Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioquia mediator dei hoīm igne ſpūſſct̄i veniens: mādajs grauia carnal̓r tenerent̉ portari poterāt: ſpūalem intelligentiaꝫ on̄dit. Propt̓abiliora nob̓ fuit timor. Aug. breuis dr̄a legis tinefficaciā motiui ogelij amor. efficaciſſime eniꝫ mouet amor. Iuxͣ qd̓ig. Om̄ia ſunt facilia amāti ꝓpter p̄mij vtilitatemſcꝫ bonū tꝑale. yſa. j. Si volueritis audieritis me bonaterre comedetis. ꝓpter defectū ꝙͣtum ad mīſtrandū roburad oꝑandū. vn̄ Ro. iij. lex fidei. Glo. lex dr̄ factoꝝ mīabatur: imꝑabat: ſͦ gr̄am oꝑandi p̄ſtabat. lex aut fideipa mādat: credēdo impetrat vt fiant. Et ꝓpter ẜuitutēgis. vn̄ Gal̓. iiij. hec ſunt duo teſtamēta. vnū quidē ī ſeruitutē generās. Glo. qꝛ timore ẜuiebāt iudei: vel qꝛ ẜuipct̄i erat. loꝗtur de iugo ſiue gͣuitate legis. igit̉ obr̄. gͣuiori iugo opprimit̉ obligat̉ ad ꝯfitenduꝫ hoī ꝙͣ deo⁊cͣ. dd̓m. ꝙͣtum ad aliꝗd veꝝ eſt: ſimpl̓r. nec ē dubiūelica ꝙͣtuꝫ ad q̄daꝫ ſit gͣuior ꝙͣ lex moyſi moralis legis: tn̄ eſt difficilioriderata illis a ꝗbꝰ alleuiatur maxīe ſunt. Motiuū .ſ. amor finis ſiue p̄miū. grego. ꝯſideratp̄mij minuit vim flagelli. In effluētia in miniſtrando v̓tutē oꝑandi. vt pꝫ ex glo. ſuꝑ illud Ro. iij. lexfidei libertas ſpūs. vn̄ Hug. nouiſſime ſub gr̄a ꝑfectōisin libertate ſpūs ambulare ꝑmittit. hoc dīc: qꝛ ſūt aſficti iudicijs legis. Gal̓. iiij. Illa ſurſum ē libera ē. Glo.qꝛ diligit ex amore ſeruit. licet dn̄s abſtulerit iuguꝫ legis. ꝓpter ſeꝗtur nihil difficile ſit in lege euangelijEx his ptꝫ rn̄ſio ad aliud .ſ. ea ſunt legis noue ſuntfaciliora. qꝛ faciliora ſunt ſimpl̓r: nec tn̄ oꝑtet ſingl̓aſunt ordinata ẜm legē gr̄e ſunt faciliora ſingulis eoꝝ queſunt in lege moyſi. Uel pōt dici ꝯfeſſio ꝯſiderata vt adiuta motiuo p̄mio alijs cōmodis: vt dimiſſione pct̄oꝝet alijs pluribꝰ: facilior eſt ꝙͣ fuerit illa fuit legis. Adhoc qd̓ obr̄. iuguꝫ xp̄i leuiꝰ erat ⁊cͣ. pꝫ rn̄ſio qꝛ leuiꝰ fuitſimpl̓r: tn̄ ꝙͣtum ad hoc eo quo dictū eſt.Conſequenter que. §. iiij.ritur. vtrū ꝯfeſſio vocalis ſufficiat ſine oblatōne hoſtiaꝝ. videt̉. Mat. v. Non veni ſoluere legē ſꝫ adimplere.Aug. li. de queſtōibꝰ ve. et no. teſta. illa deſtruit ſed potiora addit. ſꝫ ille dr̄ addere alij alio exn̄te aliquid apponit exiſtenti. Hoc em̄ videt̉ hoc qd̓ dīc Aug. in eodē lib̓.Implere libꝝ nihil aliud ē plene addere. hoc eſt autē legem adimplere: manentibꝰ p̄teritis noua addere.