Queſtio terciaAs hreuit̉Sdecurſis inquibus extra negocijquidem fineꝫ aliquātulum euagati ſumus3Iad propoſi.te cauſe terciam queſtioneꝫ pertractandā. quaqueritur. vtrum ſola ꝯtritione cordis etᵖ ſecreta ſatiſfactiōe abſqꝫ orisꝯfeſſione quiſqꝫ deo poſſit ſatiſfacere redeamus.Incipit Diſtintio. .I.
Untª em̄ quidicunt quālibet criminisIveniam ſine ꝯfeſſione factaeccleſie ⁊ ſacerdotali iuditioF Hpoſſe ꝓmereAuxi. Iuxta illd̓ambroſij ſuper lucam.¶ Etrus doluit et fleuit. qꝛ erxauit vt homo non inuenio.qͥd dixerit. ſcio ꝙ fleuit. lacrimas eiꝰ lego. ᵍ ſatiſfactōeꝫ nō lego.¶ Itē Iohannes criſoſto.Acrimeʸʳ lauāt d̓lictūᵐⁿ qd̓ pudor ēˡ ꝯfiteri. ¶ Itē ꝓphetaAcrificium deo ſpūs cōtribulatus cor contritum et hu¶ Item.miliatū deus nō deſpicies.
ijs breuiter. aliquantulum. quia formauit quandā incidentem queſtionem ⁊ ſoluit. In qua mentionem fecerat de penitentia .s. e. q. ammonere. ideo hic tractat de ea. vel ſic quia mentiōnem fecerat gratianus de penitentia .s. e. q. ij. ammonere ideo hictractat de ea vel ita. cum matrimonium ſit principaliter ſacramentuꝫ
oꝑis ſatiſfactōeꝫ. Aucͣtes que dicūt pct̄m dimitti ſola cordis ꝯtritōeaſterunt ipſas intelligendas eſſe cū articulus neceſſitatis excludit orisꝯfeſſionem .ſ. cuꝫ aliquis ꝯterit̉ ⁊ morte preuenitur. vl̓ aliqͣilio certoimpedimēto hoc facere impedit̉. vn̄ nō eſt ei imputandū. Alij dicuntinter quos eſt. p. māducator ꝯditōnalem fieri remiſſionē ꝑ cordis contritōeꝫ. jͣ. di. iij. ſane eauēdū. h. dicit ſola coreꝯtritōe pct̄m dimitci
laicorum. xij. q. i. duo. licet in minoribus ordinibus licite cōtrahaturquia tamen laicis ſolennis penitētia dꝫ imponi. vt. l. di. ꝯfirmanduꝫideo hic tractatum inſerit de ea poſt tractatꝰᶠ matrimonij. cum ⁊ ipſaſit ſacr̄m. Nam inueteri teſtō incepit pnīa ab adam. vt. jͣ. e. ſerpentes.Didenduꝫ eſt ergo quid ipſa ſit et vnde dicatur. que ſit ſatiſfactio. queattēdant̉ in ea. que ſunt in ea neceſſaria. ⁊ de mō agendi in iſto tractatu. Quid ipſa ſit habes. jͣ. di. iij. pnīa. d̓r autem pnīa a penitendo. jͣ. e.di. tres ſunt actus. ⁊. jͣ. di. iij. intm̄. Que ſit ſatiſfactio habes. jͣ. di. iij.ſatiſfactio. attendunt̉ autē. vij. in ea ꝑſona ſiue dignitas. xl. di. homo.xl. di. non cogant̉. cauſa. xxxiij. q. v. excoīcatoꝝ. Itē locus. tꝑs. qualitas. ⁊ quātitas. jͣ. di. v. ꝯſideret. Itē euentꝰ. xv. q. i. illa. In pnīa triaſunt neceſſaira. ſcꝫ cordis ꝯtritio. oris ꝯfeſſio. oꝑis ſatiſfactō. jͣ. di. iij.