Druckschrift 
Quaestiones disputate : De veritate
Entstehung
Seite
LVIr
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio iiij. et v.Fo. lvj.

actum qn̄ ſcꝫ eſt in habitu. Scd̓o vt in actu ꝑfecto qͣꝫtūad ipſum intelligentem. et hoc eſt qn̄ intellectus actu cogitat ẜm formā quā penes ſe habet. Tercio vero in ordine in alterū ⁊ tranſitus qͥdem de vno in alteꝝ eſt quaſide potentia in actū per volūtatem. ip̄a em̄ volūtas angeti facit vt actualiter ſe ꝯuertat ad formas quas in habitu habebat. et ſimiliter volūtas facit vt intellectus angeli adhuc ꝑfectius fiat in actu forme penes ipſum exiſtentis. vt ſcꝫ nō ſoluꝫ ẜm ſe ſed etiam in ordine ad aliū taliforma ꝑficiat̉ ⁊ qn̄ ſic eſt tūc alius angelus eius cognitionem ꝑcipit. et ẜm hoc dicit̉ alteri angelo loqui. et ſil̓r eētapud nos ſi intellectꝰ noſter poſſet ferri in intelligibiliaimmediate. ſed qꝛ intellectus noſter a ſenſibꝰ naturaliter accipit. oportet ꝙ ad interiores ꝯceptus expͥmēdosquedā ſenſibilia ſigna aptent̉. qͥbꝰ cogitationes cordiummanifeſtantur. Ad pͥmū ergo dd̓m ꝙ ꝟbū Grego. pōt intelligi ⁊ deviſionē corporali ⁊ de ſpūali. In patria em̄ ſctōꝝ corporibꝰ glorificatis vnus corporali oculo poterit videre intima corporis alterius q̄ nūc nō pōt etiā inſpicere in ſeip̄oqꝛ corpora glorioſa erūt qͣſi peruia. vn̄ ibidē Grego. ꝯparat ea vitro Sil̓r etiā oculo ſpūali vnuſquiſqꝫ videbit analius habeat charitatem ⁊ meſurā charitatis. qd̓ nūc nonpōt ſcire aliqͥs de ſeipſo. nō tn̄ ꝙ actuales cogitatiōes exvolūtate dependētes vnus taliter cognoſcat. Ad. ij.dd̓m. ꝙ ꝯſcīa alterius d̓r penetrari qͣꝫtum ad habitus etnō qͣꝫtum ad actuales cogitatōnes Ad. iij. dd̓m. ꝙ ſilentium ibi priuat locutionē vocaleꝫ qualis eſt in nobisnō ſpiritualē qualis eſt in angelis Ad iiij. dd̓m ꝙ ſignuꝫ ꝓprie loquēdo nō pōt dici aliqͥd niſi ex quo deuenit̉in cognitionē alterius quaſi diſcurrendo. ⁊ ẜm hoc ſignūin angelis nō eſt. cū eorū ſcīa nō ē diſcurſiua. vt in p̄cedētibꝰ habitū eſt. et ꝓpter hoc etiam in nobis ſigna ſunt ſenſibilia. qꝛ noſtra cognitio et diſcurſiua eſt ⁊ a ſenſibꝰ orit̉.