viſibilium rerum materiaꝫ. ſed ſoli deo. ergomultominus homo ex poteſtate naturali efficere poteſt effectus maleficiales. Reſpōdēdoquia non deſunt errantes in hac materia maleficas excuſantes ⁊ demones tantummō autinculpantes aūt quibuſdam naturalibꝰ trāſmutationibꝰ eaꝝ facta aſcribentes. Ideo horum falſitas oſtenditur primo ꝑ deſcriptionem maleficoꝝ. De qua Iſido. viij. ethimo.c. ix. Malefici dicūtur ob facinoꝝ magnitudinem .ſ. mala pre cūctis malefactoribꝰ efficientia. vnde ſubdit. hi elementa concutiūt oꝑeſcꝫ demonū ad grandines ⁊ tempeſtates cōcitandas. Item dicit. Mentes hominū turbant. intellige ad amentiam odiū ⁊ amorē inordinatum. Item ſubdit Ac ſine vllo venenihauſtū violentia tantū carminis animas interimūt. Ad idem. .xxvi. q. v. c. nec mirum. ⁊ſunt verba Auguſtini in de ciui. dei. vbi declaratur qui dicūtur magi ⁊ malefici. Magiſunt qui vulgo dicūtur malefici ⁊ ob facinoꝝmagnitudinem ſic nūcupantur. hi ſunt qͥ ꝑmiſſu dei elementa concutiunt. hominū turbant mentes minus confidentiū in deo ac ſine vllo veneni hauſtu violentia tantū carminis interimūt homines. Unde ⁊ Lucanus.Mens hauſti nulla ſanie polluta veneni incantata perit demonibꝰ em̄ accitis audent vētilare vt quoſqꝫ ſuos perimāt malis artibusinimicos. Ex quibꝰ patet ꝙ in hmōi operibꝰſemꝑ habent demones cum maleficis cōcurrere. Secūdo quia cuꝫ quadruplices effectꝰpenales aſſignare poſſumus .ſ. miniſteriales.noxiales. maleficiales ⁊ naturales. Et miniſteriales dicūtur qͥ miniſterio bonoꝝ angelorū ſicut noxiales maloꝝ ſpirituū immittunt̉Moyſes em̄ egyptum in. x. plagis miniſterio bonorū ꝑcuſſit vbi magi in. ix. tantū permalos ſpūs cōcurrerunt ⁊ triduam peſtem ꝓpter peccatum dauid circa numerationē populi ꝯmiſſum. ⁊ de. lxxij. milibꝰ hominū vnanocte proſtratis de exercitu ſennacherib vtiqꝫ hic ꝑ angelos domini id ē per bonos dominū venerantes ⁊ cognoſcentes peracta fuerunt. Noxiales vero effectus cū in ſcripturisnominātur. Immiſſiones ꝑ angelos malosẜm quas populus ille ī deſerto ſepe ꝑcuſſusfuit. Et maleficiales effectus dicūtur quādodemon per maleficos ⁊ ꝑ magos operatur. ſicut ⁊ naturales qͥ ex influentijs corpoꝝ celeſtiu in iſtis inferioribꝰ circa mortalitates ſterilitates terraꝝ ⁊ grandines ⁊ his ſimilibꝰ cauſantur. Et inter hos effectus magna ſit differentia. ideo cum Iob noxiali plaga fuit a demone percuſſus ⁊ non maleficiali ideo nihilad ꝓpoſitum. Si quis vero curioſius inſtaret ſicut plerūqꝫ hec materia curioſas patit̉ amaleficaꝝ defenſoribꝰⁱ inſtātias. ſemꝑ in cortice verboꝝ aerem verberantes ⁊ medullā veritatis nūqͣꝫ penetrantes. Cur Iob nō maleficiali effectu ꝑ demonem ſicut noxiali ꝑcuſNoſus fuit. His curioſe etiam reſpōderi poteſt.ꝙ Iob fuit percuſſus a diabolo ſolum. ⁊ nōmediante malefico vl̓ malefica. Quia hoc genus ſuꝑſtitionis vel nonduꝫ erat inuentum.vel ſi erat inuentum. diuina tamē prouidentia voluit vt poteſtas demonis mūdo ad precauendum etus inſidias ꝓ dei gloria innoteſceret cū nihil niſi a deo ꝑmiſſus efficere pōt.Et de temꝑe quidē quo primū genus ſuꝑſtitionis inuentum fuit. Et dico primuꝫ genusquo ad demonū inuocationē nō quo ad puram ydolatriam. Dicit Uincentius in Spe.hyſto. allegans plures doctores ꝙ primꝰ inuentor artis magice ⁊ mathematice fuit zora4ſtres qͥ dicitur fuiſſe Cham filius Noe. hicīeloꝝẜm Auguſti. de ciui. dei. ſolus riſit naſcendo69⁊ hoc non niſi oꝑe diaboli. Hic etiaꝫ cū eſſetrex ſuperatus eſt a nino filio beli qui edificauit niniuē. vel amplius ſub quo cepit regnūaſſyriorū temꝑe Abrae. Hic etiam ninus obinordinatum amoreꝫ patris fecit fieri imaginem patri mortuo ad quā quicūqꝫ confugiebant malefactores liberi erant ab omni punitione debita. Et ex hoc ceperunt hoīes imagines adorare vt deos. ſed hoc poſt primametatem. quia ſub illo temꝑe nō erat ydolatria.propter recentem memoriam creationis mūdi. vt dicit ſanctꝰ Tho. ſecūda ſecūde. q. xcv.ar. iiij. vel etiam incepit a Nembroth. qui cogebat homines ignem adorare. ⁊ ſic in ſecunda etate incepit ydolatria. que eſt primū genus ſuꝑſtitionis. ſicut diuinatio ſecundū. ⁊obſeruantia terciū. Maleficoꝝ aūt ritus reducitur ad ſecūdum genus ſuꝑſtitionis. ſcilicet ad diuinationem que fit ꝑ expreſſam demonū inuocationem. cuius etiā ſunt tria genera .ſ. nigromātia. planetarij ſeu potius mathematici. ⁊ diuinatio ꝑ ſomnia. hec ideo poſui vt prius lector intelligat noxias illas artes non ſubito ſed ꝓceſſu temꝑis fuiſſe inuentas nec abſonū eſſe aſſerere maleficas tempore Iob nō fuiſſe. Sicut em̄ ꝑ incrementa tēporū vt Grego. in moralibꝰ dicit creuit ſcientia ſanctoꝝ ita ⁊ noxie artes demoniorū. Etſicut iam repleta ē terra ſciētia dn̄i. Eſaie. xi.Ita iam mūdi veſpere ad occaſum declinante ⁊ malicia hominū excreſcente ⁊ charitate refrigeſcente ſuꝑabundat omnis maleficoruminiquitas. Ip̄e tn̄ zoraſtres cum eſſet intētus