ꝑfecta. ſi tn̄ facultas nō ſuppetit ſufficit cordis ꝯtritio. ar. xlv. di. due.Modus agendi talis eſt. In prima di. tractat̉ an̄ ſola cordis ꝯtritiodeleat peccata. vel ꝯfeſſio poſt ꝯtritōem. baꝫ. dixit ꝙ ſola ꝯtritio cordis nō deleat pct̄m vbi copia ſacerdotis hr̄. ar. jͣ. e. c. vl. ⁊ in hoc videt̉declinare gr̄anus inducēdo illud. c. vl. licet in p̄cedenti. §. dicat hͦ eſſelectoris arbitrio relinquēdum Sꝫ quidquid dicat. b. dic ꝙ nec cordisꝯtritōne nec oris ꝯfeſſione pct̄a dimittunt̉ quo ad culpaꝫ. ſꝫ tm̄ gratiadei. de ꝯſe. di. iiij. nemo tollit. ſed iſta cordis ꝯtritio ſignū eſt pct̄a eſſedimiſſa. ſicut exterior ſatiſfactio eſt ſignū cordis ꝯtritionis. gr̄a .n. p̄c.dit ꝯtritōeꝫ. ar. jͣ. e. non pōt quis ꝯtritio remiſſionē. vn̄ remiſſio eſt attribuēda gr̄e q̄ ē cā cauſe. Alij. dicūt pct̄a ꝑ ꝯtritionē dimitti quo adculpam nō quo ad penam. vt in glo. vtiqꝫ. jͣ. e. ſicut primi. ⁊. c. ſi pct̄m.Tercij dicūt ꝯditionalē fieri remiſſionem ꝑ ꝯtritionem cordis. In ſecunda di. tractat. an caritas ſemel habita poſſit amitti. In tertia. anpnīa reiterari poſſit. In quarta an̄ pct̄a ſemel dimiſſa redeāt. In qͣnta quis modus dēat obſeruari in imponēda ea ⁊ accipiēda. In ſextacui debeat quis cōfiteri. In ſeptima an pnīa timore mortis acceptaſit fructuoſa. ideo aūt in .vij. di. hunc tractatū diuiſit. qꝛ ſeptenariusnumerus ꝑfectus eſt ar. xxxij. q. i. nuptie. in fi.b¶ Secreta. vtiqꝫ ſola cordis ꝯtritōe delet̉ pct̄m. jͣ. e. magna. alias ēꝟ. c. ſacrilegij. ſed pena debet̉. vt. l. di. ſi quis prepoſtera. et hoc veruꝫeſt ſi ꝯfeſſio non ꝯtemnatur cū adhiberi pōt. alias primū pct̄m imputatur. jͣ. e. di. agite. immo ꝯtritus nō eſt. ſi ꝯfiteri ꝯtemnit. vt. xxij. q. i.ca. vl. de conſe. di. iiij. non dubito:Diſtinctio .i.Vnt̓. alij autem negant. dicunt enim ꝙ ſicut tribus modis deum offendimus ſcilicet. corde. ore. opere. s. di. vi. ſꝫ penſandūet ita tribus modis ei ſatiſfaciendum. jͣ. diſ. iij. perfecta. vndedicit. tria hic neceſſaria eſſe cordis contritionem. oris cōfeſſionem. et
