Druckschrift 
Expositiones in Avicennae tractatum de urinis et Fen XXII tertii Canonis. P. 2
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

de cāis rupture ipſiꝰ et diſpoſitionū ſibi ſil̓iuꝫ utaliarū herniarū circa īguina ul̓ burſaꝫ apꝑentiidet̉ mīatū eſt ēt de ſignis dcāruꝫ herniaruꝫ et diferētiis ipſarū īter ſe. ꝯn̄ter ꝓſeꝗt̉ de cura haruꝫ diſpoſitōuꝫ et duo facit pͥncipal̓r. qm̄ prīo pōitcuram ſatis generaleꝫ ẜo ſpāleꝫ ꝯͣhēdo ad ſpāleshernias ẜa ꝑs incipit in principio cap. ſequentis.Si ē amboꝝ ⁊c̄. Pn̄s cap. principali diuiſionediuiditur in tres ꝑtes qm̄ prīo ponit q̄daꝫ cōia addictā ꝑtinētia euitāda ī ruptura ẜo ip̄e pōit itentiones reductiuas in v̓a ruptura. tertio ꝯn̄ter ponitcōia inſtr̄a ꝗbꝰ mediātibꝰ dicte intētōes ꝑficiūturra ibi. Et ſcias intentio ⁊c. tertia ibi. Ampliusꝯſolidatio ⁊c. de prima ꝑte dicit vl̓e regimē habentibꝰ rupturā ē dimittere repletionē dimittermotū plurimū ſaltus inceſſum ſubitū coituꝫ deterior haꝝ diſpōnū eſt illa ē.. repletionemDicit ẜo principaliter oꝫ ut dimittat cibos īflatiuos multū utatur potu aque. tertio dicitſupple oꝫ ut dimittat oēs res molificantes ita qd̓ēt balnea. qͣrto dicit oſtēdet debitū mōm ſe hn̄diin oꝑationibꝰ ſuis. Et comedit reſupinetur ſic ſedet ꝯſtrictꝰ rupturā apud coitū ꝓprie ſitcoitus eiꝰ ſuꝑ leuitatē uētris eiꝰ. Pro intelligētia oīum haꝝ ꝑticulaꝝ ſimul aduertēdū ut. ſupradictū eſt. d. A. in tractatu principaliter intēditdeterminare de ruptura v̓a ſiphac tāqͣꝫ de morbouel plurimū huic paniculo ꝯtingente eſt primꝰpaniculorū ut ſupra uiſum ē ꝯn̄ter de cāis ſigniſ cura ip̄ius rupture v̓e tn̄ ꝓpter ꝯueniētiā in aparētia aliaꝝ herniaꝝ iſta ruptura de illisſequēter determinat ꝑꝑ hāc cām principaliterhic ponit iſta cōia euitāda maxime in v̓a rupturalꝫ iſta eadē adaptari poſſint ad oēm herniā ut uidebitur ẜo aduertēdū circa primū dictuꝫ repletio eſt mala in ruptura ita motꝰ plurimꝰ intenſiue ut ſaltus et ueniēs ꝗlibet motꝰ uel ēt extenſiue ut longus per repletōm ſe motum ēt perſe et maxīe ſuꝑ repletionē ꝓhibetur ꝯſolidatio ſciſure paniculi repletōm ſtomaci et inteſtinorfiat deſtenſio ſiphac ſupra quē grauitāt et reſidetinteſtina vn̄ elongātur labia uulneris et ſic prohibetur ꝯſolidatio hoc idē efficit motꝰ plurimꝰ qūolibet intelligatur talē motū inceſus grauitantmagis inteſtina ſupra ſiphac ⁊c̄. utꝫ hoc maxīefit motus ſeꝗtur repletionē et ꝑꝑ eādē cām ētcoitus nocet qm̄ ut ſupra uiſum eſt in de cāis rupture ad quē locū intellectu haꝝ partiū recurratis in coitu ꝯprimitur uenter inteſtina ꝑꝑpreſſionē deorſum ꝯprimunt ſic labia uulnerisdillatātur ⁊c. et maxīe ſtante repletōe ſtomaci etinteſtinoꝝ hoc ꝯtingit ut pꝫ ꝯſiderāti. Hoc ēteidē uerificari pōt in ruptura facta ex dillatatōedidimoꝝ et relaxatōe ip̄ius paniculi quoniam fcāꝯp̄ſſione uel diſtēſione zirbi uel inteſtinorū deorſum magis didimus dillatatur et paniculꝰ relaſſatus magis deorſum diſtenditur utꝫ pōt ēt declarari qūo talia ſint augmēti aliarū herniarū utaquoſe uentoſe apoſtemoſe uinealis uiaꝫ defluxus ibidem qͣꝫ ēt per uiā paulatine