CCLICenteſimuſtertius
ta quam ponūt in pertica. ⁊ ipſe inſequit̉ gallinam ⁊ ipſiinſiliunt ſupra dorſum eius: ⁊ ſic capiunt eum: poſtea cōmendat eum ab eo ꝙ omnia animalia paſcit aerea: aquea⁊ terreſtria (omnia a te expectāt vt des illis eſcam in tꝑe)qꝛ nō pn̄t hr̄e niſi deus det illis: vn̄ ſubdit.¶ Dante te illis colligent: aperiente te manum tuam omnia implebunt̉ bonitate.¶ Dante te illis) .ſ. eſcas (colligent) eas (vt aperiente temanū tuam) ſcꝫ largitatis tue: ⁊ dando fertilitatem (oīimplebunt̉ bonitate) .i. cibarijs ⁊ alimentis que dant̉ extua bonitate.¶ Auertente autem te faciem turbabunturauferes ſpiritum eorū et deficient: et in puluerem ſuum reuertentur.¶ Auertēte te faciē tuā) ꝓ pctīs hoīm dando terre ſterilitatem (creabunt̉) ⁊ ꝯmendat eum a potētia diſſoluendi:⁊ ad nihilū reducēdi illa q̄ fecit: vn̄ (auferes ſpm̄ eorum.i. vitā (⁊ tunc deficiēt ⁊ deſinēt viuere (⁊ in puluerē ſuureuertent̉) .i. in terrā de qua ſumpti ſunt. poſtea cōmēdateum ab innouatōe terrenaſcentiū: cū dicit.¶ Emitte ſpiritum tuum et creabuntur: etrenouabis faciem terre.¶ Emitte ſpm̄ tuū) .i. ventū vel volūtatē tuā (⁊ creabūt̉terrenaſcētia (2) tunc (renouabis faciem terre) renouaī̓em̄ terra ꝑ flores ⁊ frondes ⁊ fructus ⁊ herbas: vel de reſurrectōe corporū intelligit̉: ita (auferes ſpm̄ eoꝝ ⁊cͣ) ſꝫ tr̄(emitte) .i. emittes (ſpm̄ tuū) .i. potentiā tuaꝫ: vel (ſpn̄.i. aīas eorū (tuū) qꝛ eū creaſti (⁊ creabunt̉) .i. recreabūt(⁊ reno. fa. ter.) ad lr̄am. qꝛ tunc mūdus innouabit̉: ⁊ qꝛtantus eſt dn̄s laudat eū ⁊ bn̄dicit dicēs.¶ Sit gloria domini in ſeculum: letabiturdominus in operibus ſuis.¶ Gloria eſt frequēs fama cū laude ⁊ ex gloria ſequit̉ ſpialis leticia: vn̄ addit (letabit̉ in oꝑibus ſuis) .i. faciet vosletari ⁊ maxime in oꝑibus terribilibus: vn̄ addit.¶ Qui reſpicit terram et facit eam tremerequi tengit montes et fumigant.¶ Qui reſpicit ter. ⁊ fa. tre.). q. d. ita de facili facit terremotum ſicut reſpicit eam (qui tangit mōtes) calore ſolis (eſumigāt) calefacti fumigāt etiam quidā montes eructutes ⁊ ꝓmentes ignem. Alegorice (hoc mare magnū) eſtpn̄s ſeculum ꝑ qd̓ oportet eccleſiā tranſire anteqͣꝫ veniaad portum terre ꝓmiſſionis terre viuentium ip̄m eſt (magnū ⁊ ſpacioſum mare) .i. oꝑibus exercendis cum boniscum malis: cū bonis (illic reptilia) mali ⁊ ſpūales nequicie ⁊ tentationes diabolice: ⁊ ipſi demones (quoꝝ non ēnumerus) Eccl̓i. xj. Multe em̄ ſunt inſidie doloſi: et in fꝫmari ſunt (aīalia puſilla) .i. falſi fratres ⁊ heretici qui nonaꝑte nocent (cum magnis) .i. cū potētibus ⁊ ꝑſecutorib⁊ hereſiarchis: ⁊ (cum illic naues) .i. ſingule eccleſie (pertranſibūt) ad gloriam ⁊ requiē ꝑ gubernatorē xp̄m qͥ easgubernaculo crucis ducit. De