cum cōtrahuntur non negantur eſſeconiugia nec iubētur diſſolui ſi vtriuſqꝫᵐ confeſſione probari poteruntverumtamen ꝓhibentur quia mutata voluntate alterius eoruꝫ alteriusa conſeſſione fides iudici fieri nō poterit vnde cum publice alterius vota in alteram partem ſe trāſtulerintꝓ priori coniugio quod iudici incertum eſt ſententia ferri non poterit.Incerta enim vt ſixtus papa ſcribitep̄is per hyſpaniam conſtitutis. nemo pontificum iudicare preſumat⁊ ꝙͣuis vera ſint. tamen credendan̄ſunt niſi que certis indicijs comprobantur. niſi que manifeſto iudicio ꝯuincuntur. niſi que iudiciario ordine publicantur. ¶ Hinc etiam victor papa ſcribit̉ theophilo ep̄o.N certa em̄ cariſſime nullatenuſiudicemusᵉ quouſqꝫ veniat dominus qui latentia ꝓducet in lucem ex illuminabit abſcondita tenebrarum et manifeſtabit conſilia cordium. ꝙͣuis em̄ vera ſint non tamencredenda ſunt. niſi que manifeſtisindicijs comprobantur. niſi q̄ manifeſto iudicio conuincuntur. niſi queiudiciario ordine publicantur.¶ Item euariſtus pa. oībus ep̄is:A n̄ veram ꝓbatōnem nulluſ iudicāmnandus eſUilumᵈ ante veraꝫ iuſtamqꝫꝓbationem iudicare aut condemnare debemus teſtante apoſtolo qui ait. Tu qui es qui iudicas alienum ſeruuꝫ. ſuo dn̄o ſtat autcadit. Multa itaqꝫ audita nullummoueant. nec paſſim dicta abſqꝫ certa ꝓbatione quiſꝙͣ vnꝙͣ credat. ſedante audita diligenter inquirat necprecipitando quicꝙͣ alius agat. ¶Item eluterius papa. Non ſunt aliqua iudicanda niſi prius certꝭ demōſtrentur indicijs:Udicantem oportetᵉ cuncta rimariꝰ et ordinem rerumᵇ planainquiſitione diſcurrereʰ interrogandi ⁊ rn̄dendi obijciēdiqꝫ prebita patientia ab eo. vt ibi actio ambarum

partiumⁿ illuminata ſit pleniter neclitigantibꝰ ſua iudex velit priꝰ ſentētia obuiare niſi quando iam peractꝭomnibus nichil habeant in queſtiōequod ꝓponant. et tam diu actio ventiletur quouſqꝫ ad rei veritatem perueniatur. Frequenter etiam interrogari oportꝫ ne aliquidª pretermiſſūforte remaneat quod annecti conueniat. ¶ Exp̄miſſis manifeſtiſſimecolligitur. ꝙ pro incertis a certis recedendum nō eſt. nec in re dubia certa danda eſt ſententia. Cum autemdubie rei fides niſi teſtium approbatione vel legittima confeſſione iudici fieri non valeat. teſtes autem auctoritate calixti pape de alijs cauſisvel negocijs teſtimonium dicere nonvaleant niſi de hijs que ſub eorum p̄ſentia facta noſcuntur apparet clandeſtina coniugia ideo eſſe prohibitaquia cum alter eorum coniugalem affectū ſe ad alteram adhibuiſſe negare voluerit legittimis probationibꝰconuinci non poterit quibus deficiētibus iudicis ſententia rite abſolutꝰreatuꝫ adulterij vterqꝫ incurrit dumvtroqꝫ eorum viuente alij ſe copulauerint.