ſed cōiter poſſumus ſignū dicere qd̓cūqꝫ notum in quoaliqͥd cognoſcat̉. ⁊ ẜm hoc forma intelligibilis p̄t dici ſignū rei qͥ per ipſum ꝯgnoſcit̉. et ſic angeli cognoſcūt resꝑ ſigna. ⁊ ſic vnus angelus ꝑ ſignū alijs loqͥtur. ſcꝫ ꝑ ſpecieꝫ in cuius actu intellectus eius ꝑfecte fit in ordine adaliuꝫ Ad v dd̓m. ꝙ qͣꝫuis in naturalibꝰ qͦꝝ effectusſunt nobis magis noti qͣꝫ cauſe. ſignū ſit id qd̓ eſt poſterius in natura tn̄ de ratione ſigni ꝓprie accepti nō eſt vtſit vel prius vel poſterius in naturā. ſed ſolū ꝙ ſit nobisp̄cognitū. vnde qn̄qꝫ accipimus effectꝰ vt ſigna cauſaꝝvt pulſuꝫ ſanitatis. quādoqꝫ vero cauſas ſigna effectuū.ſicut diſpōnes corporū celeſtiū ſigna imbriū et pluuiarū Ad. vi. dicēdū ꝙ angeli ex hoc ipſo ꝙ ſe ad alios vertunt dū ſunt in actu aliqͦꝝ formarū in ordine ad alios ꝑvolūtatē. quodā mō excitant alios. ad eis intendenduꝫ Ad vij. dd̓m. ꝙ angelus eodē ordine ꝯgnoſcit oīa ſpiritualia. ſcꝫ intellectualiter. ſed hoc qd̓ eſt cognoſcere perſe vel per alterū nō ꝑtinet ad cognitionis ſpecieꝫ. ſꝫ magis ad modū accipiendi ꝯgnitionem. vn̄ nō oportet ꝙ ſivnus angelus ꝯgnoſcat naturā alterius angeli ꝑ ſeip̄mꝙ etiā locutōnem alterius ꝑ ſeip̄m cognoſcat. qꝛ cogitatio angeli nō eſt ita ꝯgnoſcibilis alteri angelo. ſicut eiusnatura Ad viij. dd̓m. ꝙ rō illa ꝓcederet ſi forme intellectus angelici eſſent ita efficaces ad cognoſcēdū. ſicutſunt rōnes rerū in deo efficaces ad ꝓducendū. ſed hͦ nōeſt verū cū nulla ſit equalitas creature ad creatorem. Ad ix. dd̓m ꝙ qͣꝫuis in angelis nō ſit locutio exteriorſicut in nobis. ſcꝫ ꝑ ſigna ſenſibilia. eſt tn̄ alio mō vt ipſa