quo Sap̄. xiiij. Bn̄dictumlignum ꝑ qd̓ fit iuſticia. illic etiā eſt draco iſte facinoroſuſcꝫ lucifer: ſꝫ nōne religatus eſt in inferno. ſuꝑ hͦ ſūt diueſe opiniones. Un̄ ẜm quoſdam dicendū: ꝙ religatus eſt ſꝫhoc tn̄ eſt ꝑ miniſtros: ſꝫ ẜm alios nō eſt religatus: ſꝫ hoeſt ꝑ p̄ſentiā ſui (queꝫ formaſti) ad lr̄am ẜm ſubſtātiamformauit eum: ſꝫ ipſe cadens vicio ⁊ ꝑ ſuperbiam ſuam factus eſt in hͦ mari (ad illudendū ei) vt ei .ſ. illuderet̉ in bonis angelis ⁊ a bonis hoībus ⁊ xp̄s p̄cipue illuſit ei Iobxl. Nunquid illudes ei qͣſi aui ⁊ ibidem ⁊ extrahere poteris leuiathan hamo. ſic illudit̉ aui ⁊ piſci qd̓ dum vult eſcam deuorare capit̉ hamo vel laqueo: ſic dyabolo illuſixp̄s p̄tendit ei eſcam humanitatis ſub qua abſcōdit ferrūdiuinitatis ⁊ dum voluit humanitatē captus eſt potētidiuinitatis: hec oīa ſunt in mari: ⁊ oīa iſta (a te expectanvt des illis eſcā in tꝑe) cibus draconis cui dictū eſt Gen̄iij. Terrā comedes oībus diebus vite tue. eſt terrā .i. terrena amātes: qꝛ tales incorꝑat ſibi diabolus: ſꝫ nō niſi deo ꝑ
mittēte. vn̄ dicit (dante te) .i. ꝑmittēte te illis demonibus(colligēt) iſtas eſcas: ſꝫ xp̄o manifeſtato ptās eorum fuitreſtricta ⁊ bonis data fuit facultas bn̄ oꝑandi: hͦ eſt qd̓ ſequit̉ (aꝑiente te manū tuā oīa implebunt̉ bonitate) manus pr̄is ꝑ quā oꝑat̉ eſt filius qua aperuit cum filium incarne manifeſtauit: ⁊ tūc quantū in ipſo fuit oīa impletaſunt bonitate: qꝛ hoīes bonas vias docuit: ⁊ eos bonos fecit ẜm ꝙ dicit Ioh̓. x. Multa bona on̄di vobis: ſꝫ interimante incarnationem (auertēte aūt te fa. tuaꝫ) .i. differentemittere ⁊ manifeſtare filiū qui eſt facies tua (turbabunt̉)a tentationibus diaboli qͥ in eos maiorē ptātem habebit:Un̄ psͣ. petit. Oſtēde fa. tuā ⁊ ſal. eri: ⁊ exigētibus pctīs eorum (au feres ſpm̄ eorū) .i. ſpm̄ ꝓphetie. De qͦ. j. Coꝝ. xij.Alij quidē ꝑ ſpm̄ dat̉ ſermo ſapīe. ſic turbatus erat ſaul.j. Reg xxviij. qui dicebat. Coartor nimis ſiqͥdē philiſtijmpugnat aduerſum me ⁊ deus receſſit a me ⁊ exaudire menoluit: neqꝫ in manu ꝓph̓aꝝ neqꝫ ꝑ ſomnia (⁊ illo) ſpū ablato (deficiet ⁊ in puluerē ſuū reuertent̉) .i. recognoſcēt ſepuluerē eſſe ⁊ viles. ſicut abraā Gen̄. xviij. Loqͥr̄ ad dn̄mmeū cū ſim cinis ⁊ puluis Mich̓. j. In domo puluerꝭ puluere vos cōſpergite: ſꝫ poſtqͣꝫ ita poſt ablationem ꝓphetiehumiliati fuerint (dabis eis ſpm̄ tuū) ⁊ ꝓphetabūt ſicut īapl̓is factū eſt: vn̄ ſubdit (emitte ſpm̄ tuū) de celo ī apl̓os⁊ eſt thema in penthecoſte Act̉. jͣ. Factus eſt repēte de celo ſonus tanqͣꝫ adueniētis ſpūs vehemētis Ioel̓. ij. Effundam ſpm̄ meū ſuꝑ oēm carneꝫ ⁊ ꝓphetabūt filij vr̄i ⁊ filiovr̄e (⁊ creabunt̉) de piſcatoribus facti p̄dicatores (⁊ renouabis) ꝑ baptiſmū ſicut agrū incultū Hiere. iiij. Nouatevobis nouale (faciē terre) .i. eccleſie Eſa. xxvij. Implebūtfaciē orbis ſemine .