De īcientiaMateria lecud a
reqͥrunt̉ niſi tria .ſ. potētia actiua cognoſcentis q̄ de rebꝰiudicat. res cognita ⁊ vnio vtriuſqꝫ. ſꝫ in deo eſt ſummapotētia actiua. ⁊ ſua eēntia eſt ſumme cognoſcibilis. ⁊ ꝑꝯn̄s ē ibi vnio vtriuſqꝫ. gͦ deus eſt ſumme ſciens. ꝓbatiomedie. vt d̓r in libro de intelligētijs. ¶ Prete. Subſtantia ē lux. ſꝫ lux maxime hꝫ virtute actiuā. qd̓ pꝫ ex hoc ꝙſeip̄m diffundit ⁊ multiplicat. ē igit̉ maxime cognoſcibilis. vn̄ ⁊ alia manifeſtat. gͦ iſta ſub̓a pͥma q̄ deus ē. ⁊ hꝫpotentiā actiuā ad cognoſcendum ⁊ eſt cognoſcibilis.¶ Reo ꝙ ab oībus ſcīa deo attribuit̉ diuerſimode tn̄.Quidā em̄ ſuo ītellectu modū create ſcīe trāſcēdere nōvalētes crediderūt ꝙ ſcīa ſit in deo quaſi aliqua diſpoſitio addita eēntie eiꝰ. ſicut ⁊ in nobis eſt. Qd̓ oīno erroneū eſt ⁊ abſurdū. hoc em̄ poſito deus ſumme ſimplex nōeēt. eēt em̄ in eo cōpoſitio ſub̓e ⁊ accn̄tis. nec iteꝝ ip̄e deꝰeēt ſuū eē. qꝛ vt d̓t Boetiꝰ in libro de ebdo. qd̓ ē ꝑticipare aliqͦ mō p̄t. ſꝫ eē ip̄m nullo mō aliqͦ ꝑticipat vel ꝑticipare p̄t. ſi gͦ deus ꝑticipet ſcīam qͣſi diſpōnem adiunctaꝫip̄e nō eēt ſuū eē. ⁊ ita ab alio eē haberet. qd̓ eēt ſibi cauſaeſſendi. ⁊ ſic nō eēt deꝰ ¶ Et iō alij dixerūt ꝙ ꝑ hͦ ꝙ deoſcīam attribuimus vel aliqͥd hmōi nihil in eo ponimus.ſꝫ ẜcamus ip̄m eē cām ſcīe in rebꝰ creatꝭ vt ex hoc dicat̉deus ſciens. qꝛ ſcīam creaturis infundit. Sꝫ qͣꝫuis hocpoſſit eſſe aliqͣ rō veritatis huius ꝓpōnis. q d̓r. deus eſtſciens. qꝛ ſcīam cauſat. vt Anſel. ⁊ Origen̄. dicere vidētur Nō tn̄ p̄t eē tota rō veritatꝭ ꝓpter duo. pͥmo. qꝛ eadērōne de deo p̄dicari poſſet quicqͥd in rebꝰ cauſat̉ vt diceretur moueri. qꝛ cauſat motū in rebꝰ qd̓ tn̄ nō d̓r. Icd̓oqꝛ ea q̄ dicunt̉ de cauſis ⁊ cauſatis nō ex hoc cauſis ineſſe dicunt̉ ꝓpter cauſata. ſꝫ potius cauſatis inſunt ꝓpterhoc ꝙ inueniunt̉ in cauſis. ſicut ignis ex hoc ꝙ eſt calidus caliditatē influit aeri ⁊ nō ecōuerſo. ⁊ ſil̓r deus ex hͦꝙ verā ſcīam hꝫ. ſcīam nobis īfundit ⁊ nō ecōuerſo ¶ Etiio alij dixerunt ꝙ ſcīa ⁊ hmōi deo attribuunt̉ ꝑ quādamſil̓itudinis ꝓportōem. ſicut attribuit̉ ei ira vel mīa aūt huiuſmodi cetere paſſiones. d̓r em̄ deꝰ iratus inqͣꝫtū faciteffectū ſil̓em irato. qꝛ punit qͥ eſt effectus ire in nobis qͣꝫuis in deo paſſio ire nō poſſit eē. Sil̓r āt ꝙ deꝰ d̓r ſciens.qꝛ effectū facit ſil̓em effectui ſcientis. ſicuti em̄ oꝑa ſcientis ꝓcedūt ex determinatꝭ pͥncipijs ad determinatas fines. ita oꝑa nature q̄ diuinitꝰ fiūt. vt pꝫ in 2º ph̓i. Et ẜmhanc opinionē ſcīa attribueret̉ deo metaphorice