Materia xviij.De cogniti. primi hoīs.

nales cognitōis. ſicut ⁊ mōſtra veniunt p̄ter intentioneꝫvirtutis naturalis agentis. ⁊ hoc ideo. qꝛ om̄e malū eſt p̄ter intentōem. vt d̓t Dyo. in. x. caº. de diui. no. vn̄ ſicut inconceptōe humani corꝑis in ſtatu innocentie nulla monſtruoſitas accidiſſet. ita etiam in intellectu eius nulla fala. ſitas eſſe poſſet. ¶ Quod iterū pꝫ ex hoc ꝙ ſꝑ contingitinordinatio qn̄ aliquod mouet̉ a nō ꝓprio motiuo. ſicut ſivolūtas moueat̉ a delectabili ſenſus cuꝫ debeat tantūmodo moueri ab honeſto. ꝓprium aūt motiuū intellectus eſtverū id quod habet infallibilē veritatē. vn̄ qn̄cunqꝫ intellectus mouet̉ ab aliquo fallibili ſigno eſt aliqͣ inordinatoin ipſo ſiue ꝑfecte ſiue imꝑfecte moueat̉. vn̄ cuꝫ nulla inordinatio in intellectu hoīs in ſtatu innocētie eſſe poteratnunqͣꝫ intellectus hoīs inclinatus fuiſſet magis in vnamparte qͣꝫ in aliā niſi ab infallibili aliquo motiuo. Ex quopatet ꝙ in eo nulla falſa opinio fuiſſet. ſed penitus in eonulla fuiſſet opinio. et quicquid cognouiſſet per certitudinem cognouiſſet¶ Ad primū dd̓m ꝙ error ille ex quo om̄e peccatū ꝓd. i. cedit eſt error electōnis. ꝓut eligit quod eligendū non eſtẜm quē d̓r om̄is malus ignorās a ph̓o in. iij. ethico. hic āterror p̄ſupponit inordinatōnem in ꝑte appetitiua. ex hocem̄ ꝙ appetitus ſenſibilis afficit̉ ad ſuū delectabile ⁊ appetitus ſuꝑior ei nō repugnat impedit̉ rō ne id quod habitualiter habet in electōem deducat. ⁊ ſic patꝫ ꝙ iſte error⁊ non om̄ino p̄cedit peccatū ſed ſeqͥtur. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m.ꝙ illud qd̓ appreheditur vt apparens bonum non p̄t eſſeom̄ino nō bonū. ſed ẜm aliqͥd bonuꝫ eſt. ⁊ ẜm hoc vt bonum apprehēditur a pͥncipio. vtpote cibus fetidus app̄henditur vt viſui decorus ⁊ delectabilis guſtui. et tuncappetitus ſenſibilis in hmōi bonū fertur. ſicut in ꝓpriumobiectū. ſed qn̄ ſuꝑior appetitus inferiorē ſeqͥtur. tunc ſequit̉ illud quod eſt bonum ẜm qͥd vt bonū ſimpl̓r. ⁊ ſic exdeordinatione appetitus ſeqͥtur poſtmodū error electionis. vt dictū eſt ¶ Ad terciū dd̓m ꝙ hec rō cōtra vtrāqꝫopinionē videtur eſſe. ſi intelligamus ꝙ mulier crediderit ex natura ſua ſerpentē accepiſſe vſuꝫ loquendi. cum illietiam qͥ hoīem in ſtatu innocentie credunt falli potuiſſenullo mo credunt eum falli potuiſſe in iudicādo naturasrerum. cū rerum naturaliū plenaꝫ cognitōem habuit. hocaūt eſt cōtra naturā ſerpentis ꝙ vſum loquēdi habeat ꝑnaturam. cum hoc ſit ſolū aīalis rōnalis. et ideo oportetdicere ꝙ nō credidit mulier ſerpentē vſum loquendi accepiſſe ẜm naturā ſuam. ſed ẜm virtutē aliquā occulte interius operantē. nec ꝯtulit an eſſet a deo vel a demone.¶ Ad quartū dd̓m ꝙ rō illa ſic intelligēda eſt. qͣre in ſpecie ſerpentis apparuit. nō quia dep̄hendi non poſſet in qͣcunqꝫ ſpecie appareret. ſed qꝛ in tali ſpē apparens faciliꝰpoterat deprehendi. ¶ Ad quintū dd̓m ꝙ mulier ſperauit ſe poſſe aliquo mō cōſequi quod ſerpens ꝓmiſit ⁊ credidit hoc aliquo modo poſſibile. ⁊ in hoc ſeducta eſt ẜmapl̓m. i. Thimo. ij ſed iſtā ſeductōem p̄ceſſit q̄dam mentis elatio quā ſuam excellentiā inordinate appetijt quamcōcepit ſtatim ad verba ſerpētis. ſicut homīes frequēterad verba adulantiū ſupra ſeip̄os efferunt̉. ⁊ hec quidemelatio p̄cedens fuit excellentie ꝓprie in generali que eſt primū pctm̄ qd̓ ꝯſequuta eſt ſeductio qua credidit eſſe veꝝquod ſerpens dicebat. ⁊ ſic ꝯſequuta eſt elatio qua determinate hanc excellentiā appetijt quā ſerpēs ꝓmittebat¶ Aīſextū dd̓m ꝙ intellectus hoīs in ſtatu innocētie in-digebat deliberatione ne incideret in errorem. ſicut indigebat cōmeſtione ne eius corpus deficeret. Erat autem

