Druckschrift 
Expositiones in Avicennae tractatum de urinis et Fen XXII tertii Canonis. P. 2
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De ſignis de cauſis varicum elefantie.Iſcernitur unaqueqꝫIſtud eſt ca. cōe ſignorum cauſarū varicum elefantie in quo ab eiſdē fiuntvt ſupra dictū eſt diuidit̉ cap. in duas partes quoniā prīo ponit vnū cōe ſignū oībus corporeis prinitiuis. ſcd̓o ponit ſigna ſpīalia cārū corporearuꝫ.ſcd̓a ibi. Et melācolia eſt grauis de prīa ꝑte dixitdiſcernitur vnaqueqꝫ ex ſuo ſil̓i colorē regimēantecedēs. intelligendū iſta lr̄a pōt hr̄e duplicēintellectū prius eſt vnaqueqꝫ cārū materialiuꝫdiſcernit̉ ex ſuo ſil̓i colorē regimē antecedensfuerit multiplicātū fl̓atis qꝛ ſi color fuerit albusregimē antecedens fuerit multiplicatū fl̓atis ſcittunc qd̓ ē fl̓atica ſi fuerit color rubeus p̄ceſſitdieta ſanguinis multiplicatiua tūc diſcernit̉ qd̓ ēſanguinea ita dico de melancolia ꝓportionabil̓ralius ſenſus eſt vt color ſil̓is materie ſit ſignuꝫ diſtinctiuū materie vt dcm̄ ē regimē antecedēs ſitſignū cārū primitiuarū vt ſi fuit curſor vl̓ aſſiſtēscorā principalibus vel portās honera grauia hoceſt ſignū caruꝫ primitiuarū qꝛ earū eſt ſignumearū ita quod ī iſta ꝑte ponāt̉ ſigna cōia cāis corporeis primitiuis ſcd̓uꝫ hunc modū ītroductae lr̄a qūocūqꝫ tn̄ legat̉ ſenſus ē bonus lege lr̄am.Et melancolia nunc ip̄e ponit ſpīalius ſignactaruꝫ cāruꝫ materialiū dicit qd̓ melācolia eſtgrauis tendēs ad caliditatē. Et illa .ſ. melācolicaque eſt rubea ē magis īcolumis qͣꝫ nigra. Ratioprimi dicti eſt qꝛ materia melācolica ponderoſaeſt qꝛ terrea ēt membrū multū grauitat̉ dixit qd̓ītendit. ad caliditatē hoc ītelligat̉ vtplurimū maxime degenerata viā de fluxus qm̄ materia melācolica ſatis īmobilis ē neqꝫ mouet̉ ad aliabra niſi ſibi ꝯiungat̉ aliqd̓ vehiculū differens velab intrinſico vt collera vel ſanguis vel ab extrinſicoſi putrefiat ſic qūolibet calefit membrū calefacit. illa tn̄ que facta ē calida miſtionē ſanguinis eſt īcolumior qꝛ benignior nature obediētior qͣꝫ miſtionē colere vel qͣꝫ putrefacta. Ex quopꝫ qd̓ illa eſt rubea ē magis īcolumis qͣꝫ nigranigram intelligendo rubeā .ſ. vel obſcuram vl̓viridem vel ſubcitrinam ēt ē clara lr̄a lege eam.Addit ꝯn̄ter qd̓ fl̓atica eſt ad leuitatem decliuisqꝛ membrū palpat̉ melius leuiꝰ niſi ſupple ſtetmia repletio vl̓ extēſio qꝛ tūc apꝑebit moleſꝫduꝝ ſꝫ cet̓is ꝑibꝰ apꝑet moliꝰ ex quo maͣ ē hmōiEt quandoqꝛ pronoſticuꝫ de ipſa meNūc ip̄e īterponit vnūlancolica dixit. Et qn̄qꝫ feſtinat melancolica ad ſciſſonē .