ꝯfitendi ꝯfitebat̉ in lege: dꝫ aliꝰ modꝰ addi ī noua. Itēſolūmodo dimittit factu minꝰ recte deſtruendū ſiue corrigendū. vn̄ in collatōnibꝰ de ſententijs ſct̄oꝝ. ob cauſam ſacrificijs vet̓ibꝰ repudiatis nouis delectatꝰ eſt: nihil corrigit̉ niſi qd̓ recte putat̉ factū. ex hoc videturmodꝰ ꝯfitēdi ẜm legē ſtabit: vel adminꝰ rct̄e factū ē a dn̄o. Contra. Aug. ꝯtra fauſtuꝫ. ſacr̄a obſeruabant̉ celebrabant̉ ex lege. p̄nūciatiua erant xp̄i venturi. ſuo aduentu xp̄c impleuiſſet: ablata ſunt. Et ideo ablata: qꝛ impleta. relinꝗtur dn̄t eſſe in noua lege ſacr̄a ꝯfeſſiōis. Qd̓ ꝯcedimꝰ. dd̓m igit̉ ad p̄mū. voce ſiue exp̄ſſionevocali ſolūmodo ꝯfitendū eſt eccīe. Ad illud Aug. implere ē manētibus p̄teritis noua reddere. dd̓m p̄teritamanere dicunt̉ duobꝰ modis: vel ad oꝑandū: ſic debent manere. Un̄ aug. Remanſerūt ſolū ꝙͣtum ad aucͣteꝫſignificandi vt in eis poſſet legere et intelligere: ſedyͣtum ad aucͣteꝫ obſeruandā. hec Aug. manent ad legēum vt on̄dat̉ vmbra p̄teriſſe: aūt manent ad oꝑanduꝫvt on̄dat̉ veritatē veniſſe. Uel pōt dici p̄terita dicūturmanere ſub vmbra vanitatis: ſꝫ in eſſe veritatis. Adaliud qd̓ obijcit̉. nihil corrigit̉ niſi qd̓ recte factū putatur. dd̓m et ſi aliꝗd ſit recte factū ꝙͣtum ad ſtatū vnūſiue tp̄s vnū. bn̄ tamen habet mutari ẜm exigentiam tꝑisvel ſtatus alterius. Un̄ Marcellinꝰ dicit querit ab aug.Cur hic deus qui veteris teſtamēti deus eſſe firmat̉. ſpretis veteribus ſacrificijs delectatus eſt nouis. Nihil eniꝫpoteſt corrigi niſi quod ante non recte factum ꝓbatur. qd̓ſemel recte factum eſt: mutari nullatenus debet recte eniꝫ.lxxvj.facta mutari niſi iniuſte non poſſunt. Rn̄det Aug. ſic.agricola aliud iuſſerit eſtate ꝙͣ iuſſerit hieme: et cuꝫ manſurgit qui nocte ꝗeſcebat. vite ꝯſiliuꝫ non mutauit. Aliudmagiſter adoleſcenti ꝙͣ puero ſolebat impone̓ itaqꝫ verum eſt qd̓ dicit̉. ſemel rectū. nullatenus eſſe mutandum.mutata quippe temꝑis cauſa quod recte ante factum fuerat. etiam mutari plerūqꝫ flagitat. vt cum ipſi dicāt rectenon fieri ſi mutetur: ꝯtra. Ueritas clamat recte non fieriniſi mutetur. apertū fuit primis temꝑibus ſacrificium qd̓p̄ceperat dominꝰ: nūc v̓o non eſt ita. Aliud enim p̄cipithuic temꝑi aptum eſſet: multomagis ꝙͣ homo nouit ꝗdcuiqꝫ tempori accōmodate adhibeat̉.Membrum terciūEquit̉ de inſtitutōne confeſſionis de querunt̉ duo. Primū eſt. ſi debet inſtitui in legeeuangelij. Secundum eſt dato ſic. vbi ineuangelio fuit inſtituta.Ayticulus primusIrca primuꝫ ꝓceditur ſic. Plus eſt ꝯfiteri aliquid in ſui verecūdiam facto ꝙͣ verbo: coraꝫmultis ꝙͣ coram vno. ſed ꝓfeſſores legis moyſi ꝯfitebant̉ facto et coram multis offerendo hoſtiam propeccatis. cum ſacramenta ẜm tꝑis ſucceſſionē ſtatuuꝫdebebāt eſſe ꝑfectiora. vt dicit Hug. in lege euangelij nondebebat cōfeſſio vocalis fieri vni: nec talis in illa inſtitui. Item Eccͣi .xxvij. Qui