Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

picus in memoriā liberatōis ab egypto. Reſtat ergoquo ad hoc. plus habꝫ ſignificatōis agnus paſchalisyſaac oblatꝰ vel aries: ꝗ̄ ſolūmō ſignificabāt xp̄m īmolādum. Preterea. modꝰ māducatōis agni paſchalis. deſignat̉ Exo. xij. figurabat modū māducatōis veri ſacr̄ieuchariſtie: qd̓ fuit in ſacr̄o ſegis nature. et alit̓ſignificaret et ampliꝰ diſtīgueret: iam habito illo vel habitis illis fuit aliud neceſſariū. Similiter poſſumꝰ dicere māna .ſ. pane de celo deſcēdēte: reſpectu oblatōismelchiſedech fuit in pane et vino. Licet em̄ ꝙͣtum adformā ponis et vini plus repn̄tat euāgelicū ſacr̄m: tamꝙͣtū ad alias cōditōes minꝰ repn̄tat vel repn̄tat. Inem̄ māna fuit panis de celo deſcendens. ſic hēt̉ in psͣ.Pane celi ſaturauit eos. Et ſapīe. xvj. Paratū de celopanē p̄ſtitiſti eis: ſine labore habebat̉. et habebat in ſeom̄e delectamētū et om̄is ſaporis ſuauitatē. et ſimilit̓ dealijs cōditōibꝰ que enumerāt̉ Exo. xvj. et Nūeri. xj. dabat intellige̓ ſacr̄m altaris ſub pluribꝰ ſimilitudībꝰ: inꝗbꝰ non intelligebat̉ ī ſacr̄is legis nature. Preterea.circūciſio et aqua expiatōis aliquē habebāt effectū quē habebāt ea que erāt pure dicta ſacramēta legis nature. eodē ſacrificia leuitica que data erāt in leuitico: ampliꝰ diſtinguebāt ꝙͣ ſacrificia que erāt tꝑe legisnat̉e. Inſtituta erāt ad expiatōꝫ ſiue ſatiſfactōeꝫ prodifferētijs delictoꝝ aut peccatoꝝ: que erāt ſacrificiapct̄is. Alij etiā erat effectus ſicut ibi dicit̉. erāt deſignati tꝑe legis nature. Ex quo pt̄ patere erāt ſuꝑuacua ſꝫ neceſſaria ad ſuꝑaddendū alijs iam p̄habitis. Et hoc pt̄ ſolui qd̓ obiectum ē. Licet em̄ aqua diluuij et aqua maris rubri idem ſignificabāt: tn̄ aliū modum. ibi adiūgebat̉ moyſi virga que ſignificabat crucem ex qua v̓tute habuit baptiſmꝰ. hic adiūcta ē nubesque ſignificabat ſpm̄ ſct̄m vel gr̄am ſpūſſancti que neceſaria eſt ad natiuitatē ſpūalem. Ioh̓. iij. Niſi ꝗs renatꝰfuerit ex aqua et ſpūſct̄o ⁊cͣ. Marci .j. dicit̉. Ille vos baptiſabit in ſpūſct̄o. et. j. ioh̓. v. dicit̉. Tres ſunt teſtīonium dant in terra. ſpūs et aqua et ſanguis. et hi tresvnum ſunt. patet ergo licet vtrobiqꝫ fuerit ſignificatōhic tn̄ alia. hic etiā fuit liberatio a ptāte pharaonis: ibiv̓o deſignat̉ liberatio a poteſtate alicuiꝰ homīs: ſꝫ ſaluatō archā deſignabat ſaluatōꝫ eccl̓ie ī fide baptiſmate. Ad aliud ē dd̓m. licet ſacrificiū abel vel abrahe vel melchiſedech īnuat̉ magis acceptū qꝛ de illo fitmentio in canone. hoc ē qn et