ſ. membri vlcerationē hoc māifeſtum eſt de melancolica aduſta putrefactionem generata vel calida colere miſtionem. Addit qd̓ ſanguinea eſt nota eſt manifeſta ex color̄rubeo ex tactu calido reliquis ſignis ſanguineis eſt finis lege totam lr̄am oportet ſūmare qꝛ breue eſt cal̓ꝫ. poteſt Poni ſignum diſtinctiuū a caceſſia primo qꝛ in caceſſia membrū magis obedit īpreſſioni qꝛ materia eſt ſic groſſa ſicut in iſta ſcd̓a qꝛ in caceſſia ſtat manifeſtuꝫ epatis nocumentum quod cognoſcitur ex operibuscaſibus eius hic non neceſſario.De cura varicū elefantie.Lefancia quidem Abca. dn̄s. A. ponit ſimul curam varicum elefantie diuidit̉ principali diuiſſione in tres partes qm̄ ipſe primo narrat facilitateꝫ difficultateꝫ curationis elefantie ponendo etiaꝫipſius aliqualem curam ſcd̓o ipſe ponit curaꝫ magis varicum tertio ipſe ponit ſil̓itudinem quādaꝫelefantie cum nodis. ſcd̓a ibi. Regimē vero varicum tertia ibi in fine cap. Et fortaſſe aſſimilātur nōdi ⁊cͣ. prima adhuc ī tres qm̄ primo ipſe generaliter ponit modū terminationis eius ſecundoipſe ponit regimē obſeruandū in principio ne augeatur tertio ipſe ponit modū curatiuū ſi ſit aptacurari in ꝯfirmata. ſecūda ibi. ergo ſuccurrit̉tertia ibi cuꝫ āt ꝯfirmat̉. De prima ꝑte dixit duoprincipaliter prīo qd̓. Elefantia ꝗdem maligna ē parū ſanat̉ addit. Et oꝫ quod dimittat̉ cuꝫdiſpoſitione ſua ſi addit dixit ſecūdo. ſi ꝑuenit ad vlcerationē timet̉ coroſio non ē aliud niſivt īcidat̉ radicitꝰ .ſ. eſt iſtud ꝯueniētius remediūad hoc. Pro intelligentia totius capl̓i ē prenotandum quod ponendo curam elefantie ipſe multa dimiſit ad curam neceſſaria ponētur in curavaricum ibidem qͥdam ēt relinqͥtur ſupponitintellecta in cura elefantie hoc qm̄ in cura cōicant quātū ad dietā medicinas ſi differāt quātum ad manualē operationē qꝛ vt dictuꝫ ſupra hediſpoſitōes in cāis corporeis primitiuis cōicantdifferunt ſoluꝫ in hoc quod varices ſunt augumētum venarū tibiarū ſepe fit aliarum ꝑtium extenuatio ſic ſtat ꝑtiuꝫ mēbri magna inequalitasin eleuatione depreſſiōe. In elefantia eſt augumentū in toto pede equale per pedē intelligendopedem magnum vnde ſicut aliqn̄ fit augumentuꝫnaturale membroruꝫ ē lapſus ab optima cōpoſitione in augumento vt dixit. d. A. ſcd̓a primi ca.tertio de nicomaco qd̓ ita creuerūt oīa ſibi mēbra ſē mouere poterat ita fit ēt augumētū p̄t̓ naturale aliqn̄ ī mēbro equal̓r ē qͣꝫtū ad oꝑatōeꝫmanualē differūt in cura quoniā varicibꝰ aliqn̄ ēneceſſaria ſiciſſura venarū tātū in elefantia fit aliqn̄ neceſſaria ficiſſura totius tibie vt videbit̉ inceſſu. Secūdo notādū elefantia ſꝑ ē difficilisſanationis ꝑꝑ duo prīo qꝛ materia talis morbi ſꝑē materia groſſa qꝛ ſubtilis colerica ibidē reſeruaret̉ ē difficultat̉ reſolubilis ſecūdo qꝛbrū ē debile aptū exceptioni materie ī ſe tuꝫꝑꝑ ſitum eius ēt qꝛ motū calefit ipſius vigoraturatractio ex ꝯn̄ti aliqua portio materie reſolueret̉tn̄ ꝑꝑ ſitum membri debilitatē eius ipſo propt̓motum calefacto cohadunante ad atrahendumvtplurimum plus de materia fluit quā reſoluatur