ita recte deliberationis vt deliberando poſſet omnē errorem vitare. ſicut comedēdo omnē defectum corporalem.Unde ſicut ſi nō comederet peccaret omittēdo. ita ſi nōdeliberaret ſi tp̄s eſſet. ⁊ ſic error peccatū ſequeret̉ ¶ Ad 3ſeptimū dd̓m ꝙ ſicut homo in ſtatu innocentie defendebatur a paſſione corꝑali intrinſeca. ſicut eſt febris et huiuſmodi ꝑ efficaciā nature. Ab exteriori aūt ſicut eſt percuſſio ⁊ vulnus nō ex aliqua virtute interiori. cū nō haberet dotem impaſſibilitatis. ſed ex ꝓuidentia diuina q̄ euꝫab om̄i nocumento ſeruabat immunē. Ita etiam ab illadeceptōe que interius cōtingit cum aliquis ſeip̄m ꝑalogizat defendebat̉ vigore ꝓprie rōnis. Ab exteriori aut deceptione defendebat̉ diuino auxilio. quod ſibi ad omnia neceſſaria tūc aderat. demonibꝰ aūt non adeſt. ⁊ ideo decipipoſſunt. ¶ Ad octauū dd̓m ꝙ actus momentanei ſimul Acum eſſe incipiūt ſuū effectum habēt. ſicut in eodē inſtantiquo aer illuminat̉ oculus videt. Un̄ cum motus volūtatis in quo pͥmo cōſiſtit peccatū fiat in inſtanti. in eodē inſtanti quo peccauit fuit ſtatu innocētie deſtitutus. et ſicdecipi potuit in illo inſtanti. ¶ Ad nonū dd̓m ꝙ Dam̄.loqͥtur de fallacia pͥmi hoīs qua in ip̄o peccato deceptusªeſt. quod qͥdem peccatū nouiter plaſmatus cōmiſit. nonem̄ diu in ſtatu innocētie ꝑſeuerauit ¶ Ad decimū dd̓m Iōꝙ ex hoc ꝙ aīa hoīs in ſtatu innocētie cōiuncta erat ſummo bono nō poterat aliqͥs defectus in hoīe eſſe qͣꝫdiu talis cōiunctio cōtinuaret̉. hec aūt cōiunctio facta erat pͥncipaliter ꝑ affectū. vn̄ anteqͣꝫ affectiua corrūperet̉ nec deceptio in intellectu nec aliqͥs defectus in corꝑe eſſe poterat. qͣꝫuis ecōuerſo eſſe potuit defectus in affectu nō preexiſtente defectu in ſpeculatiuo intellectu. eo ꝙ cōiunctionō ꝑficitur ad deū in intellectu ſed in affectu ¶ Ad vnde Acimū dd̓m ꝙ illam falſam opinionem quā credidit eſſe veniale qd̓ erat mortale in Adam p̄ceſſit mētis elatio. ſicutetiam de muliere dictū eſt. ¶ Ad duodecimū dd̓m. ꝙ in Ahis quoꝝ noticiā nō habebat a deceptōe defendi poteratpartim ab interiori. qꝛ eius intellectus in alterā ꝑtem inclinatus nō eſſet niſi a ſufficiēti motiuo ꝑtim et pͥncipalius a diuina ꝓuidētia que eū a deceptōe ſeruaſſet immunē. ¶ Ad. xiij. dd̓m ꝙ in ſtatū quo peccauit diuinū auxilium ei nō defuiſſet ne ſeduceret̉ ſi ad deum ſe cōuertiſſet. Adquod qꝛ nō fecit in peccatū ⁊ ſeductōem cecidit. ⁊ tamenilla ſeductio peccatū ꝯſequuta eſt. vt pꝫ ex dictis. ¶ Ad Adxiiij. dd̓m ꝙ qͥdam dicūt ꝙ Adam in ſtatu innocētie nōſomniaſſet. ſed iſtud nō eſt neceſſariū dicere ſomnij em̄ viſio nō eſt in ꝑte intellectiua. ſed ſenſitiua. vn̄ deceptio nōfuiſſet in intellectu qui liberū vſuꝫ in ſomnio nō habuiſſetſed magis in ꝑte ſenſitiua. ¶ Ad. xv. dd̓m ꝙ qn̄ ſenſus repreſentat ẜm ꝙ accipit nō eſt falſitas in ſenſu. vt d̓t Au­ Adguſtinꝰ in li. de vera reli. ſed falſitas eſt in intellectu qͥ iudicat hoc mō eſſe in rebꝰ ſicut ſenſus demonſtrat qd̓ nunqͣꝫin Adam fuiſſet. quia vel a iudicio ceſſaſſet intellectꝰ vtin ſomnis vel vigilando de ſenſibus iudicans verum iudicium habuiſſetEptimo querit̉. vtꝝpueri qui ex Adam in ſtatu innocētie naſcerent̉plenam rerū oīm ſcientiā habuiſſent. ſicut Adaꝫ habuit.IEt videt̉ ꝙ ſic. qꝛ ẜm Anſel. qualis fuit Adam talesfilios generaſſet. ſed Adam oīm naturaliū rerū plenā cognitōem habuit. vt dictū eſt. ergo ⁊ illā eius filij mox nati habuiſſent ¶ Qre. Sicut affectus ꝑficitur virtute. itaⁱ

Alia proha-

Ad

Ad 4

Ad 5

Ad e

Ad

Ad. i.

Ad iſ

Ad 14

Ad iꝫ

Ad i2

Ad jl

Ad jo

Ad 9

Ad 8

Ad 7