Druckschrift 
Quaestiones disputate : De veritate
Entstehung
Seite
CLXXIIr
Einzelbild herunterladen
 

lNonavno termino in alium eſt in inſtāti. qd̓ quidē in aliquibꝰoppoſitis ꝯtingit. in aliquibꝰ nō Qn̄cunqꝫ em̄ inter motus terminos eaccipere aliquod mediū oportet ꝙ tranſitus de vno termino in aliū ſit ſucceſſiuus. qꝛ mediū eſtin quod primo mutat̉ qd̓ mouet̉ ꝯtinue qͣꝫ in vltimū. vtpatet ꝑ ph̓m in. v. phyẜ. Et intelligo mediū ꝑ qualēcunqꝫ diſtantiā ab extremis ſiue ſit diſtantia in ſitu. ſicut inmotu locali. ſiue ſit diſtantia ẜm rationē quātitatis ſicutin motu augmenti ⁊ diminutionis. ſiue ẜm rationē for-me vt in alteratione. ⁊ hoc ſiue illud medium ſit alteriusſpeciei ſicut pallidum inter nigrū ⁊ album. ſiue eiuſdemſpeciei ſicut minus calidū inter magis calidū ⁊ frigidū.Qn̄cunqꝫ vero inter duos terminos motꝰ vel mutationis non poteſt medium eſſe aliquo predictoꝝ modoruꝫ1tunc tranſitus de vno termino in aliū nō eſt in tempore.ſed in inſtanti. Hoc aūt contingit qͥn̄cunqꝫ duo terminiſmotus ſunt affirmatio ⁊ negatio. ſiue priuatio ⁊ forma.nam inter affirmationē ⁊ negationē nullo modo eſt me-dium. nec inter priuationē ⁊ formā circa ꝓprium ſuſcepti1bile. ⁊ hoc dico non ꝑ modum quo aliquid alterius ſpeciei eſt mediū inter extrema. ſed per modū quo aliquid ēmedium ẜm intenſionem ⁊ remiſſionem. Un̄ etſi nō poſſſit eſſe medium per ſe inter ea. poteſt eſſe medium per ac1cidens. nam negatio ſiue priuatio per ſe loquendo non intenditur neqꝫ remittitur. ſed per accidens ẜm ſuam cauſam poteſt conſiderari aliqua eius intenſio vel remiſſio.ſvt ſi dicatur magis eſſe cecus quihabet oculum erutumqͣꝫ qui habet aliquā infirmitatem in oculo. ex eo ꝙ cauſaſcecitatis eſt efficacior. Sic igitur accipiendo huiuſmodijmutationes ẜm ꝓprios terminos ꝑ ſe loquēdo oporteteas eſſe inſtantaneas ⁊ non in tempore ſicut eſt illumina3tio generatio aut corruptio ⁊ alia huiuſmodi. Accipiendo vero eas quantū ad cauſas ſuoꝝ terminoꝝ poteſt in1eis conſiderari ſucceſſio. ſicut patet in illuminatione. nāſqͣꝫuis aer ſubito tranſeat de tenebris ad lumen. tamencauſa tenebroſitatis ſucceſſiue tollitur. ſcꝫ abſentia ſolisſqui per motum localem ſucceſſiue fit preſens. ⁊ ſic illumiſnatio eſt terminus motus localis. ⁊ ē indiuiſibilis. ſicutſet quilibet terminus continui. Dico igitur ꝙ extrema iu1ſtificationis ſunt gratia ⁊ priuatio gratie. inter que nō caīdit medium circa propriū ſuſceptibile. Unde oportet ꝙ1tranſitus de vno in alteruꝫ ſit in inſtanti qͣꝫuis cauſa hu-ius priuationis ſucceſſiue tollatur vel ẜm ꝙ homo cogitando diſponit ſe ad gratiam. vel ſaltem ẜm ꝙ tempuspreterit poſtqͣꝫ deus gratiam ſe daturū preordinauit. etſic gratie infuſio fit in inſtanti. Et quia cū expulſio culpe1ſit formalis effectus gratie infuſe. inde eſt ꝙ tota iuſtificatio impij eſt in inſtanti. Nā forma et diſpoſitio ad formā completam totum eſt in inſtantii.i. Ad primū ergo dicēdum. ꝙ qn̄ ſunt duo motꝰ omnino deſperati non poſſunt ſimul eſſe in eadem potentia.1ſed ſi vnū ſit ratio alterius tunc ſimul eſſe poſſunt. quiatunc quodāmodo ſunt vnus motus ſicut cum aliquisaliquid ꝓpter finem appetit. ſimul appetit finem ⁊ id qd̓ ē1ad finem. Et ſimiliter cum aliquis fugit illud qd̓ eſt finirepugnans ſimul appetit finem ⁊ fugit contrarium. et ſimul voluntas mouetur in deum et odit peccatum qd̓ eſtcontra deum. Ad ſcd̓m dicendum. ꝙ hmōi motus liberi arbitrij ad volūtatē ꝑtinēt. nō ad iraſcibilem ⁊ cōcupiſcibilem. ⁊ hoc ideo. qꝛ obiectū eoꝝ eſt aliquid intelligibile non aliqͥd ſenſibile Inuenitur tamē aliqn̄ attribuiiraſcibili ⁊ cōcupiſcibili inquantū volūtas ipſa dicit̉ eſſe

