Druckschrift 
Expositiones in Avicennae tractatum de urinis et Fen XXII tertii Canonis. P. 2
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

le ꝯplexiones indifferēter ex illo textu ita atribuipoterāt ad cām effectiuaꝫ ſicut ad materialēraritas accidētalis uel ex creatione uidebaturprijs attribui cauſis inſtrumētalibus qͣꝫ prīcipalipaſſione licet ēt ſibi attribui poſſet. Et iam ibiexplicite colligitur debilitas membri eſt cauſaquodāmodo īmediata principalis paſſibilitatismembri ſiue ſit talis ex malitia ꝯplexionis confirmate .ſ. ex tempore acquiſite ſiue fuerit talis excreatione ſua non ex parte ꝯplexionis quod pōtdupliciter intelligiuno modo membrum ſit excreatione debile non ex parte cōplexionis. ymoſtante temꝑamento ꝯplexionali ſtabit debilitasmerito male ꝯpoſitionis propter raritateꝫ malam texturā uel aliter non ex parte ꝯplexionis .ſ.acquiſite ſed cōgenite naturalis poſſemus etiārmaginari gradualem ꝯplexionem temperatamcum bona ꝯpoſitione in membro tn̄ erit membrum debile naturaliter uel propter īdebitaꝫ dependentiam uel paucitatem menſure ſpirituū requiſitorū ad debitam operationē membri uel ꝓpter occultam qualitatē habilitanteꝫ ut facile ptiatur ut uidebitur in quōculla ſi tales morbi ſinthereditarij ⁊c. Et ſic erit membrum debile excreatione non ex parte ꝯplexionis ſcd̓m cōmunedoctrinam licet ego in hoc fuerim contrariusmuni opinioni. In primo tegni igitur colligitur.Secundo talis mala ꝯplexio confirmata extēpore acquiſita tamen quā membꝝ redditur dehile proprie .i. ut multum eſt complexio frigidaratio uero eſt cum talia membra ſint per naturāꝯplexionaliter frigida ideo ut multum magis labuntur ad frigidum qͣꝫ ad calidum. Colligiturtertio talis malitia ꝯplexionalis qua membruꝫredditur interdum debile ex ꝯſequenti paſſibile ēcomplexio calida confirmata .ſ. Et hic ſingulariter notate exiſtente homine uerbigr̄a pōdagrico a tali mala ꝯplexione confirmata calidatinget medicum uel infirmū ſepe decipi quoniameger non percipiet caliditatē in ſe ipſo cum ꝯplerio talis propter diuturnitatē ſit facta uelud naturalis non ſentietur ut diuerſa ꝯplexio forte medicus per hoc credit cām eſſe frigidam ut cōmuniter accidere ſolet ſi ad tactum percipietur aliqua caliditas attribuet ipſe alicui materie ſubtilifluenti propter dolorem ⁊cͣ. Et hoc contingerepōt .ſ. ut talis mala cōplexio calida confirmeturpropter motum proprie ut multum in itinerātibꝰqꝛ non cōſiderabit medicus de tali itineratōe autpropter dolores qui preceſſerunt ibi oportet bene ſpeculari qꝛ forte preheſiſtētes dolores habuerunt radicem cām frigidā ipſa remota propterdolores remanſit in membro mala complexio calida cōfirmata unde ⁊c. Et ſic oportet medicūmaxime eſſe diligentem hanc credo eſſe unamcām male curationis pōdagre diuturne que aliashabuit radicem cām frigidam qꝛ propter longosdolores eſt membrum debilitatū per ꝯplexionemcalidam ſic ab omni facile leditur dolettunc. Medici exhibent regimen calefactiuumqꝛ per talia ſolebat dolor aleuiari uel remouericum non erat dicta confirmata ꝯplexio nūctinuo deterioratur qꝛ uel addit uel ſaltem fouetuꝫ debilitatis ⁊cͣ. Notate bene ideo oportebit alia multa diſcurrere ut uidebitur in ca. ſignoꝝidem dicatur poſſe euenire propter uſum medicīarum longo tempore calidaꝝ qꝛ acquiretur inbro ⁊cͣ. Et hoc eſt qd̓ dixit propter cās extrinſicas .i. medicinas qūo autem motus ſint cauſa caliditatis maxime progreſſiuus in membris inferioribus ut pedibus manifeſtum eſt primo qꝛ motum euigilato calido exacuitur ſic per quictē ebetatur ſic ſibi ꝯuicinas partes magis callefacitſanguinem elliquidat. Modum aūt magis perrationē aſſignabat Albertus magnus circa finemprimi Methau. dicens ſic qd̓ eſt ierafactōisſeꝑationis partium eſt caloris ſed quādo corpꝰmouetur ſuper aliud corpus diſtrahit ſeparatpartes ab eo quod ſeparantur diſtrahuntur abeo partes eius ēt ſi poſſit ſuſcipere ſeparationeꝫſic alterando naturā educit calorem qui potentiafuit in materia ſicut omnis forma potentialiter ēin materia hoc modo emicat ignis ex fricatōnelapidum adinuicem ſagita plumbea fricata adherens ex baliſtra proiecta liquefit hic eſt modus cōmunis motui locali. Alius modus eſt ēteius appropriatur motui volūtario taliter quiaeo natura ad membra motus dirigit ſpiritusſanguinem tanquam inſtrumenta ipſius ſicbruꝫ calefit. Alius modus poteſt eſſe quia propter motum mēbroruꝫ inferiorum maxime ſuperfluum facta in ſpiritibus reſolutione membrisdebilitatis nitit̉ natura ſuccurrere ip̄is ſic ad ipſa tranſmittit quibus confortentur inſtrumentaſ. ſanguinem ſpiritus vtplurimum inordinatevnde fit in ipſis confuſio ſuperincenſio acquirit̉igitur in membro caliditas non naturalis quiaconueniens neqꝫ proportionata operationibusmembri cum huius totalis caloris cauſa non ſitipſa natura vt dictum eſt que ēt ſi ad hanc cōcurrat hoc fit ip̄a ſic neceſſitata regulariter operante facit et motus ad caliditatem innaturalemmaxime membrorum inferiorū cum per motumagitat̉ in corpore humoribus diſponuntur naturaliter deorſuꝫ moueantur citius mouentur ſubtiles calidi ⁊c. hec tn̄ ratio patitur inſtantiam.ſed ſit hic perſuadens tm̄ ſic ꝑꝑ motum poteſtacquiri mala complexio calida in membro confirmari vel habituari ēt erit cauſa debilitat̉ paſſibilitatis mēbri dolor ē ēt caliditatis per hocqꝛ cum dolor ſit ſenſatio cāe ꝯtrarie ⁊cͣ̄. Et uirtus expulſiua non exeat in actum ſuum ſine operatione niſi cum nocumentū aliquod ſenſerit fitigitur ut ad ſenſum ꝯtrarie cauſe eam uirtutem īpetuoſſe quodam motu moueri ut cām doloris aſe expellat talis uirtus expulſiua excitatur nonſolum in parte proprie dolente ſed etiam in adiacētibus partibus que ſecum ꝯpatiuntur unde fit utfortiter exprimat ut nociuum a ſe expellat ex quaquidem expreſſione accidit ſanguinem ſpirituꝫ