ꝯgeſtionisnam in eis per uiam defluxus manifeſtū eſt qd̓ex uehementi motu uentoſitas ſuꝑiorum deorſuꝫmouetur ita etiā. aquoſitas materia q̄libet apoſtemans etiā ſanguīs melancolicus ex ꝯn̄t̉ qͥlibet talis eſt apta augeri in illis etiā fiunt uiaꝫpaulatine ꝯgeſtionis iſtud declaratur quoniā exue hementi motū et ſuperfluo et maxime ſuper receptionem et coitu v̓tus naͣlis debilitatur et maxime membrorū priꝰ leſorū et apta eſt aquoſitasuel uentoſitas uel qͥlibet alia materia apoſtemationis generari et augeri. Et ꝯueniens ul̓e regimen habētibꝰ rupturā .i. oībus rupturis cōe eſtdimittere repletōm et motū plurimum ⁊cͣ. ut dic̄textus. dico tn̄ principaliſſime iſta lr̄a uerificatur in uera ruptura et ſciſura paniculi. Et hoceſt precipuū et ſingulare in curatione talis rupture dimittere motū ⁊cͣ. Sꝫ obijcies non apparetqūo motus noceat ī ruptura ſiphacumbilicaliper motum grauitet inteſtina deorſuꝫ remoueātur a loco rupture etiā apparet coitus in iſto caſu non noceat et maxime in mulieribus ꝗbꝰ talesumbilicales magis eueniunt qͣꝫ uiris ꝓpter p̄gnationes cum in coitu aliqualiter ꝯprimatur ꝑs umbilicalis mulieris et ſic ſi zirbus uel inteſtina ſintextra ſitum proprium ꝓpter rupturaꝫ ibidē ſiphacuidentur per talem ꝯpreſſionē in ſitum propriumreduci etiā ſequitur in iuuamentum et non nocumentum. Dicatur primo motus laborioſus īhoc caſu nocet nam licet inteſtina uel zirbus diſtrahi uideātur a loco rupture per motuꝫ ex aliaparte extendētibꝰ ip̄is deorſum ip̄m paniculuꝫ infundo.. quem reſident ꝯn̄t̉ labia uulneris elōgātmaxime ſi uulnꝰ ſit rotundum uel ſcd̓m tranſy̓ſuꝫſit incedens ut plerūqꝫ euenit. Si ēt. ẜm longumſtet ſciſura tn̄ ꝓhibetur ꝯſolidatio qꝛ per tenſionēpaniculi deorſum fit ut paniculꝰ inhereat zirbo ul̓inteſtinis uel ab eis ꝯprimatur ⁊cͣ. Quomō ētcoitus noceat manifeſtum eſt qm̄ talem ꝯp̄ſſionem uentris mulieris ut manifeſte pꝫ elongāturlabia uulneris ip̄ius ſiphac ēt ſi eſſet ruptura ī uiro hoc ideꝫ ꝯtingeret. Tertio aduertenduꝫ pricipaliter circa ſcd̓m dictum cibi inflatiui ī caſunro ualde nocent qꝛ ꝑꝑ ip̄orum exhibitōm multiplicata uentoſitate ī inteſtinis intumeſcunt inteſtina et ꝯn̄t̉ ampliatur ruptura utꝫ tales ēt cibi īflatiui in qͣlibet alia uidentur nocere cum ſint taliter inflatiui uel qꝛ ſuꝑflua hūdent hūiditate etſic in aquoſa per ſe nocent ul̓ ſint terreſtris et ſubſtantie melancolice ut ſunt plurīa genera leguminum et talia generādo ſanguineꝫ melancolicumſunt de per ſe augmenti uaricoſe et per acen̄suel mediate ſunt aliaꝝ oīum herniaꝝ augmenti debilitādo digeſtiuā et ad corruptōm digeſtiuep̄parando ſcd̓m multos mōs poſitos a. d. A. 13. tertij tertio cap. ij. et. iij. ubi iſta latiꝰdebent declarari et per idem pꝫ quō potꝰ aq̄ .ſ. fontis uel ſupplecuiuſlibet alteriꝰ uehementis frigiditat̉ et humiditatis eſt nociuꝰ et plurie uentoſitatis multiplicatiuꝰ cuꝫ uentoſitates ꝯtīgant et generentur ex diminutione et ꝑuitate calidi radical̓ et elemental̓ut dixit. Av̓. ij. canticoruꝫ diuiſiōe prīa cap. de regimīe cibi et potꝰ ꝯmento. 25. ꝯn̄ter attēden̄ circa