denudat archana amici perdit fideꝫ. de nudare archana amici culpabile ē. et quātomaior eſt amicꝰ tanto magis eſt culpabile. ſꝫ nullus eſt itaamicus alij ſicut ſibip̄i: qd̓ eſt ſibi archanū reuelare alijmaxime eſt culpabile. ſed nihil tale in lege euangelij debuit inſtitui. hoc aūt facit ꝯfitens peccata ſua homini ꝯfitendo ꝯfeſſione vocali. Item gr̄a eſt ꝑfectiua nat̉e. lex gr̄eeſt ꝑfectiua legis nature. ſꝫ lex nature dictat turpitudinestam corꝑis ꝙͣ aīe eſſe tegendas: ſtatuere aliꝗd ꝯtraē legis gr̄e: cuiꝰ eſt ſupponere natura dictat. ⁊cͣtra. ſacra legis ſcripte et nature ſūt qͣſi vmbra reſpectu ſacramentoꝝ euangelij. vnde ſacr̄a ꝓdierūt in lucem ante legē euangelij: ꝯfeſſionis genus qd̓ ꝓdit manifeſte ī lucem: debuit inſtitui ante legē euangelij ſꝫ in illa. ſedfeſſio vocalis om̄ia ꝓdit in aꝑto. ⁊cͣ Rn̄. duo ſunt pͥncipaliter p̄ter vtilitates p̄tactas. ꝓpter que ꝯuenit confeſſionem ſacr̄alem inſtitui. Unū eſt manifeſtatō pct̄i ſiue detectio. Aliud ē recōciliatō facienda deo eccl̓ie. Fit confeſſio ꝓpter pct̄i detectōeꝫ. pct̄or em̄ male agit odit lucēIoh̓. iij. Et ideo in ꝯuerſione ad iuſticiā oportet oꝑa illiꝰenebroſa redargui. que autē arguunt̉ a lumīe manifeſtāt̉Eph̓. v. hoc autē eſt ꝯfeſſionem: et ideo debuit in ea legeinſtitui ꝯfeſſio in qua eſt manifeſtatio veritatis. vtpote inea in qua verbū caro factū eſt et habitauit in nobis Ioh̓.j. vt intelligibile fieret ſenſibile. in etiā dn̄t occulta maīfeſtari: et v̓ba cordis formā vocis indue̓. Hec at̄ eſt lex gr̄e ideo ꝯfeſſiōis inſtitutio ꝙͣtū ad hūc finē ꝯpetit legi gratieAlius finis ē recōciliatio faciēda deo eccīe. hec hūanoarbitrio mediāte vn̄ ſacerdos fit iudex et arbiter int̓ pct̄orem et deū. arbiter at̄ talis dꝫ eſſe poſſit manū ponere īambobꝰ Iob. ix. talis non potuit eſſe qͦuſqꝫ deꝰ factꝰ ēeſſet deificatꝰ arbit̓ mediator .ſ. xp̄c. exn̄te ille reliꝗtin eccl̓ia ſucceſſores qͦs rectores eccl̓ia inſtituit arbitrosꝗbꝰ ꝯmiſit aucͣtem recōciliādi. Et qm̄ hec aucͣtas priꝰ fuitin capite xp̄o a deriuata ē ad mēbra. in nll̓o potuit eſſeanteꝙͣ veniret ille p̄cipuꝰ pͥmꝰ mediator. ſolūmō fuitin noua lege: ideo in illa tm̄ debuit inſtitui talis confeſſioCōcedēdū eſt. ꝯfeſſio vocalis ſacr̄alis ſoliꝰ noue legisfuit debuit eſſe. nec p̄ceſſit in veteri lege niſi in figura. vtqn̄ data fuit ſacerdotibꝰ aucͣtas diſcernēdi int̓ leprā etleprā int̓ ſanctū et ꝓphanū. Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝑfectiꝰ ē ꝯfiteri facto ꝙͣ v̓bo corā multis ⁊cͣ. dd̓m ē veꝝqꝛ illa oblatiōe on̄debat̉ pct̄m ī generaliet in ſpāli .i. n circūſtantijs aggrauātibꝰ. neqꝫ pct̄a gͣuia enormia: ſꝫ