Druckschrift 
Quaestiones disputate : De veritate
Entstehung
Seite
CXVIIr
Einzelbild herunterladen
 

Aertio QuartaFo. Cxvij.

pra bonitatem. alias bonitas prima eſſet compoſita. ſedverum eſt omnia eſſe bona bonitate. ergo verum eſt omSol̓o nia eſſe bona bonitate prima Sed diceres. ꝙ bonitasprima addit ſupra bonitatem abſolutam ſcd̓m rationeꝫꝯ et non ſcd̓m rem. Sed contra. ratio cui non reſpōdetaliquid in re eſt caſſa ⁊ vana. ſed non ē ratio caſſa qua intelligimus bonitatem primā. ergo ſi addit aliqͥd ẜm ratione. addit etiam aliqͥd ſcd̓m rem. qd̓ eſt impoſſibile. ⁊ſic nec etiam ſcd̓m rationē addet. ⁊ ita dicētur eſſe bonabonitate prima. ſicut ⁊ bonitate abſoluta.Contra Sed contra. Om̄ia ſunt bona inquātum entia. qꝛ.i. ẜm Augꝰ. inquantū ſumus boni ſumus. ſed non dicuntur omnia entia formaliter ꝑ eſſentiā primā. ſed ꝑ eſſentiam creatam. ergo nec omnia ſunt bona formaliter bonitate prima. ſed bonitate creata. Prete. Uertibile nō informatur inuertibili cū ſint oppoſita. ſed omnis creaturaeſt vertibilis. bonitas auteꝫ prima eſt inuertibilis. ergocreatura non dicitur eſſe bona formaliter bonitate pͥma. Prete. Omnis forma eſt proportionata ſuo perfectij. bili. ſed bonitas prima cum ſit infinita. non poteſt eſſe ꝓportionata creature cum ſit finita. ergo creatura non dicitur bona formalit̓ loquēdo bonitate prima. Prete4. Scd̓m. Augꝰ. viij. de trinita. omnia creata participatione boni bona ſunt. ſed participatio boni non eſt ipſa bonitas prima. ipſa em̄ eſt totalis ⁊ perfecta bonitas. ergonon omnia ſunt bona bonitate prima formaliter Pre.Creatura dicitur habere veſtigium trinitatis ẜm ꝙ eſt.vna ⁊ vera ⁊ bona. ⁊ ſic bonum ꝑtinet ad veſtigiuꝫ. ſedveſtigiuꝫ ⁊ partes eius ſunt aliquid creatum. ergo crea6tura eſt bona bonitate creata. Prete. Ronitas pͥmaeſt ſimpliciſſima. ergo nec in ſe compoſita nec alij compoInibilis. ⁊ ita nō poteſt eſſe alicuiꝰ forma. cum forma veniat in cōpoſitionem eius cuius eſt forma. ſed bonitasqua aliqua dicūtur eſſe bona eſt forma quedā. cum om̄eſeſſe ſit a forma. ergo creature non ſunt bone bonitate prima formaliter.y Reſponſio dicēdum. ꝙ circa hanc queſtionem diOpio uerſimode aliqui poſuerūt. Quidam em̄ friuolis ratio1nibus ducti adeo decepti fuerūt ꝙ ponerent deū eſſe deſubſtantia cuiuſlibet rei. quoꝝ quidam poſuerunt deumſeſſe idem quod materia prima. vt dauid de dynanto.3Quidam aūt poſuerunt ipſum eſſe formā cuiuſlibet rei1phab Cuius quidē erroris ſtatim falſitas aperitur. hoc em̄1omnes de deo loquentes intelligunt ꝙ eſt omniū principium effectiuum. cum oporteat ipſa entia ab vno ipſoprimo ente effluere cauſa autem efficiens ẜm doctrināſph̓i in ſcd̓o phyſicoꝝ. cum cauſa materiali non cōincidit1in idem. cū habeant cōtrarias rationes. vnūquodqꝫ em̄1eſt agens ſcd̓m ꝙ eſt actu. materie vero ratio eſt in potēſtia eſſe. efficiens vero ⁊ forma effectus ſunt idem ſpecie.1inquantū omne agens agit ſibi ſimile. ſed nō idem nume3ro. quia nō poteſt idem eſſe faciens ⁊ factuꝫ. Ex quo paſtet ꝙ ipſa diuina eſſentia neqꝫ eſt materia alicuius rei. ne3qꝫ forma vt ea poſſit dici creatura formaliter bona. ſicut1forma coniuncta. ſed quelibet eſt dei quedā ſimilitudo.IEEt ideo platonici dixerunt. ꝙ ōnia ſunt bona formalit̓īponitate prima. non ſicut forma ꝯiuncta. ſed ſicut formaīſeparata. Ad cuius intellectum ſciendū eſt. ꝙ Plato ea que poſſunt ſeꝑari ẜm intellectum ponebat etiam1ẜm eſſe ſeparata. ⁊ ideo ſicut homo poteſt intelligi p̄terſortem ⁊ platōnem. ita ponebat hominē eſſe preter ſortēīet platōnem. quē dicebat per ſe homineꝫ. ⁊ ydeā homi­ 1