illud plurimū ſuopore eſſet acceptū: ſed hoc in tꝑe dicit̉ rōne ꝑſonaꝝ. quin primis tꝑibꝰ maxīe plaeuerūt. et vt oſtēdat̉ quedāueniētia ſpūalis int̓ illud ſacrificiū legis nature et ſacrificiū euāgelicū. ſicut on̄dit apl̓us de ſacerdotio melchiſedech et ſacerdotio xp̄i. heh̓. vij. Abel em̄ rōne optima que ī primogenitis deſignant̉ rōne ſue innocentie.melchiſedech rōne. quā aſſſignat apl̓us. Abrahā rōne fimaxīa obediētia deſignat accelij oblati in holocauſtū ex īptatōem: et in ip̄is oblatis eſt magna ꝯuenientia. Adterciū v̓o dicendū eſt ex iam dictis. licꝫ ad formaꝫoblatio melchiſedech ſignificaret ſacramētum altaris:tn̄ ꝙͣtū ad alia plus ſignificauit māna. ſil̓r dd̓m ē de ſigno oblato ſacrificio abrahe. Ad quartū qd̓ obijcit̉de decimis. dicēdū ē ampliꝰ diſtinguūt̉ decime in legmoyſi ꝙͣ in lege nature. on̄dit̉ decime debebāt dariet ꝗbꝰ dari: et ad quē etiā vſum: qd̓ erat ī lege nat̉e.Nembrum ſecundumEinde q̄rēdū ē de nūero ſacr̄oꝝ legaliū: etrōe nūeri. et prīo facta ꝯꝑatōe ad ea ſūtlegis nat̉e. Scd̓o facta comꝑatōe ad eaſunt legis euāgelice. Tercio de ip̄a multiplicatōne in ſe ſacramentoꝝ legaliū. Articulus primusRimo ergo q̄rit̉ vtrū plura debuerūt tꝑezis moyſi ꝙͣ tꝑe legis nature. Et vidr̄ em̄ ordīata ſint ad illa ſunt ī lege euāgegna ad ſignata. In lege aut euāgelij ſunt. v.lica tanꝙͣcꝫ baptiſmꝰ. euchariſtia. penitētia. ordo et ꝯiugiū. Dehis em̄ facit dn̄s mentōꝫ. tot aūt ſunt in lege nature: qꝛmatrimoniū pnīa: et tria aſſignat hugo ſcꝫ decimatio ſacrificiū et oblatio: lex moyſi ē in medio. debethr̄e niſi ꝗn̄qꝫ. Si v̓o addant̉ illa duo que addita ſūt abpl̓is ſcꝫ ꝯfirmatio et extrema vnctio. de ꝗbꝰ dr̄ ī actibꝰrapl̓oꝝ ī canoīca iacobi: ꝓpter illa videt̉ fieri additio. em̄ ī lege moyſi rn̄debat illis ſic̄ nec tꝑe legis naturalis. Preterea. Lex nat̉alis ordinat et ad amorēad tīorē. Lex moyſi ad timorē prīcipl̓r. Lex xp̄i ad amo. Sacr̄a ſūt ſigna rei ſacre in lege tīoris: paucioradeberēt ſacr̄a ſūt ī lege nat̉e. Sed ecōtra vidr̄ ſucceſſiōes tēpoꝝ creſce debebat cognitōis augmēO Aū. ſꝫ maior cognitō ē pluralitatē ſacr̄oꝝ ꝙͣ paucita. lex moyſi plꝰ appropīquaret ad maīfeſtatōꝫ veritatis: plura debebāt in illa lege ſacr̄a. Itē ſacr̄a ſūtin remediū ꝯtra morbū pct̄i: ſꝫ prīo accedit medicꝰ adegrū: pauca appoīt antidota ne abhoīet̉ egrotꝰ. poſt d̓oappoīt pl̓a. exercitatꝰ ē ad ſumēdū pl̓a. debebantplura ſacr̄a ſub lege moyſi ꝙͣ ſub lege nat̉e. Et hoc eſtqd̓ dicit hugo. In pͥmis pauca antidota paucis membris .i. paucis