diſpoſitionibus ad eam ſequētibus erit īferius determinatio ⁊ que ei ſimilātur .i. ēt doctrina erit dediſpōnibus alijs que ei .i. tumefactioni ſequēti rupturam aſſimilantur. Et ex intellectu huius rubrice patet qd̓ hec eſt generalis rubrica ad ſequētiaomnia capitula uſqꝫ ad capitulū de gibboſitate.Cum tractatur ad hoc aūt ſpeciale capi. ſi addantur quedam ut ſtatim tangetur introducendo capitulū determinādo de ruptura principaliter ipſiꝰſiphac ⁊ diſpōnibus que ei aſſimilantur ẜm modūſupradictū. Auctor prīcipali ex duo facit. nā prīodeterminat de ruptura plerūqꝫ ꝯtingen̄ ut de ea q̄fit circa oſſeum uel burſam teſticulorum ⁊ diſpoſitionibus ſimilibus ſcd̓o determīat de ruptura minus cōiter ꝯtingēte ⁊ diſpōnibꝰ ſimilibꝰ ut de ea q̄fit sͣ. ſumē ⁊ circa ꝑtes umblicales ſcd̓a pars incipit ibi. Cunqꝫ accidit ī umblico ⁊c. primaⁱ adhucin tres. Nam primo determinat de cauſis rupture⁊ diſpōnum eam ſequentiū ⁊ ēt diſpoſitionū eis ſimilium determinādo cū hoc de diuerſitatibus earumdē. ſcd̓o de ſignis. tertio d̓ cura. ſcd̓a ibi ſignūaūt tertia ibi. Regimen quideꝫ vl̓e. Et ex hacintroductione patere pōt qūo rubrica ſuperior gener alis debeat ꝯtrahi ad hoc ſpeciale capitulumut ſic legatur de ruptura utplurimū ꝯtingente .i.facta circa inguina erit determinatio ſpālis ponēdo cās eius intrinſicas ⁊ extrinſecas ⁊ et de cauſisdiſpoſitis ſequentis ad rupturam .ſ. tumefactioni.oſſei ēt ⁊ de cauſis diſpōnum iſti ſimiliū ut de cāiſaliaꝝ pēꝝ hernie determinando ēt de diuerſitatibus earūdē rupturaꝝ ⁊ hoc facit in toto capitulo. Diuiditur ēt pn̄s capitulū principali diuiſioneītres partes. Nam primo ponit cauſas generalesrupture .i. augmenti uel tumefactionis oſſei de ſurſum uenientis. ſcd̓o inquirit cās magis ſpecialesrupture ipſius paniculi ⁊ diſpōnis ad eam ſequēt̉adducendo ēt cās diſpōnum iſti ſimiliū ut aliaruꝫherniaꝝ. tertio ip̄e ꝯparat quaſdam ſpēs ruptureadiuicem. ſcd̓a pars incipit ibi. Et durities quidēfoliculi. tertia ibi. Et qn̄qꝫ accidit ruptura ſuprateſticulos. Prima adhuc in duas naꝫ primo facitquod dictum eſt. ſcd̓o ip̄a appropriat diuerſa noīadictis diſpōnibus ſcd̓a ibi. Et cum accidit id taliter. De pria ꝑte dixit Ruptura fit ꝑꝑ ſolutionē paniculi a ſingularitate ſua ⁊ caſſum ſciſure in eouem penetrat corpus qd̓ fuit ꝯprehenſum in eoante ſciſuram aut ꝑꝑdilatationē ſtricture in meatu aut ſolutionē. Pro intelligentia huius partiseſt. primo notandū qd̓ hic terminus ruptura ſumitur dupliciter primo proprie ut eū accipit. d. Auiſcd̓a primi quarto cap. de egritudinibus ſolutōisꝯtinuitat̉ ⁊ ſic idem dicit qd̓ ſolutio paniculi ⁊ hͦmodo diſtinguitur ꝯtra plagam que eſt ſolutio incarne ⁊ ꝯtra alias ſpeciales ſolutiones ꝯtinuitatalioꝝ ſpēalium membroꝝ ut ibidem oſtendit. A.