ſicut ⁊ira ⁊c̄. hmōi. qd̓ dictꝭ Dyoni. ⁊ alioꝝ ſanctoꝝ repugnat.Pl Et iō aliter dd̓m ē ꝙ ſcīa deo attributa ẜcat aliqͥd qd̓ ine deo eſt ⁊ ſil̓r vitā ⁊ eēntia ⁊c̄. hmōi. nec dn̄t qͣꝫtū ad rēſe̓ ẜc̄atā. ſꝫ ſolū quantū ad modū intelligendi. eadē em̄ respenitus in deo ē eēntia ⁊ vita. ⁊ quicqͥd hmōi de ip̄o d̓rSꝫ intellectꝰ noſter diuerſas ꝯceptōes hꝫ de deo. ītelligens in eo vitā ſcīam ⁊ hmōi. nec tn̄ ille ꝯceptōnes ſuntfalſe. ꝯceptio em̄ intellectus noſtri ẜᵐ hoc ꝟa eſt. ꝓut rep̄ſentat ꝑ quandā aſſimilatōnem rē intellectā. alias em̄falſa eēt ſi nihil ſubeſſet in re. intellectus aūt noſter nō hͦmō p̄t repn̄tare ꝑ aſſimilatōem diuinā eēntiā ſic̄ repn̄tatcreaturas. cū em̄ ītelligit aliquā creaturā ꝯcipit formamquādā q̄ ē ſil̓itudo rei ẜm totā ꝑfectōem ip̄ius. ⁊ ſic definit res ītellectas Sꝫ qꝛ deꝰ intellectū noſtꝝ excedit in infinitū. nō p̄t forma ꝑ intellectū noſtꝝ ꝯcepta repn̄tare diuinā eēntiā cōplete ſꝫ hꝫ aliqua modica imitatōem̄ eius.ſicut etiā videmꝰ in rebꝰ q̄ ſunt extra aīam ꝙ q̄libet resimitat̉ aliqͦ mō deū. ſꝫ īꝑfecte. vn̄ ⁊ diuerſe res diuerſimode deū imitant̉. ⁊ ẜm diuerſas formas repn̄tant vnamſimplicē dei formā. qꝛ in illa forma ꝑfecte vnit̉ quicquid
ꝑfectōis diſtinctim ⁊ multipl̓r in creaturꝭ inuenit̉. ſicut ⁊oēs ꝓprietates numeroꝝ in vnitate qͦdāmō p̄exiſtunt. ⁊oēs poteſtates miniſtroꝝ in regno aliqͦ mō vniunt̉ ī poteſtate regis. ſꝫ ſi eēt aliqͣ res ꝑfecte rep̄ſentans deū noneēt niſi vna tantū. qꝛ vno mō repn̄taret et ẜᵐ vnaꝫ formāet iō nō eſt ibi niſi vnus filius qͥ eſt ꝑfecta imago patrisSil̓r etiā intellectꝰ noſter ẜm diuerſas ꝯceptōes repſentat diuinā ꝑfectōem. qꝛ vna q̄qꝫ īꝑfecta ē. ſi em̄ ꝑfecta eētvna tm̄ eēt. ſicut ē vnū tm̄ ꝟbū intellectus diuini. ſunt gͦplures ꝯceptōes in nr̄o intellectu repn̄tantes diuinameſſentiā. vn̄ diuina eēntia vnicuiqꝫ illaꝝ reſpondet ſicutres ſue imagini imꝑfecte. ⁊ ſic omnes ille conceptionesintellectus ſunt vere. qͣꝫuis ſint plures de re vna. ⁊ qꝛ nomina nō ẜcant res niſi mediante intellectu. vt d̓r pͥº periherme. iō īponit plura noīa vni rei ẜm diuerſos modosintelligēdi vel ẜm diuerſas rōnes. qd̓ idē eſt. qͥbꝰ tn̄ oībꝰaliqͥd rn̄det in re. ¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m ꝙ ſcīa nō ſe hꝫ ex ⁊additōe ad ens. niſi ẜm ꝙ intellectus accipit diſtinctimſcīam alicuius ⁊ eſſentiā eiꝰ. additio em̄ diſtinctōeꝫ preſupponit. vn̄ cū in deo ẜm rē nō diſtīguat̉ ſcīa ⁊ eēntia vtex dictꝭ pꝫ. niſi ẜm modū ītelligēdi. nec ſcīa hꝫ ſe in eo exadditōe ad eēntiā eiꝰ. niſi ẜᵐ modū ītelligēdi ¶ Ad ſecū.dū dd̓ꝫ ꝙ nō p̄t vere dici ꝙ ſcīa in deo ẜcet aliā ꝑfectōeꝫqͣꝫ eēntia. ſꝫ qꝛ ẜcat̉ ꝑ modū alteriꝰ ꝑfectōis ẜm ꝙ intellectus noſter ex diuerſis ꝯceptōnibꝰ qͣs de deo hꝫ. p̄di ꝯcta noīa īponit. ¶ Ad terciū dd̓ꝫ ꝙ cū noīa ſint ſigna ītellectuū ẜm hoc ſe habꝫ aliqd̓ nomē ad totalitatē alicuiusrei ẜcandā ẜm ꝙ ſe hꝫ intellectus in intelligēdo. intellectus aūt noſter totū deū intelligere p̄t. ſꝫ nō total̓r. totūqͥdē. qꝛ neceſſariū ē vt de ip̄o aut totū intelligat̉ aut nihilcū in eo nō ſit ꝑs ⁊ totū. ſꝫ dico nō total̓r. qꝛ nō ꝑfecte cōgnoſcit ip̄m ẜm ꝙ ip̄e ē in ſui natura cognoſcibilis. ſicutille qͥ hanc ꝯcluſionē ꝙ dyamēter ē aſſymet̓ coſte cognoſcit ꝓbabilit̓ ex hoc .ſ. ꝙ ab oībꝰ d̓r ita. nō tn̄ cognoſcit eaꝫtotal̓r. qꝛ nō ꝑuenit ad ꝑfectum modū cognitōnis quocognoſcibilis eſt qͣꝫuis cognoſcat totam nullā ꝑtem eiꝰignorans. Sil̓r gͦ ⁊ noīa q̄ de deo dicunt̉ ip̄m totū. ſꝫ nōtotaliter ẜcant. ¶ Ad quartū dd̓m ꝙ qꝛ illud qd̓ in deoꝓeſt abſqꝫ oī īꝑfectōe in creaturꝭ cū aliqͦ defectu inueniat̉ꝓpter hoc oportet vt ſi aliqͥd in creaturis inuentū deo attribuat̉ ſeꝑemus totū qd̓ ad īꝑfectōem ꝑtinet vt ſolummaneat hoc qd̓ ꝑfectōnis ē. qꝛ ẜᵐ hoc tm̄ creatura deumimitat̉. dico gͦ ꝙ ſcīa q̄ inuenit̉ in nobis aliqͥd hꝫ ꝑfectionis ⁊ aliqͥd imꝑfectōis. ad ꝑfectōem eius ꝑtinet certitudo ip̄ius. qꝛ qd̓ ſcit̉ certitudinal̓r ſcitur ſꝫ ad imꝑfectōeꝫꝑtinet diſcurſus intellectus a pͥncipijs in ꝯcluſiones. qͣrum ē ſcīa. hic em̄ diſcurſus nō ꝯtingit niſi ẜm ꝙ intellectus cognoſcens pͥncipia cognoſcit in potētia tm̄ cōcluſiones. ſi em̄ actu cognoſceret nō ē ibi diſcurſus cū motus nō ſit niſi exitus de potentia ad actū. d̓r gͦ in deo ſcīarōe certitudinis de rebꝰ cognitis. nō aūt ratōne diſcurſus p̄dicti qͥ etiā nec in angelis inuenit̉ vt Dyoniſiꝰ d̓t.¶ Ad qͥntum dd̓m ꝙ qͣꝫuis deo nō ſit aliqͥd magis etminus notū ſi ꝯſideret̉ modus cognoſcentꝭ. qꝛ oīa videteodē intuitu. tn̄ ſi ꝯſideret̉ modus rei cognite deus cōgnoſcit q̄dam eſſe magis cognoſcibilia in ſeip̄is. ⁊ q̄daꝫminus. ſicut inter oīa maxime eſt cognoſcibilis ſua eſſentia ꝑ quam quidē om̄ia cognoſcit non aliquo diſcurſu cūſimul videndo ⁊ intelligendo eſſentiam ſuam omnia videat. vnde ⁊ inquātum ad iſtum ordinem qui poteſt attendi in diuina cognitōne ex parte cognitorum etiā ſaluatur in deo rō ſcientie p̄cipue. ip̄e em̄ p̄ciſe oīa ꝑ cauſam
Reprobat̉3 opinioQuarta opinio ⁊ ꝟa q̄ ēbtī Thome
Reprobat̉2ª opinio
Tercia opi
Scd̓a opi-
Reprobaº
Ro4
Priª oꝑ
Ad 2
Ad i.
Nota
Ad 3.
Ad 5
Ad 4