Fo. lvj.ordinatio cogitatiōis ad alteꝝ. exterior loquutio ī angelis dicat̉ Ad. x. dd̓m ꝙ multitudo deſiderioꝝ ꝓ tātod̓r eſſe cauſa loquutōnis. qꝛ ex multitudine deſiderioꝝſequit̉ multitudo ꝯceptuum. qui non poſſunt niſi ſignisvalde varijs expͥmi Animalia vero bruta hn̄t valde paucos cōceptus. quos paucis naturalibꝰ ſignis exprimūt.vnde cū in angelis ſint multi ꝯceptus reqͥrit̉ ibi etiā loquutio. nec multitudo conceptuū alia deſideria reqͥrit inangelo qͣꝫ deſideriū cōicandi alteri qd̓ ipſe mēte cōcepitqd̓ deſideriū in angelis imperfectionē non ponit Adxi. dd̓m ꝙ vnus angelus cogitatōnem alterius cognoſcit ꝑ ſpēm innatam ꝑ quā aliū angelū ꝯgnoſcit. qͥa ꝑ eācognoſcit om̄e qd̓ cognoſcit̉ in aliqͦ angelo. vnde qͣꝫcitoangelus ſe ordinat ad aliū angelū ẜm actū alicuius forme. ille angelus cognoſcit eius cogitatiōem. ⁊ hoc qͥdeꝫdependet ex volūtate angeli. ſed cognoſcibilitas natureangelice nō depēdet ex volūtate angeli. ⁊ iō nō reqͥrit̉ loquutio in angel̓ ad cognoſcēdū naturā. ſꝫ ad ꝯgnoſcēdūcogitationē tm̄ Ad. xij. dd̓ꝫ. ꝙ ẜm Augꝰ. viſus ⁊ auditꝰ ſolūmō exteriꝰ differūt. interiꝰ aūt idē ſunt in mēteqͥa in mēte nō eſt aliud audire ⁊ videre ſꝫ in ſenſu exteriori tantū. vn̄ apud angelū qͥ ſolū mēte vtit̉ nō differt audire et videre. ſed tn̄ dicit̉ in angelis loquutio ad ſimilitudinē eius qd̓ in nobis fit. nos em̄ ꝑ auditū ſcientiā abalijs acqͥrimꝰ. Nutus aūt et ſigna hoc modo poſſunt inangelis diſtingui vt ſignū dicatur ipſa ſpēs. nutꝰ aūt ordinatio ad alium. ſꝫ poſſibilitas hoc faciendi d̓r lingua. Ad xiij. dd̓m. ꝙ loquutio eſt motus cognitiue nonqui ſit ip̄a cognitio. ſed eſt cognitionis manifeſtatio. ⁊ iōoportet ꝙ ſit ad alium. ⁊ ideo etiam ph̓us dicit in. iij. deaīa. ꝙ lingua eſt vt ſignificet alijs Ad xiiij. dd̓m. ꝙ eſſentia nō eſt figurabilis figura corporali. ſed intellectꝰ eiꝰqͣſi figurat̉ forma intelligibili Ad xv. dd̓m. ꝙ lux corporalis manifeſtat ſeip̄am ex neceſſitate nature. Undevniformiter ſe manifeſtat qͣꝫtum ad omnia q̄ in ip̄a ſuntſed in angelis eſt volūtas. et ideo eius ꝯceptus manifeſti eſſe non poſſunt. niſi ꝑ imperiuꝫ voluntatis. Et ideoopus loquutionis eſt.Uinto querit̉: vtruꝫinferiores angeli ſuꝑioribꝰ loquātur. Et videtur ꝙ nō ꝑ gloſaꝫ que habet̉. pͥma Coꝝ. xiij. ſi linguis ⁊c̄que ſic d̓t. lingue ſunt qͥbꝰ angeli p̄poſiti minoribꝰ ẜcātqd̓ de dei volūtate pͥmi ſciūt. ergo loquutio q̄ ē actꝰ lingue ad ſolos ſuperiores angelos ꝑtinet Pret. A qͦlibꝫloquēte fit aliqͥd in audiēte. ſꝫ ab angelis inferioribꝰ nihil pōt in ſuperiores fieri. qͥa ſuꝑiores nō ſunt in potētiareſpectu inferioꝝ. ſed magis ecōuerſo. cū ſuperiores habeant magis de actu ⁊ minus de potentia. ergo inferiores angeli nō poſſunt loqͥ ſuꝑioribꝰ Pret. Loquutioſupra cognitionem addit ſcīe infuſionē. ſed inferiores angeli nō pn̄t aliqͥd infundere ſuꝑioribꝰ. qͥa ſic in eos agerent. qd̓ eē nō p̄t. gͦ eis nō loquuntur Prete. Illuminatio nihil aliud eſt qͣꝫ manifeſtatio alicuius ignoti. ſꝫ loquutio eſt in angelis ad manifeſtādū aliqd̓ ignotū. gͦ loquutio in angelis eſt manifeſtatio q̄dam. gͦ cū angeli inferiores nō illuminēt ſuperiores. videt̉ ꝙ inferiores ſuperioribꝰ nō loquātur. Prete. Angelus ad quem fit loquutio eſt in potentia cognoſcens id qd̓ loquutōne exprimitur. per loquutionem aūt fit actu ꝯgnoſcēs. gͦ angelus loquens reducit illuꝫ cui loqͥtur de potētia in actū

K iij

Ad. j.

Ad 3

Ad 2

Ad 5

Ad 4

Ad 7

Ad 8

Ad 6

Ad 9

.ſ.

Ad i1.

Ad iꝫAd 14

2.

4

Ad i2

Ad iſ

5

Ad io