creditur aliquibus contra ſe. Item pone ꝙ ſtabam contra maqmiū. dicebam me aliam hr̄e vxorē non ꝓbabam me hēre. nūquidnon. quia cōfeſſus fui cōiſta defuncta poſſum ſtatim ꝯtrahere.tra me vel pone ꝙ dicel̓eam non ꝓbaui. nunqͥdpotero cum alia cōadem rōne. qꝛ cuilibet creditur ꝯtra ſe. xiiij. q.ff. de acqui. poſ. naturaliter. §. vl. extra d̓ capoſ. ⁊ ꝓprie. paſtoralisnā ibi habeſ ꝙ ſi egi reiumlicatōe pre interdicto vioſſidetis. licet ſint ꝯtraria. nādo me n̄rimūyſſidete per ſcd̓ꝫ dicome poſſidere. bene em̄poteſt quis agendo ꝓponere cōtraria vel excipiendo ⁊ talis eſt caſus exreſſus extͣ de deſpon.impube. atteſtatōes. ſꝫnon aſſerendo vt no. xijq. i. in fi. talibus tamenqui ſic iurant nō debetdari licētia cōtrahendirant̉.ſue ſunt ocīe relinquendi. vt extra de iureuran. mulieri.¶ Confeſſione. xxxjjq. i. ſi quis. ꝯtra. ſed ibꝰde carnali commixtioſalibus agiCredenda ſunt.ir. exhijs aucͣtatibꝰ eᶠſequentibus. c. ꝙ iudexnon ẜm cōſcīam ſed ẜmlegata debet iudicare.jͣ. de cōſe. di. v. c. vl. s..xv. q. v. preſbiter. s. ij.q. i. deus omnipotens.s. iij. q. vij. iudicet. xi. q̄iij. eoꝝ. et. c. ꝙͣuis. et. c.graue. ⁊. c. ſummoperear. xi. q. iij. tunc vera. etciplerūqꝫ. contra argu..q. iij. deus qui.Ncerta. quouſqꝫ .i. eternaliter. qͣſidicerꝫ. nunꝙͣ iet potur improprie ſicūt ibi. ſede a dextrismeis donec ponā. id eſtſedebis eternaliter.Vllum .s. ij. q. i.deus oīpotens .s.lxxxvi. di. ſi quid ⁊iqj iij. eorum. et. c. cunVdicantem cunI cta. videtur ergo ꝙa teſte poſſit inquirere.an talis ſit vt poſſit teſtari. vt. ij. q. vij. querēdum. non tamen in omnibus ita curioſus erit.quia quedam licet ſciamus diſſimulare debeus. vt. ff. de noua. doli. in fi. xxij. q. ij. vtilem.Et ordinem. et circumſtantias oēs extra de teſt. cum cauſam..k. de iud̓. iudices. et in autē. iubemus. ⁊. ij. q. i. in primis. ⁊ xxiij. qI.Plena. in petitorio ſꝫ in poſſeſſiorio ſufficit (viij. occidit finees.mimatim tangere negocium vt. ff. ad exhiben. l. iij. §. ſciendū et de reno. a diuo. et extra vt lite non ꝯte. qm̄ frequenter. in fi.Interrogandi. hic vides ꝙ pars a ꝑte ⁊ iudex a ꝑte poteſt facetemterrogationes vt hic ⁊ extra de do. ⁊ ꝯtu. ꝓut. ⁊. ff. de interrogat̉.ret i ſi ſine. extra de conceſ. p̄ben. ⁊ eccle. non va. poſt electōem. ſimilit̓.

aduocati poſſunt interrogare vt. ff. de adul. ſi poſtulauerit. §. queſtionem. cauſarum em̄ merita aſſertione partium pandunt̉. vt extͣ de in inte. reſti. cum ex lr̄is. et. C. ſi per vim vel alio modo. l. ij. ſed in hoc dr̄t īterrogatio iudicis ab interrogatione partis. quia ſi partes adinuiceꝫſe interrogant oportet ꝙ parsⁱ interrogans prius ponat aliquid ne videat̉ calumnioſe interrogare. ſed aliud eſt cum iudex interrogat.i ¶ Pret̓miſſū remaneat. ergo et poſt apertas atteſtatiōes poteſtfieri interrogatio. quiavbicūqꝫ equītas mouetindicem poteſt interrogare vt. ff. de interrogͦ.act. vbicūqꝫ. ſꝫ an omaꝑmiſſa poſſit iudex ſupplere dubitari cōſueuitet certū eſt ꝙ defectumaduocatoruꝫ pōt iudexſupplere circa ius vt. Cque deſunt aduo. l. vnica. extra de poſtu. p̄lat̓.bone me. vbi dicit. nosꝓ ipſo curauimus allegare ſed videtur ꝙ etiāde facto poteſt ſupplerevt extra de conſuetu. cūdilectus. ⁊ extra d̓ ap.conſtitutus. ff. de peti.here. l. vl. nom ſi aduerſarius n̄ eſt preſens poteſt iudex ſupplere eiusabſentiam vt. C. d̓ ap..l. vl. C. de tempo. ap.l. ij. §. vl. et iudex cōtranaturā actionis pōt ferre ſententiā. vt. ff. de redibi. ac. boueꝫ. §. aliqn̄extra de conceſ. p̄ben. ⁊eccle. non vacan. ex ꝑtead hoc dico ꝙ iudex nōpoteſt ſupplere de factoniſi vbi aliquid in preſentiā ſui actum eſt. vtꝙ aliquem citauerit vl̓ꝙ inſtrumentum aliqd̓coram ipſo lectū ſit. velꝙ tempora appellatōislapſa ſint. C. vt tempo.ap. l. ij. §. vl. ſimiliter dico ꝙ in hijs que ſpectātab ſubſtantiā electōnispōt iudex ſupplere. vtxlvij. di. de petro. ſi tn̄altera pars negaret nōſtaretur verbo iudicis.niſi quatinus ꝓbaueritlegittimis documentisvt extra de ꝓba. qm̄ ꝯtͣk ¶ Illuminata. namfructus diuinus eſt ſepius iuſticiam recenferi.vt. xxv. q. ix. graue.l ¶ Expreſſis. a certꝭtene certum et dimitteincertuꝫ. vt de peni. di.vij. c. iij. in fi. nam in incertis locus eſt ꝯiecturevt extra de homi. ad audientiam. ff. de verbo. ob. ꝯtinuus. §. i. ⁊. ff. deritu nup. adoptiuus. §. ſeruiles.Cauſa. xxxi.Xorem cuiuſdam conſtuprauit. in hac cauſa adicit gratianus duo alia impedimenta matrimunij. ſcilicet enormitatēcriminis. de qua tractat in prima queſtione et coactionem dequā tractat in ſecunda. adiungit etiam in queſtione tercia de fide ſpōſalium non frangenda. vt autem hec et cecera. Et nota ꝙ licet enormitas delicti impediat matrimonium contrahendum non impedittamen niſi in tribꝰ caſibus ſcꝫ cum quis committat inceſtum. vt. xxxij.