nis cuius participatione ſortes ⁊ plato dicebātur homines. Sicut aūt inueniebat homine ꝯmunem ſorti ⁊ platoni ⁊ in omnibꝰ huiuſmodi. ita inueniebat bonū eſſe cōmune omnibꝰ bonis. ⁊ poſſe intelligi bonum non intelligendo hoc vel illud bonū. vnde ponebat bonū eſſe ſeparatum preter oīa bona ꝑticularia. ⁊ hoc ponebat bonū ꝑſe ſiue ydeaꝫ cuius ꝑticipatione om̄ia bona dicerent̉. vtpatet ꝑ ph̓m in pͥmo ethy. Sed ſcd̓m eū hoc differebatinter ydeā boni ⁊ ydeā hominis. ꝙ ydea hominis nō ſeextēdebat ad oīa. ydea aūt boni ſe extendit ad oīa. etiamad ydeas. nā etiā ipſa ydea boni eſt aliquid bonū. ⁊ itaoporteret dicere ꝙ ipſuꝫ ꝑ ſe bonū eſſet vniuerſale reruꝫomniū principiū qd̓ eſt deus. vnde ſequitur ſcd̓m hancpoſitionē. ꝙ oīa denominētur bona ipſa bonitate primaque ē deus. ſicut ſortes ⁊ plato. ẜm Platōnē dicūtur homines ꝑticipatōe hoīs ſeꝑati nō ꝑ humanitatē eis inherentē Et hac poſitionē ſecuti ſūt aliquo mō porritaniſtedicebant em̄ ꝙ de creatura p̄dicamꝰ bonū ſimpl̓r. vt cūdicimꝰ homo ē bonꝰ. ⁊ bonū aliquo ſuꝑaddito. vt cumoēs dicimꝰ ſortes ē bonꝰ hō. Dicebat igit̉. ꝙ creaturaeſt bona ſimpl̓r nō aliqͣ bonitate inherente. ſed bonitatepͥma quaſi ipſa bonitas abſoluta ⁊ ꝯmunis eſſet bonitas diuina. ſed cū dicit̉ creatura ē bonū hoc vel illud. denominatur abſolute creatura. qꝛ ꝑticulares bonitatescreature create ſunt ſicut ydee ꝑticulares ẜm platōnemSꝫ hec opinio a ph̓o reprobrat̉ multiplicit̓. tū ex hocꝙ quidditates ⁊ forme reꝝ inſunt ipſis rebꝰ ꝑticularibꝰet nō ſunt ab eis ſeꝑate vt ꝓbatur multiplicit̓ in. viij. metaphyẜ. Tū etiā ſuppoſitis ydeis ꝙ ſpecialiter illa poſitio nō habeat locū de bono. qꝛ bonū nō vniuoce dicit̉ debonis. ⁊ in talibꝰ nō aſſignat̉ vna idea ẜm platōnē. ꝑ quāviā procedit cōtra eū ph̓s pͥmo ethy. Specialiter tamēquantū ad ꝓpoſitum pertinet apparet falſitas p̄dicte poſitionis ex hoc ꝙ omne agens inuenit̉ ſibi ſimile agere.vnde ſi ipſa bonitas ſit effectiua omniū bonoꝝ. oportetꝙ ſimilitudinē ſuā imprimat in rebꝰ effectis. ⁊ ſic vnumquodqꝫ ē dicere bonū. ſicut forma inherēte ꝑ ſimilitudinem ſummi boni ſibi inditā. ⁊ vlterius ꝑ bonitatē pͥmāſicut ꝑ exēplar ⁊ effectiuū om̄is bonitatis create. ⁊ quātum ad hoc opinio platōnis ſuſtineri pōt. Sic igiturdicimus ſcd̓m communeꝫ opinionem. ꝙ omnia ſunt bona bonitate creata formaliter. ſicut forma inherente. bonitate vero increata ſicut forma exemplari. Ad primū igitur dicendum. ꝙ ſicut tactum eſt pri Aus. pro tanto creature non eſſent bone niſi bonitas intelligeretur in deo. quia bonitas creature exemplatur a diuina bonitate vnde nō ſequitur. ꝙ creatura dicatur boꝝna bonitate increata. niſi ſicut forma exemplari. Adſecūdum dicendum. ꝙ dupliciter denominatur aliqͥd ꝑreſpectū ad alterū. vno mō quando ipſe reſpectꝰ ē ratiodenomīationis. ⁊ ſic vrina dicit̉ ſana ꝑ reſpectū ad ſanitatē animalis. ratio em̄ ſani ẜm ꝙ de vrina p̄dicatur ē ſignū ſanitatis aīalis. ⁊ ī talibꝰ qd̓ denominat̉ ꝑ reſpectūad alterum non denominatur ab aliqua forma ſibi inherente. ſed ab aliquo extrinſeco ad qd̓ refertur. Alio modo denominatur aliquid per reſpectum ad alterum quādo reſpectus non eſt ratio denominationis. ſed cauſa.Sicut ſi aer dicatur lucens a ſole non ꝙ ipſum referri ae.rem ad ſolem ſit lucere aeris. ſed quia directe oppoſitioaeris ad ſolem eſt cauſa ꝙ luceat. ⁊ hoc modo creaturadicitur eſſe bona per reſpectum ad deum. vnde ratio nō 7ſequitur. Ad tertium dicendum. ꝙ Augꝰ. in multis

U iiij

Opi. vla

Re ꝓbaº

yCrijo

Ad .14

Ad 3

Re phal

Id 2