ex temꝑe legis eſt que crimen inhibuit. nec ante legem vlla rei eſt dānatio. ſed ex lege. non ergo in legeꝫcommiſit abraham ſed legeꝫ preuenit. deus aūt in paradiſo ꝯiugiumlaudauerat non adulteriū damnauerat. habes primam abrahe d̓fenſionem. Secunda illa eſt ꝙ non ardore aliquo vage ſuccenſus libidīsnon petulātis forme captus decoreancille contubernio ꝯiugaleꝫ poſthabuit thoruꝫ. ſed ſtudio querendepoſteritatis ⁊ ꝓpagande ſobolis adhuc poſt diluuium raritas erat humane generis. erat etiam religionisne quis non reddidiſſe videret̉ oebitum nature. deniqꝫ et loth ſancti filie hanc cauſam querende poſteritatis habuerunt ne genꝰ deficeret humanuꝫ. et ideo publiciʳ munerꝭ gratia priuatam culpamᵍ pretexuit.¶ Idem in eodem. Quod preterlegittimam vxoreꝫ committitur adilterij crimine damnatur.Emo ſibi blandiaturʰ de legibꝰ hoīꝫ. omne ſtuprū ad¶Tulteriuꝫ eſt. nec viro licet qd̓mulieri nō lꝫ eadem a viro queⁱ abvxore debet̉ caſtimonia. quicquidin ea que non ſit ltīma vxor ꝯmiſſuꝫfuerit adulterij criminie damnaturIn eodem. nulli licet. ſcire mulierēp̄ter vxorem. ideoqꝫ ꝯiugij datū ētibi ius ne ī laqueū dyaboli īcidas⁊ cum muliere aliena delinqͣs. Tolerabilior eſt culpa ſi lateat qͣꝫ ſi culpe vſurpet̉ auctoritas. nec hoc ſolūeſt adulteriū cum aliena peccare cōiugē. ſed omne qd̓ non hꝫ ptātē cōiugij. tamē locusⁱ iſte docet grauiꝰeſſe crimē vbi celebrati cōiugij iuratemerant̉ et vxoris pudor ſoluitur.Ideoqꝫ cū pretēderet abimelechꝙ vxorem alienam eſſe ignorauerit

quam ſororē ſuaꝫ eſſe vir ipſe dixit.rn̄dit ei dn̄s. et ego cognoui. qꝛ puro corde feciſti hoc et peꝑci tibi. vtnon peccares in me ꝓpter hoc nonſum paſſus te tāgere eam cognoſcimus velut preſulē cuſtodēqꝫ eſſe deum ꝯiugij qui nō patit̉ alienū thoꝝpollui. Et ſi quis fecit eū peccare īdeum cuiꝰ violat legem ⁊ gr̄am ſoluat. ⁊ quiᵈ in deū peccat ſacr̄i celeſtis amittet ꝯſorcium ¶ Itē iheronimus ꝯtra iouinianū. Nihil fedius ꝙͣ vxorē amare quaſi adulteramRigoⁿ quidē amoris honeſta eratꝰ ſed magnitudo deformis nichil aūt intereſt exquaʸ honeſta cauſa quis inſaniat.Unde et ſextus ait in ſentēcij s? adulter eſt inquit in ſuā vxorē ardentiorª amator. in aliena quippe vxoreoīs amator turꝑis eſt in ſua nimiusSGapiēsl̓ udicio dꝫ amare ꝯiugē nōffectu. nō regnet in eo voluptatꝭimpetus nec p̄ceps ferat̉ ad coitumnihil eſt fedius ꝙͣ vxoreꝫ amare qͣſiadulteram. certe qui dicūt ſe cā reipublice et generis hūani vxoribusꝯiūgi ⁊ filios ꝓcreare imitent̉ ſaltēpecudes ⁊ poſtqͣꝫ vēter vxoris ītumnuerit nōᵉ ꝑdāt filios nec amatoreſſe vxoribus p̄beant ſed maritos.¶ Idem. Uirginalis caſtitas nōextur coniugio abrehe.Uis ignoret ſub altera diſpenſatōne dei omnes retroſanctos fuiſſe eiuſdem meriti cuiusnunc ſunt xp̄iani. quomodo autemabarbam placuit in ꝯiugio. ſic nuncvirgines placent in caſtitate. ẜuiūtilleʰ legi ⁊ tꝑi ſuo. ſeruiamus ⁊ noslegi ⁊ tꝑiⁱ nr̄o in qͦsᵏ fines ſeculoꝝdenener̄t. ¶ Itē auḡ. Patriarchenō ꝯcupīa explende libidinis ſꝫ cāꝓlis nūeroſe plures habuer̄t vxoreſ