⁊ hoc modo non ſumitur hic ut patet ex principiotextus cum dixit ꝙ ruptura fit ꝑ ſolutionem paniculi ſi igitur fuit ꝑꝑ ſolutionē non ergo eſt ip̄a ſolūmodo paniculi. ſcd̓o modo ſumitur cōiter de mēte auctoꝝ ut eſt ibidem ut creꝑatura uel hernia⁊ hoc modo idem eſt qd̓ augmentum uel eminentia apparens ut plurimū uerſus inguina uel in ip̄aburſa teſticuloꝝ. Et ſcd̓m hoc ſolent auctores aliquādo intitulare cap. iſtud cap. de ruptura aliqn̄de crepatura aliqn̄ de hernia que oīa ſumūtur. utſinonima ⁊ hoc modo ſumitur in propoſito dicituraūt hec eminentia ruptura qꝛ plerunqꝫ ſequiturrupturam ꝓprie ſumptam ut ſolutionē in paniculo ſiphac ut uidebitur. Dicitur ēt creꝑatura ꝑꝑ eādem cām dicitur aūt hernia ſcd̓m aliquos quia ēdi ſpō non herens qꝛ inteſtina non debite inherentpaniculo facta ip̄ius ſolutione uel aliter ego intelligo ut dicatur hernia qꝛ eſt diſpoſitio herens uelinherens ut denotet ip̄ius difficilem curationem.Conſtantinus aūt libro vi. in uiaticho appellabatcapi. iſtud cap. de intercellicis ⁊ exponebat Gherardus in gloſulis .i. de intecioliacis ab interiori ꝙeſt inteſtinū ⁊ cilion quod eſt uēter .i. ut plurimūdeſcenſus inteſtinoꝝ ꝑꝑ ſolutionē in paniculis uētris ꝯtingens. ſcd̓o notandū qd̓ de huiuſmodi eminentia quātum ꝓpoſito pertinet due fieri poſſuntprīcipales ꝯſiderationes. qn̄qꝫ ꝯſideratur meritoſitus in quo eſt ⁊ ꝑꝑ iſtam ꝯſiderationem diſtinxerunt quidam herniam in tres ſpecies qꝛ quedam ēhernia burſe uel oſſei ut cum eſt tumor in burſa⁊ eſt dicta burſalis uel oſſealis quedaꝫ eſt herniainguīs iut cum eſt eminentia in īguen ad modumglandule uel ad quantitatem caſtanee ⁊ uocaturhernia īguinalis quedam ē hernia circa partē umbilici ut cum eſt in illis partibus tumor uel eminētia ⁊ dicitur hernia umbilicalis. ſcd̓o prīcipaliterꝯſiderari pōt talis eminentia merito materie ipſācauſantis ⁊ ſcd̓m hanc ꝯſiderationē quidā diſtīxerunt herniam ī quinqꝫ. ſpēs in huius materia .ſ. inteſtinalem zirbalē aquoſam uentoſam ⁊ uaricoſāqm̄ talis augmenti uel eminētie cauſa aliqn̄ ē deſcenſus inteſtinoꝝ aliqn̄ zirbi. nōunqͣꝫ tumefactiouaſoꝝ ſeminaliū uel uenaꝝ ⁊ artariaꝝ ip̄oꝝ teſticulorū ad modū uaricum in tibijs apparent̉ ⁊ aliquando aquoſitas ē cā ⁊ aliqn̄ uētoſitas. p̄ter hastamenduas principales ꝯſiderationes ex quibusſumuntur quedā ſpēs eius accidentales naͣm eſſepōt ꝯſideratio de quantitate ipſius. vnde quedameſt magna. quedā parua. quedā mediocris. pōt ēteſſe ꝯſiderandū de tp̄re eius ut quedā fit a natiuitate. quedam. nouiter apparens. quedā medio modo ⁊ alia pōt eſſe de ip̄a ꝯſideratōe ſumpta ab eain relatōe ad corpus patiēter ⁊ in ꝯplexione ⁊ etate ip̄ius corporis. quoniā quedā eſſent duris ut melanconicis. quedā hūidis ut fl̓aticis ita ēt quedaꝫeuenit in etate tenera. quedā in ſenectute quedaꝫin media ⁊ ſcd̓m has diuerſitates ſumitur diffil̓asuel facilitas curationis ut in fen magis dr̄. Et quidam ultra has ſpēs addiderūt humoralē .i. ab aliquo humoꝝ īcōcauitate burſe reꝑtoꝝ non naturaliter pendentē ꝗdā aliqn̄ addiderunt carnoſam ⁊alij ultra has oēs apoſtēoſſaꝫ cōiter tn̄ auctorespoſuerunt ſolum quinqꝫ. Cuius cām arbitror eſſeqꝛ ipſi ſolum poſuerūt illas eſſe proprias ſpēs hernie. q̄ ut plurimū ꝯſequentur ad rupturam ipſius