adulto cuilibet. jͣ. e. magna. Si vero ꝯterit̉ ⁊ ꝓponit ab alijs abſtinere⁊ illud ꝯfiteri et de illo ſatiſfacere ẜm iudiciū eccl̓ie. et ſi nunꝙͣ ſequit̉oris ꝯfeſſio vel oꝑis ſatiſfactio pct̄m tn̄ iam dimiſſuꝫ nō redit. ſed peccat mortaliter ſi pōt iuxta p̄ceptū ecc̄ie ꝯfiteri ⁊ oꝑe ſatiſfacere et nonfaciat. ar. jͣ. de ꝯſe. di. iiij. non dubito. Auctoritates que dicunt ſine cōfeſſione ⁊ oꝑis ſatiſfactōe pct̄m nō dimitti. intelligunt̉ de interiori cōfeſſione que eſt recognitio peccati. vel ꝓpoſitū ꝯfitendi. vel gr̄a qua ſichomo diſponit̉ vt recognoſcat pct̄m ſuū. et velit ꝯfiteri ſi locus et tēpus affuerunt ⁊ de interiori ſatiſfactōe que eſt interior dolor et amaritudo aīe de qua hēs. jͣ. di. iij. ſatiſfactio. ⁊. jͣ. e. §. hijs aucͣtibꝰ. hic autēagitur de exteriori. qꝛ ⁊ ipſa neceſſaria ē ſi adhiberi pōt. Sed ad quidfit oris ꝯfeſſio cū iam pct̄m dimiſſum ſit ꝑ ꝯtritionē p̄ter ꝯfeſſionem.So. hoc fit ad humaītatē ⁊ iufticiā exercendā. jͣ. di. iij. ꝓductior. ⁊ vtſatiſfatiat ecc̄ie quā leſit ⁊ vt ipſe ⁊ alij reddant̉ cautiores. ſi aūt ſubtiliter intueamur gr̄e dei nō ꝯtritōi eſt attribuenda pct̄atoꝝ remiſſio.vt dixi. in prin. ⁊ no. jͣ. e. c. dixi ꝯfitebor. ⁊. c. hijs ptātis.d ¶ Sunt enim. pro pͥma ꝑte allegat. g. vſqꝫ ad. §. alij econtra.Etrus. quia errauit. naꝫ ideo qꝛ fragilitate nature potius qͣꝫpeccati libidine homo facile corruit. jͣ. di. iij. ille rex.f ¶ Quid dixerit. ⁊ forte ꝯfeſſus eſt vel cui ꝯfiteretur. forte nō inuenitur cum oēs a fide receſſiſſent. vel forte tunc non erat facta inſtitutōꝯeſſionis q̄ nunc eſt. Aliā rationem aſſignat. gͣ. jͣ. e. §. hijs. aucͣtatibuset facit extra de elec. ſignificaſti.¶ Satiſractionem. exteriorem alias ꝯͣ. s. l. di. vt ꝯſtitueretur.h ¶ Non lego. ⁊ ita intelligit̉ omiſſum qd̓ nō inuenit̉ expreſſuꝫ. xxiiij.q. ij. legat̉. ff. de ꝟ. ob. quidquid. ar. de cōſe. di. iiij. qn̄. a iheroſolimis.Allud factum qd̓ baptizabant apl̓i includebat in ſe illud qd̓ videbat̉omiſſum. quia exquo baptiſabant p̄ſumuntur baptizati:Acrime .i. interiores .i. in quo habet tantā erubeſcentiaꝫ. vt ad¶ lacrimas veniat occulte ⁊ tm̄ coram ſacerdote. ſed illud factumincludit ipſum cōmiſſum. alias ſecus.k ¶ Quod .i. qꝛ. jͣ. e. quem penitet. qꝛ ꝑs eſt pnīe erubeſcentia vt ibi vl̓l ¶ Confiteri. in publico cū ſit occultum. vel qꝛ cū pudore ad lr̄am.in verecundia ꝯfitetur quis quod ſemꝑ debet fieri. quia pars eſt penitentie erubeſcentia. vt. jͣ. e. quem penitetAcrificium. contritum. non eſt contritum ſi confiteri contemnit. xxij. q. i. c. vltimo. jͣ. de conſecratione diſtinctionē. iiij. nondubiton ¶ Non deſpictes. immo .i. acceptabis ſicut ſacri non ceſſant canones .i. ꝓhibent. ij. q. v. conſuluiſti.