¶ Ex tꝑe legis. ſcripte alias nec lamech nec caym puniri debuit cūante legē ſcriptā peccauerint. ſꝫ non erat adhuc pena ſtatuta ꝯtraIn legem. que em̄ preueniunt ꝯſtitutōeꝫ non eorum peccatum.int poſtea irritanda .s. di. lxxxij. p̄poſuiſti. et extra d̓ ꝯſti. c. vlt̓. C. dete ſta. iubemus. xxxi. di. ante.I audauerat. cum dixit. creſcite et multiplicamini.d¶ Damnauerat. exeſſe. et eſt. ar. ꝙ licettrariorum comvnimendet̉ nō ideo reliquūvituperatur. ar. contra.viij. q. i. ſciendum.e¶ Poſthabuit. id eſtoſt poſuit¶ Muneris .i. officijquo publice ẜuire hūano generi videbantur.Pretexuit .i. diminuit ⁊ exterminauit. nōautem extinxit. vt diſxxxv. ſexto die et eſt ar.ꝙ malum factum excuſatur ꝑ bonam intentōꝫ⁊ obſtetrices licet peccauerunt mentiēdo ꝓpterbonam tamē intenremunerate ſunt .xxij. qͥij. ſi quelibet. ⁊ ſic in eodemfacto quis meretur⁊ demeretur. quod ē cōtra illud. ff. de nego. ge.ſiue ⁊ xvi. q. i. legi. ar. ꝙexcuſatur maluꝫ ſi bonozelo fit ꝓpter bouuꝫ ar.xxx. q. i. adliminaEmo. de legibꝰque dicunt ꝙ adulriuꝫ non committiturcum ſoluta ſed cum nupta. ff. de adulte. interdūvel loquitur de legibusque per mittunt concubinatum. vt. ff. de concubi. l. i. vel loquitur de letibus que permittuntfornicari militibus. vtC. de dona. iuter vixuꝫet vxorem. l. ij.¶ Stuprum. ſtuprumꝯmittit̉ in virgīe viduavel puero vel etiā ī ſolutamulier eque non habtur loco vxoris vel cōcubine. vt. ff. de adult̓. ſtuprum ſecus ẜm canonesvt. xxxvi. q. i. lex illa. §. j¶ Adulterium. cōiuiCAib vrore. ſic. j. q. viꝑ totum. ⁊. ff. de adul. ſivxor. hic nota ſimplicefornicatiōeꝫ eſſe canonicū crimē .i. ꝑ canones ⁊ non ꝑ legē eſſe crimen.m ¶ Tibi ius. ius d̓r qd̓ ex indulgentia vel apl̓i diſpēſatiōe habet̉ vtvnuſquiſqꝫ habeat ⁊cͣ. vt. s. q. ij. §. hijs ita. ſicut d̓r ius patronatus qd̓ex gratia tm̄ habetur. vt. xvi. q. v. ſi quis. ep̄orum. ſic econtrario d̓r exneceſſitate fieri quod ex diſpenſatione fit. vt. l. di. dn̄o ſancto. et. xxxv.conſanguinitas.¶¶ Tolerabilior. quaſi dicat maius peccatū eſt manifeſte qͣꝫ occulte peccare. s. xi. q. iij. precipue. et ſic eſt ꝯtra. xij. q. i. certe ego. ſꝫ dic ꝙocculte peccans magis d̓r peccare .i. ꝑiculoſius. qꝛ nemine hꝫ corrigitem. Ateꝫ malū eſt cadere appoſito ſꝫ peius ſimulare ꝓpoſitum. Itēmanifeſte peccans alio mō d̓i magis peccare qꝛ tueri ſe vult rōnibꝰ etauctatibus. vt in hoc. c. iſti volebāt. Itē quantū ad hoc vt pluribusprebet exemplū peccandi. vt. ij. q. iij. p̄cipue. Item alia ꝯſiderationequi ciam peccat plus peccat. qꝛ videtur ſcienter peccare ſed qui palampeccat minus peccat. qꝛ preſumit̉ errare. vt. ff. de ritu. nuꝑ. l. vlti.