iraſcibilis ⁊ cōcupiſcibilis propter ſimilitudinem actus.et tunc ꝯtritio poteſt attribui ⁊ cōcupiſcibili inquātumhomo odit peccatum. ⁊ etiam iraſcibili inquantū contrapeccatum iraſcitur vindictam de eo ſumere ꝓponens in ſeipſo. Et per hoc patet ſolutio ad tertiū. ad quartum. Aet ad quintū. Ad ſextum dicendum. ꝙ voluntas non 2mouetur ſimul ad contraria proſequenda. ſed ſimul pōtmoueri ad vnum fugiēdum ⁊ ad aliud proſequendum. Aet precipue ſi proſequutio vnius ſit ratio fuge alterius. Ad ſeptimū dicendum. ꝙ gratia datur digno non ita Atꝙ ſit aliquis ſufficienter dignus anteqͣꝫ habeat gratiam.ſed quia ex hocipſo ꝙ datur facit homine dignum. vndeſimul eſt dignus gratia et gratiam habens. Ad octa­ A.uū dicēdum. ꝙ ad hoc ꝙ aliqua forma ſucceſſiue recipiatur in ſubiecto nihil oꝑatur intenſio vel remiſſio eius inſubiecto. ſed intenſio vel remiſſio forme contrarie. vel oppoſiti termini. priuatio autem gratie non ſuſcipit magiset minus niſi per accidens ratione ſue cauſe vt iam dictūeſt. ⁊ ideo non oportet ꝙ gratia ſucceſſiue recipiatur inſubiecto. Si autem in ſubiecto remitteretur poſſet h̓ aliquid conferre hoc ꝙ gratia ſucceſſiue abijceretur. ſꝫ gratia non remittitur in eodem ſubiecto. ⁊ ideo non ſucceſſiue abijcitur propter hoc qꝛ ipſa non remittitur nec ſucceſſiue inducitur ꝓpter hoc ꝙ eius priuatio non remittitur Ad nonū patet ſolutio ex dictis. nā non ideo dicit̉ mū Atatio eē in inſtāti. quia duo termini eius ſunt in inſtantivt dictū eſt. Ad. x. dicendū. ꝙ fieri alicuius rei ꝑmanē Stis poteſt accipi dupliciter. vno mō ꝓprie. ⁊ ſic dicit̉ fierires qͣꝫdiu durat motus cuius terminus rei ē generatioet ſic qͦd fit nō eſt in ꝑmanētibꝰ. ſed fieri rei ē ꝑ ſucceſſioneẜm ꝙ dicit ph̓s in. vi. phyẜ. qͦd fit fiebat ⁊ fiet. Alio mōdicit̉ fieri īproprie vt ſcꝫ aliqͥd fieri dicatur in primo inſtāti in quo factū eſt. ⁊ hoc ideo. qꝛ illud inſtans inquantuꝫeſt terminus prioris tēporis in quo fiebat vſurpat ſibi hͦqd̓ priori tempori debetur. Et ſic non eſt verum ꝙ id qd̓fit non eſt. ſed nunc primo eſt ⁊ ante hoc non erat. ⁊ ſic intelligendum eſt ꝙ in his que ſubito fiunt ſimul eſt fieri ⁊factū eſſe. Ad vndecimū dicendū. ꝙ motus non acci Acpitur hic ẜm ꝙ eſt exitus de potentia in actum. ſic enimmotus menſuratur tempore. ſed accipitur motus liberiarbitrij pro ipſa eius oꝑatione q̄ eſt actus perfecti. vt dicitur in tertio de anima. ⁊ ita poteſt eſſe in inſtanti. ſicuteſſe perfectum eſt in inſtanti. Ad duodecimū dicēdū Acꝙ in illo inſtanti quo homo iuſtificatur non requiriturꝙ ſit contritio ſpecialiter de ſingulis peccatis. ſed generaliter de omnibus contritione ſpeciali de ſingulis peccatis vel precedente vel ſubſequente Ad decimutertiū Adicendum. ꝙ poſtqͣꝫ homo in culpam incidit non poteſteſſe medium inter gratiam ⁊ culpam. quia culpa non aufertur niſi per gratiam. vt ex ſupra dictis patet. nec gratia perditur niſi per culpaꝫ qͣꝫuis ante culpam eſſet ſtatꝰmedius inter gratiam ⁊ culpam ẜm quorūdam opinionem. Ad decimūquartū dicendum. ꝙ non eſt accipere vltimū inſtans in quo culpa fuit. ſed vltimū tempus.vt ſupra dictum eſt.

Ad .i.

AA 2

Ad io

Ad i2

Ad 5

Ad. ii.

Ad i3

Ad 8

Ad 7

Ad iꝓ

AdAd 4AdAd 6