Cauſa.
Carmonaſterium conuertere vel tradere niſi ad aliud monaſterium vel cōmutare niſi cum alio monaſterio velquocūqꝫ cōmertio vendere. Quodſi factum fuerit nō valebit. ſed ip̄mmonaſterium in priſtinū reformet̉ſtatū. ¶ Item ex decreto bonifacijpape. xpiſcopi et fratrū cōſilio monaſteriū ad meliorandū alijs ſupporohibetur.nete dL ipis xult monaſteriū ſuuꝫTad meliorādū ī alio loco ponere fiet cū cōſilio ep̄i ⁊ fratꝝſuoꝝ. et dimittat p̄ſbiterū aliquē inpriori loco ad miniſteria eccleſie. OItem ex concilio maguntinenſi.Sublice peuitētie ſubiaceant q̄ circūuenietondere p̄ſumumOnſtituit ſacer iſte conuentus vt ep̄i ſiue abbates qui n̄riciā et turpe lucrū inhiantes quoſliin fructu animaruꝫ ſed in auabet homines circūueniendo totūderunt. et res eoꝝ tali ꝑſuaſione ſubripuerunt. pnīe canonice vtpote turꝑis lucri ſectatores ſubiaceant. Hijvero qͦ illecti comā depoſuerūt in eoqd̓ ꝑceperūt ꝑſeuerare cogant̉. resvero eoꝝ heredibus reddantur. SItem ex eodem. Sine voluntatefratrū aliquē de ſuis ꝓpinqͥs abbasſubſtituere nō valet.Ongregatō debꝫ ſibiᵉ eligereabbatē poſt abbatis ſui mortem vel eo viuente ſi ipſe diſceſſeritvel peccauerit. Ep̄us em̄ non debetviolenter retinere in locū ſuū abbatem ipſe autē nō poteſt aliqueꝫ ordinare de ſuis ꝓpinquis vel amicis ſine voluntate fratrum.Incipit cauſa. XVIIUidā p̄ſbiter infirmitate grauatus ſe fierivelle monachum dixiteccleſiam etVbeneficia inmanū aduocati renūciauit. poſtꝙͣ cōualuir moxſe futuꝝ monachū negauit. eccleſiaꝫ⁊ beneficiū repoſcit. ¶ Hinc pͥmūqueritur vtruꝫ reus voto teneatur.an liceat ei a ꝓpoſito ſui cordiſ diſcedere. ¶ Secūdo an eccl̓ia ⁊ bn̄ficium ei reddenda ſunt. que prius libera voluntate refutauit. ¶ Tercio ſiꝯtigiſſet eum ſe ⁊ ſua monaſterio tradidiſſe. an licentia abbatis liceret eiad ꝓpria redire. ¶ Quarto ſi ſinelicentia abbatis retro abierit an ſuaſibi ab abbate reddenda ſint.Queſtio prima.
Uod at̄a voto diſcedere non liceat multisauctoritatibus ꝓbat̉.Ait em̄ ꝓpheta voueteet reddite dn̄o deo veſtro ¶ Item augQue deo vouenrio redduntur.tur neUnt quedam que etiam nonCvouentes debemus. quedaꝫetiaꝫ que niſiᵏ vouerimꝰ nondebemus ſed poſtqͣꝫ ea deo ꝓmittimus neceſſario reddere cōſtringimur. ¶ Item iero. ¶ De eodem.Ouentibus deo virginitatēnō ſolum nubere ſed etiā velle damnabile eſt. ¶ Itē gre.en li. regiſtri. Eſt dignus ſupplicio qͥſeip̄rto reſiliēs deo ſubtrahit. Nanias deo peccunias vouerat quas poſt diaboli victusperſuaſione ſubtraxit. ſꝫ quamorte mulctatus eſt ſcis. Si ergo ille mortis ꝑiculo dignꝰ fuit q̄ eos qͦsdederat numos d̓o abſtulit ꝯſideraqͣnto ꝑiculo in diuino iudicio dignꝰeris qui nō nūmos ſed temetip̄m oīpotenti deo ſub monachico hītu deuoueras ſubtraxiſti. ¶ Idem ſuꝑeꝫ echielem Ante dei occulos cadūqui bonaꝯcipiūt agere recuſant.Ui bona agūt ſi meliora agere deliberat et pꝰ d̓liberatanō faciūt licꝫ ī bonis pͥoribꝰꝑſeuerarent in ꝯſpectu dei tn̄ ceciderunt ex deliberatione. Itē ſunt quicūcta relinquere ⁊ d̓i ſeruicio ſe ſubdere ⁊ freno caſtitatis ſe reſtringeredeliberant. ſed cū poſt caſtitatē alios cecidiſſe cōſpiciūt ſe retrahendomeritū ꝑdunt. ¶ Si ergo poſt votum quiſqꝫ neceſſario cogitur ſoluere qd̓ vouit. ſi vouentibus nō ſoluꝫnubere ſed etiam velle dānabile eſtpatet ꝙ ſacerdos iſte ad executionēſui voti cogendus eſt. ⁊ nō ſolū nonfieri ſed etiam velle monachū nō fieri ſibi dānabile eſt. Quod aūt intervouentes iſte cōputandus eſt patetex verbis aug. dicentis. Dixi cōfitebor et tu remiſiſti ⁊cͣ. Magna dei pietas vt ad ſolaꝫ ꝓmiſſionē dimittatpeccata. Nondū em̄. ꝓnunciat ore⁊ tn̄ iaꝫ deus audit in corde. votumem̄ ꝓ oꝑe reputat̉. ¶ Sicut ergo ꝓpheta inter vouentes reputatur qꝛdixit ego confitebor. ſic et iſte intereoſdeꝫ cōputandus eſt. quia dixit fiam mōachus. ¶ Hijs ita reſpondetur. aliud eſt ꝓpoſitum cordis cordeꝯcipere ⁊ etiam ore ꝓnūciare. aliudeſt ſubſequēdi obligatione ſe reū voti facere. qꝛ ergo iſte ꝓpoſitū ſui cordis ore ſimpliciter enuciauit. nō aūtmōaſterio aūt abbati ſe tradidit necꝓmiſſionē ſcripſit nequaꝙͣ reus voti habebitur. ¶ Unde alexāder papa. ij. ait. Non cogitur aliquis inmouaſterio manere niſi profeſſionēfecerit.
