur tradi ſathane. Ad illud quod obijcit̉. nullꝰ debet tradi damnatōni eterne ⁊cͣ. Dicendū damnatio ſumitur ſignificatiue effectiue. ſub hoc ſenſu. anathemaeſt mortis eterne damnatio. id eſt ſignum damnatōnis.Alembꝝ terciumOnſequenter querit̉ quo quis debeat excōmunicari. et querit̉ vtrū damno: vel iniuria illata eccl̓ie. ſic: videt̉ Ro. xiij.ſine cauſa gladiuꝫ portat. glo. ſed vt malospuniat. gladius eccl̓ie eſt excoīcatio. excōicatio eniꝫ dicit̉mucro ep̄oruꝫ. xvj. q. ij. Uiſis infime. Felici mucrone epiſcopi ſacerdotuꝫ piacula reſecent̉. excoīcatione ſunt cohercendi iniuriantes eccl̓ie. et excōicatione debet ſe eccīaꝯtra tales defendere. Item iuſtū eſt vnūquēqꝫ puniri ineo in quo peccat. ſi aliꝗs peccet in eccl̓iam inferendo eccleſie iniuriā illam bonis ſuis priuando: iuſtū eſt vt puniatur in ſubtractōne beneficioruꝫ eccl̓ie ſibi facta. ſuntoratōnes alia ſuffragia: hoc eſt excoīcationē. Iteꝫom̄is xp̄i actio nr̄a eſt lectō. Sꝫ adaꝫ fuit excoīcatus a domino ab eſu ligni vite Gen̄. iij. dicente dn̄o. Uidete ne forte ſumat de ligno vite. xj. q. iij. euidenter. et hoc ꝓpter iniuriam illatam dn̄o: ſimiliter videt̉ eccl̓ia debeat excoīcare iniuria ſibi illata. Contra. ẜm canonē. multiplici ꝯtumacia eſt aliꝗs excoīcandus. Una eſt in veniendo ad iudiciū. hoc ſiue emptoria citatōne facta venirecōtemit: ſiue ꝗa malicioſe ſe occultat: ſiue qꝛ impedit nead eum poſſit citatio ꝑuenire. vt lite non ꝯteſtata. quoniāfrequenter. Alia eſt qn̄ citatꝰ venit ad iudiciū ſꝫ vult ſtare iuri. vel qn̄ ante finitā cauſe examīationē ꝯtumaciterillicenciatꝰ recedit. Tercia qn̄ offenſa eſt manifeſta et iuſſus a iudice non vult emendare. vn̄. xj. q. iij. Certum eſtꝓhis tribꝰ criminibꝰ excoīcari aliqueꝫ debere: cum ad ſinoduꝫ canone vocatꝰ venire ꝯtempſerit: aut ſi poſtꝙͣ illuc venerit ſacerdotalibus obedire ꝯtemnit p̄ceptis: aut qꝛ antefinitaꝫ cauſe ſue examīationeꝫ a ſinodo exire p̄ſumit. Exhis videt̉ tm̄ pro triplici cōtumacia infert̉ excoīcatio etita nullo alio. Item et ſi magnū bonū ſequat̉: videtur debeat inferri excoīcatio. qꝛ Ro. iij. aiūt quidā nosdicere faciamꝰ mala vt veniāt bona. quoꝝ damnatō iuſtaeſt. ex hoc pꝫ non ſunt mala facienda vt bona eueniantſed excoīcatio mala eſt qͣntū eſt in ſe: qꝛ excoīcatio eſt alibet ꝯmunione vel legitimo actu ſeꝑatio. eſt inferenda alicui: etiā ꝓpter bonū aliqd̓ quod ſeꝗ debeat. Itemexcoīcatio eſt beneficioꝝ ſubtractio. ſꝫ xp̄c cuiꝰ actio eſt noniſcd̓iam ſuā nec beneficiū oratioſtra lectio ſubtraxitabant̉ ei ſcꝫ crucifixoribꝰ ſuis. ſed orauitnis illis iniur eis Luc. xxiij. eccl̓iaſticaꝝ ꝑſonarū eſt alicui ꝓpteraliquā ſiatam iniuriam beneficia eccl̓ie ſubtrahere. Item ad idlēt quedā tacta ſuꝑius in pͥmo ꝓbleumate huiꝰ qōnis.Rn̄. ad p̄tactoꝝ intelligentiā nota duplex eſt excoīcatueda em̄ eſt excoīcatio p̄ſeruatiua.dam eſt curatiua. Prima excoīcatio ſi fieri iubeat̉ ad libertatē eccl̓ie ꝯſeruandā ſicut ſcd̓a ꝓpter delicti emendam:tn̄ prima pͥncipal̓r fert̉ ad cauendū a culpa. qꝛ modicūgrauis culpa ē in eccl̓iam peccare. Scd̓a aūt p̄ncipal̓r infert̉ ad puniendū ꝯtumaciā. licet em̄ aliꝗ dicāt et hoc habet̉ ex decreta. de verboꝝ ſignificatione. ex ꝑte. duabusde cauſis fit excoīcatō .ſ. ꝯtumacia vel offenſa: vel aliquis iuſſꝰ noluit maleficiū emendare. qd̓ intelligi debetde excoīcatione curatiua. tn̄ pōt dici hec offenſa ꝯtumacia eſt. ſꝫ multiplex eſt ꝯtumacia vt ſuptactū eſt vt hr̄. xj.b. iij. Certū eſt. Pret̉. aliqn̄ eſt ꝯtumacia in reſtituēdo.vt in. l. reſtituere. Aliqn̄ in emēdando delictuꝫ vtexͣ de ver. ſigͥ. ex ꝑte. Aliqn̄ in exhibēdo vt. ff. de ap. l.