Capi. xiiij.LXX X
per expreſſum pactum cum demone initum. Vel quia per tacitum pactum nouit ſibi dyabolum ad votaaffuturum. Si quidem primū tuncnō indiget diſcuſſione quin verusmaleficus fuerit. Si autem ſecundum tunc vſus ſuffragio dyaboli fuit eo ꝙ ſibi oblatus et execratus amatre vel obſtetrice fuerit. Quod ſiquis obijceret dyabolum fortaſſisapportaſſe butyrum ſine aliquo pacto tacito vel expreſſo. ac etiam abſqꝫ oblatione aliqua vt premittitur.facta. Reſpondetur ꝙ nunqͣꝫ aliqͥsvtitur ſuffragio dyaboli in conſimilibus operibus ſine eius inuocatione. quia ipſo facto cum quis demonis auxilium petit contra fidem vtapoſtata agit. Iuxta determiationem doctoris in. ij. ſen diſt. viij. ſuꝑdifficultatem. Utruꝫ auxilio demonum vti ſit apoſtaſia a fide. Nā cūalijs doctoribus Albertus magnꝰlicet cōcordat tamen magis expreſſe dicit ꝙ ſemper in talibus eſt apoſtaſia verbi vel operis. Si enim inuocationes coniurationes. fumigationes. ⁊ adorationes fiāt. tūc apertum pactum initur cū demone abſqꝫ hoc vicꝫ ꝙ aliquis corpus ⁊ animam cuꝫ fidei abnegatione in totovel in parte tradat. quia per hoc ꝙipſum inuocat iam committit apoſtaſiam verborum apertam. ſi autem non fit inuocatio verboruꝫ ſedſolummodo fit opere ſimplici. quiaſcꝫ tale opus facit quod non niſi demonum auxilio effectum ſortiri poteſt. Tunc ſiue faciat illud inchoādo in nomine dyaboli. ſiue per aliaverba ignota. ſiue abſqꝫ omni ver-
eſt. tunc vt ſubdit Albertus eſt apoſtaſia operis quia illud opus expectatur a demone. Cum autem expectare aliquid a demone vel aliquidpercipere per ipſum. ſemper eſt fidei contumelia et ideo apoſtaſia.Unde et hic concluditur ꝙ quocūqꝫ modo prefatus magus hoc procurauit vtiqꝫ per pactum tacitū velexpreſſum procurauit. Et veriſimiliter ſi abſqꝫ pacto expreſſo qd̓ tuncvt malefici facere ſolent per tacituꝫoccultum pactum vel ex ſe vel a matre aut obſtetrice initum talia effecit. Et dico ex ſe quia tantummodoopus exercuit effectum a dyaboloexpectans. Secundum quod colligitur ex illa vel conſimili practicaeſt ꝙ quia dyabolus nouas rerumſpecies condere non poteſt. Ideovbi tam ſubito naturale butyruꝫ exaqua prorupit. hoc virtute demonūnon aquam in lacͣ mutando. ſed velbutyrum alibi ex loco repoſito accepit ⁊ illi ad manus tradidit vel exlacte naturali hoc ex naturali vacca recipiendo ⁊ ſubito vt ſic coagulando in naturaꝫ butyri. quia ꝙ arsmulierum per ſpacium temporis efficit buryrum formando. hoc ip̄e inbreuiſſimo tempore efficere nouit ⁊tunc illud ſibi obtulit. Ad idem reducitur modus quo aliqui ſuperſtitioſi vinum aut alia neceſſaria nonhabentes. nocturnis tēporibꝰ tantūmodo flaſconē aūt aliud vaſculūrecipiūt. ⁊ dū ꝑ vicum aliquē incedūt ſubito vas vino impletū reportant. Tūc em̄ dyabolus vinū naturale ex aliqͦ vaſe recipiēdo illi flaſconē impleuit. Suꝑ modū aūt quobo. Illa tamen intentione vt dictū aīalia ⁊ iumēta malefici interimūt.