o¶ Sed omne quod cōmittit in non ſua coniuge adulterium eſt.p ¶ Iſte. ſcꝫ in geneſi vbi d̓r qualiter abraham dum eſſet in peregrinaione rogauit ſaram vt diceret ſe eſſe ſororem ſuam.x ¶ Abimelech. non eſt huic ꝯͣ. xxij. q. ij. querit̉. vbi d̓r vt pudiciciā eiꝰẜuare poſſet apud pharaonē et hic d̓r abimelechqꝛ vterqꝫ in ip̄m peccauit. vel ipſum vterqꝫ timuit ab initio.r ¶ Quia puro. volebat em̄ eam vxorem habere nec intendebat alicui iniuriam facere ⁊ iōexcuſandus erat.s ¶ In deum. cognouimus.t ¶ Celeſtis .i. eccleſie.Rigeo. ſcꝫ ſpes ꝓlis vel etiam vitatio fornicationis q̄eſt nuptiarum cauſa vt.s. q. ij. §. hijs ita.x ¶ Sed magnitudo.ſcꝫ immoderata exactōꝑ nimio ardore libidīs.y ¶ Honeſta. nihil ē em̄adeo licitū vnde nō poſſit pernicies irrogari. xxiij. q. v. de occidendis. īfi. Item vſus rei non ꝯdemnatur ſed libido. vtxli. di. quiſquis. et ſic vides ꝙ qn̄qꝫ peccatur inre honeſta. vt. xiiij. diſ.quod ait.z ¶ Adulter .s. e. q. ij. qͦcquid. contra. ſo. hic taliſadulter d̓r non reatu criminis illius capitalis ſꝫſimilitudine adulterinelibidinis. ſic̄ em̄ adulterin adulteram ardet. itaiſte in ꝓpriam. ⁊ ꝙ n̄ peccet mortaliter patet ī fine. nam ibi diſſuadeturad quod euitanduꝫ nontenemur. et hoc modo. jͣ..e. q. vij. adulterij. ſic ergo ꝓpter ſimilitudinemdicit̉ adulter nec eſt hocmiruꝫ naͣm ſimilitudinefacti aliquid ſepe d̓r fieri. xi. q. iij. excellētiſſimꝰxij. q. ij. fraternitas.¶ Amator. vehemēsamator d̓r cum tantumvxorem diligit vt apudſe diſponat ꝙ ſi ipſa eētforte vxor alterius nonminus carnaliter ſe cumea cōmiſcerꝫ.b ¶ Iuditio. cum iudicio ⁊ diſcretōne commiſceri vxori ſuādet.c ¶ Affectu. explende libidinis.d ¶ Pecudes. pecudes poſt ꝯceptum non coeūt. vt. jͣ. e. q. vij. non ſolūnec mulier faciat copiam ſui corꝑis a ꝯceptione vſqꝫ ad purgationemvt. s. di. v. ad eius. et. xxxiij. q. iiij. ſi cauſa.¶ Perdant. perit em̄ partus ex frequenti concuſſione.Vis ignoret. hoc eſt habes de verbo ad verbum de pe. di. ij. ſiem̄. ꝟ. memento. verius in. ꝟ. paulus.g ¶ Sub altera .i. ſub ꝯiugali que eſt altera caſtitate. alias littera habet alta naͣm ꝓfunda ſunt iudicia eius.¶ Legi. naturali vel ꝯſuetudinarie. vel. i. diſpoſitioni diuine.¶ Hoſtro. ar. ꝙ ſi primo currebat fortior moneta ⁊ mō currit viliorde mādato prīcipis liberor ſoluendo viliorē. ⁊ ar. ff. de ꝯͣhen. emp. imperatores. ar. ꝯͣ. exͣ de cē. olim. ī fi. ff. ſi cer. pe. cū qͥd. exͣ. d̓ iureiu. qͣꝫto.¶ Fines. id eſt ſecularium deſideriorum vel etas vltimā de qua habes. xxxv. q. iiij. c. vno.