ꝑſonis appoſuit: vt paulatī morbꝰ defice̓t ſalꝰ creſce̓t. poſt pl̓a ꝯtulit remedia et plures reꝑauit ita plura erat ſub lege moyſi ꝙͣ priꝰ. Itē ſic̄ dīc hugTria genera ſacr̄oꝝ īueniebāt̉ ī lege ſcripta dr̄ moyQuēdā erāt ī r̄mediū: q̄dā ī obſequiū: q̄dā ad actū dīnūPrīa ꝑtinēt ad pct̄oꝝ r̄miſſiōꝫ. ſcd̓a ad exercitādā deuotōem. tercia ad colēdā pietatē. Prima īſtituta fuerūt qͣtad neceſſitatē vt ī eis ſct̄ificaret̉. qͣlis circūciſio fuit:hoſtie pct̄o delicto ⁊cͣ. q̄dā que ſpāliter ad emūdatōꝫ et remiſſione īſtituta fuerūt. Secūda v̓o ad exercitatōꝫ fuerūt ꝓpoſita. vt in eis deuotio fideliū exerceret̉ etmeritū augeret̉. q̄les ſcꝫ fuerūt hoſtie pacificoꝝ offerebant̉ a fidelibꝰ ad recōciliandā ſibi gr̄am dīnam. Tercia īſtituta fuerūt ad p̄paratōꝫ fideliū. vt qͣſi inſtrumētaquedā eēt ad cetera ſacr̄a tractāda et ſct̄ificāda. qualifuit tabernaculū atriū om̄ia vtēſilia ꝯtinebātur ineis: necnō et ſacra indumēta mīſtrātiū ⁊c̄. oīa ad orn cultū dei fuerūt īſtituta. tot aūt videbant̉ ſubge nature: plura erāt ſub lege moyſi ꝙͣ priꝰ. Ad qd̓dd̓m ē. plura erāt et debebāt ī lege moyſi ꝙͣ tꝑe legis nat̉e. Primo em̄ erāt ꝑuuli tꝑe legis nat̉e ſicut dicithugo. Et illo tꝑe qͣſi ꝑuuli erāt inſtruēdi. deinde v̓o exercitati: et ampliꝰ inſtruēdi. Aliā etiā aſſignat rōem qꝛnōdū creuerat morbꝰ quātū poſt creuit ſiue lāguor nat̉eet ideo plura erāt ſacr̄a. Ad obiectū in ꝯtrariū dicēdieſt. licet ſacr̄a legalia ordinata ſunt ad euāgelica: nihilominꝰ erāt plura nūero ꝙͣ euāgelica que aid remediūſunt data. Sacramētū em̄ baptiſmi plura habuit ſignaſacramētū eūchariſtie ſil̓r. ꝯueīebat ꝓpt̓ ſui magnitudīeꝫ exprimēdū. vn̄ plura erat ſacr̄a nūero ī lege moſi ꝙͣ ī euāgelio. et oportet hac rōe coequāt̉ ſacr̄alegis nature et ſacr̄a legis maſayce: cuꝫ alia ſit ꝓpterquā excedere debet nūerus ſacr̄oꝝ legaliū nūerū ſacramentoꝝ p̄cedentiū. ſic̄ iam dictū eſt. Ad ſecūdū dd̓meſt. licet lex moyſi prīcipalit̓ ſit timoris. lex at̄ naturvtriuſqꝫ ſcꝫ tīoris et amoris. ex erit maior vel mīonūerꝰ ſacr̄oꝝ. Sacr̄a ordināt̉ ad ītell igēdū ſe. etẜm rōem differētis intelligētie debēt etiā in ſua pluralitate determīari. p̄cepta etiā et ꝓmiſſa licet ordinēt̉ ad timorē et amorē: ꝓpter plura debebāt ī lege nature ꝙͣ in lege moyſi. qꝛ lex nature generalia dat p̄ceptaLex aūt ſcripta ſpecificat. et plura ꝯuenit eſſe in legeſcripta. Preterea. lex nat̄e reſpicit tīoreꝫ amorē niſiindiſtīctōꝫ. Lex at̄ ſcripta r̄ſpicit diſtīguēdo. alit̓ deo p̄ceptoꝝ ī lege moyſi ꝓmiſſionū et