Cępͥuate ꝑſone vel etiā cōmutare cum pͥuata ꝑſona. ſꝫ dari poteſt monaſterio vl̓ cōmutari cummonaſterio. vendi autēnulli poteſt. ꝓ iſtoꝝ cāufa. exͣ. e. ti. de iure. ſꝫ eisobſtat. exͣ. e. ex inſinuatione. in pͥn. ſꝫ poteſt diciꝙ ibi vnus alij ceſſit adminiſtrationē ſolidā nōenim dedit ius pa. cumpͥus fuiſſet patronus. h.aūt intelligat de ipſa eccleſia ꝙ nullus pōt dare eccleſiam pͥuato vt īde faciat habitaculumvt. xix. q. iij. qui ſemel.de ꝑmutatione planū ēquia nō poteſt eccleſiaꝑmutari niſi cuꝫ alia eccleſia. vt extra de reꝝ ꝑmū. ad q̄ſtiōes. ſatꝭ credo ꝙ ſiue ſit eccleſia ſiue ius patronatus benepoteſt concedi monaſterio dū tn̄ habeatur conſenſus ep̄i. vt exͣ. e. ex ꝑte. et c. nullus. ſil̓iter eteccleſie ſeculari. vt extͣ.de reſti. ſpo. cū veniſſetIo. ego credo ꝙ ius paronatus poſſit concediſine epiſcopo. vt extrae. illud. b.An proprium. id eſtpriuatum.Monaſterium.id eſt eccleſiam.Iquis. ad meliorandum. hec eſtvna de quatuor cauſisꝓpter quas tranſferunt̉eccleſie de loco ad locūvt de con. di. i. tribus.vij. q. i. temporis. et eſtcontra regulam illā. xixq. iij. que ſel̓. et ꝑdit prior eccleſia. pͥuilegiuꝫ ſium. vt. s. e. et hec. diximusOnſtituit. hoc.capitulū legitur. xxq. iij. conſtituit.Ongregatio. eligere. jͣ. xviij. q. ij.abbas. et. c. abbatem.f ¶ Retinere. ſi vult ꝓpter humilitatē renūciare: vt. xviij. q. ij. abbaſNam admonere poteſteum vt nō renūciet. ſednō inuituꝫ tenere. vt exͣde renunc. litteras .i.Propinquis .s. dilxxxix. decenter. Io.Queſtiqgd aūt?a voto. hic qritur. an alicui liceat diſcedere a voto. et in hac queſtionemagiſter diſtinguit ꝙaliud eſt votū cōceptuꝫcorde ore ſimpl̓r ꝓnūci
are. et aliud eſt obligatione aliqua ſubſequeſe reum obnoxium facere. ſed tn̄ quocūqꝫ modoiſtoꝝ modorū quis voueat non licet ei recedere a voto qͦ ad deū. ſedad eccleſiā licet ei a primo voto recedere. ſed n̄a ſcd̓o. ſed miꝝ videturcum hoc fit peccatumad deum quare eccleſiaillud tollerat cū hoc ſitlaqueum inijcere talil⁊ decipere aīas eoꝝ q̄nō eſt faciendū. vt.q. i. de viduis. cū diſe noluerit facere differentiam iuter iuramtū et ſimplicē loquelaꝫvt. xxij. q. v. iuramenti.Poteſt melius diſtingni inter deliberatet voluntatē et votū. ſiquis recedit a deliberatione non peccat mortaliter. ſi quis aūt recedita ꝓpoſito qd̓ firme fixerat in animo ſuo peccatſed venialiter ẜm quoſdam. vt extra de vo. etvo. redemp. litteratur.ẜm vero hug. peccat tālis mortaliter ac ſi verbis vouiſſet. vt. jͣ. e. quibona ſed a voto qd̓ verbis expͥmitur ſiue cū ſolennitate ſiue ſine ea nōlicet recedere ſine mortali peccato ẜm omēs.vt extra qui cler̄. vel vo.rurſus. licet alexandevideatur dicere ꝙ poſtvotum ſimplex poſſit ꝯͣtrahi matrimonium. vtextra qui cle. vel vo. veniens. ſed illud ītelligasde cōꝑatiua ꝑmiſſione.Iohannes.Vnt quedam.Udebemus. vt ad fiSem ſeruandā ⁊ geliter ad omnia illaquibus hō ſaluari nō pt̄de quibus habet̉ de pe.di. ij. caritas.k ¶ Niſi. vt ꝯtinentiam.xxxij. q. i. integritas.l¶ Promittimus. arꝙ ex nuda promiſſionequis tenetur. vt. xij. q.i. ſcimꝰ. et. q. ij. qſuffragio. xxvij. qm ¶ Conſtringimurniſi forcius vinculū ſuꝑueniat. xxvij. di. ſi virniſi tale ſit illud qd̓ perdeat de alieno arbitriovt ſit vnus coniugatusꝑmittat continentiamnō tenet. vt. xxvij.ſi tu. Item votū alabſtinentie nō pōt vxor