ſ. p̄dicatōis ſue: qꝛ in oēm terrā exi. ſo.eorum. ſꝫ qꝛ nō ſuā ſꝫ xp̄i gloriā querebāt bn̄ addit (ſit gloria dn̄i) .i. gloria det̉ deo (in ſeculū) .i. ineternū: ⁊ ſic (letabit̉ dn̄s in oꝑibus ſuis) .i. in eis q̄ facit in eis Niſi em̄ gloria det̉ deo nō letat̉ dn̄s in oꝑibus qͣꝫtumcūqꝫ bona videant̉ Math̓. vj. Si oculus tuus fuerit ne quā totū corpustuū tenebroſum erit: ⁊ q̄ ſunt oꝑa q̄ oꝑat̉ deus ꝑ apl̓os:ꝯuerſio pctōꝝ: vn̄ addit (qui reſpicit) oculo miſcd̓ie (terram) .i. terrena corda (⁊ facit eā tremere) ꝑ timorē Eccl̓ixvj. Cum ꝯſpexeris illa deus timore ꝯcutient̉ (qui tāgit)interius ꝑterrēdo ⁊ inſpirando vel exterius flagellando(montes) .i. magnos ⁊ eleuatos in ſeculo Iob. ix. Manꝰdn̄i tetigit me (et) tacti (ſumigāt) ꝑ ꝯpūctionē ⁊ deuotionem ſicut tactus Paulus fumigauit Eſa. vj. Commotaſunt ſuꝑliminaria cardinū a voce clamātis ⁊ domus impleta eſt fumo. Moral̓r ẜm Hug. (hoc mare ma. ⁊ ſpa.)eſt ꝯcupiſcētia (reptilia quoꝝ nō eſt numerus) ſunt mon deſtruoſe cogitatōes. vel ẜm be. Bern̄. ſicut (mare) eſt pn̄s orſeculū amaruꝫ ⁊ flutuās: hec tria genera hoīm tranſeunt minōe dauid Iob Eſa. xiiij .i. ordo p̄latoꝝ: ꝯtinentiū: ꝯiuga eutorum: primus naui. ſcd̓s ponte. tercius vado trāſit in vamadum laborioſum ⁊ ꝑiculoſum iter. Periculū em̄ ꝓbat etpaucitas tranſeuntiū ⁊ pereuntiū multitudo: ꝯtinentiumordo ponte tranſit iter ſecurū ⁊ breue nō tn̄ oīno. Habetem̄ triplex ꝑiculum: vel ſi alteri ſe vult equare: vel ſi retroreſpiciat: vel ibi ſtare ꝯtendat: nullū em̄ horū patit̉ pōtisanguſtia in arta via q̄ ducit ad vitam qui ſi alteri vult eqͦre: cito labit̉ in anguſto ponte. Item qͥ ꝯuertit̉ cito labit̉Luce. ix. Nemo mittēs manū ad aratrū ⁊ aſpi. retro aptꝰeſt regno dei. Item qͥ ſtare vult ⁊ ꝓficere diſſimulat impedimentū eſt his qui ſequunt̉: vn̄ impellit̉ vel vt ꝓficiat:vel vt cadat. pons iſte triplici ligno ꝯpactus eſt pena corporis pauꝑtate obediētia. pauꝑtas in volūtate ꝓpria nulius apud deū eſſe meriti vel momēti. Porro p̄lati ſunt qͦdeſcendūt mare nauibus qui nec vadi nec pontis ſemitacoartant̉ ⁊ occurrūt ſingulis cadētibus. Porro aſcēduntvſqꝫ ad celos ⁊ deſcendūt vſqꝫ ad abyſſos nunc ſpūalia celeſtia nunc infernalia ⁊ horribilia facta dijudicātes. Nauis charitas eſt q̄ aquas tranſit Can̄. viij. Aque multe nōpotuerūt extinguere charitatē (illic reptilia quoꝝ non eſtnumerus) vt ſupra (aīalia puſilla cum magnis) .ſ. magnihoīes ⁊ humiles ⁊ magni deuorāt minores ſicut piſces inmari Eccl̓i. xiij. Paſcua diuitū pauꝑes (illic naues ꝑtran3
I 1 3
Alegorice
29
30
31
Moralide tripliciordine hominū trāeuntiuꝫ ꝑmare huimūdi cū ꝑicul̓ ml̓tis.