vel d̓yaconū officio priuari. Sola ergo ſpontanea confeſſio ⁊ canonicusnumerus vel qualitas teſtium decetnentibꝰ ep̄is. ⁊ accuſatore qd̓ obiecerat ꝯprobante clericum priuat ꝓpriogradu.Quertio ſexta.Aod veroª confeſſio cruciatibus extorquēda nō ſit. Alexander papa teſtat̉ ſcribensomnibus orthodoxis. Miniſtroruꝫꝯfeſſio non ſit extorta ſed ſpontaneIa ſacerdotibus vel auctoribus eccleſie quedaꝫ ſcripture¶quoquo modo autᵇ per mētūaut fraudē aut ꝑ vim extorte fuerintvel vt ſe liberare poſſint quocūqꝫ abeis cōſcripte aut roborate fuerint ingenio ad nullum eisᵉ p̄iudiciū vl̓ nocumentū valere cenſemus neqꝫ vllāeos in famiā vel calūniam aut a ſuisſequeſtrationem bonis vnꝙͣ deo auctore ⁊ ſct̄is apoſtolis eorūqꝫ ſucceſſoribus ſuſtinere ꝑmittimus. ꝯfeſſioem̄ in talibus nō cōpulſa ſed ſpontanea fieri debet. omnis em̄ cōfeſſio q̄fit ex neceſſitate fides non eſt ꝯfeſſioergo in talibus nō debet extorqueriſed ſponte ꝓfiteri. Peſſimū em̄ eſtde ſuſpitione aut de extorta ꝯfeſſiōequenqͣꝫ iudicare. cū magis ſit inſpector cordis dn̄s qͣꝫ oꝑis. Nō poteſtautem humano condemnari examine quem dn̄s ſuo reſeruat iudicio ſiomnia nāqꝫ in hoc ſeculo vindicataeſſent locuꝫ diuina iudicia non haberent. Item eſt etiā hoc ꝑlatū ad ſanctam ſedem qd̓ pudeo dicere et nontm̄ ſacerdotali ſed etiam omni chri-

ſtiano nomini eſt inimicuꝫ ꝙ nōnulliep̄os vel ſacerdotes aut metu cōpellunt aut vi extorquent aut fraude decipiunt aliquas cōfeſſionis ſue in alteram ꝑtem ꝙͣ debeātᵈ lr̄as ſcribereaūt ꝓ ſuaꝝ nō requiſitōe cauſaꝝ autqd̓ deterius eſt alieniᶠ erroris ſecteſcripturas facere et ꝓprijs manibusroborare ⁊ coram ppl̓is recitare atqꝫꝯfiteri alios dicunt carceribus et exgaſculis retrudi. ut ſaltem hijs territi inſidijs dn̄i ſacerdotes ſuis faueātvoluptatibus. Item ꝯfeſſio vero intalibus nō cōpulſa ſed ſpōtanea fieri debet ip̄o teſtante qui ait. ex cordeprocedunt homicidia adulteria ⁊ cetera q̄ ſunt ad hec pertinentia nec tātum attendenda ſunts q̄ fiant. quantum quo animo fiant. amplius enimreſpicit deus ad cogitationes et ſpōtaneas voluntates. ꝙͣ ad actus quiſimplicitatē aut neceſſitatem fiunt.¶ Itē nicolaus papa ep̄is gallieAuctoritas apoſtolica penitus illicita in irritum deducit iuramerUctoritatem venerabilium p̄i deceſſorum noſtrorum ſecutiet nominatim beatiſſimi papeet martiris alexandri a beato petroquinti ab omnibus iuramentis ⁊ cuiuſcunqꝫ modi obligationibus quibus illi ſe coacti violentia imꝑioruꝫobligauerantʰ abſoluimus. ⁊ ne illaſeruentur vetuimus tam prefatumarchiepiſcopum treuerenſem ꝙͣ eiꝰprepoſitum et omnes qui tūc temporis capti ſe illis quoquo modo obligauerunt neqꝫ em̄ vllam eos ꝓinde

ar. in. q. vij. iudicet. ⁊ ꝑ hoc decretū intelligo illud. xxxij. di. nullus. degſcientia iurꝭ nō facti. licet alias verbū ſciendi large ſumatur vt. xxij.Queſtio. vtVod vero.q. v. hoc videturab aduerſario nunꝙͣ eſt extorquenda cōfeſſio cruciatibus. vt.jͣ. e. c. i. et. ij. ſꝫ a iudice licite extorquetur ꝯfeſſio tormētis etieſtionibꝰ. nam a iudice qn̄qꝫ torquetur teſtis. qnqꝫ reus. qn̄qꝫ accuſator. teſtis torquetutam in ciuili qͣꝫ in criminali. vt ſi eſt ſeruus velvilis ꝑſona. vel etiaꝫ ſiſit liber et ſit crimīoſusvel infamis vel obſcurꝰvel ignotꝰ: tales em̄ nōrecipiuntur ad teſtimoniū ſine queſtionibus licet ſint clerici. vt. iiij. qiij. ſi res et. v. q. v. illi qͦ.vi. p̄ſbiteri. ⁊. ij. qnis et in autē. dteſti. §. nos igit̉. ⁊. §. licet. et. C. de falẜ. ſi qͥsdecurio. torquetur etiālibera ꝑſona licet r̄vilis. duꝫ tn̄ vacillet inteſtimōio. vt. ff. d̓ q̄ſti.ex libero. extra de peniſper hijs. Item xeustorquētur licet raimeſt ſuſpectuſt nit alias res ꝓbamaxīe ſi eſt vilis ꝑſoa ⁊ hoc in ciuili cauſat. xiiij. q. vi. ſi res aliea. Similiter in crimīatorquetur. vt. xxiij..c. i. actor vero in ciuicauſa nunꝙͣ torquet̉:ed accuſator in crimiicauſa qn̄qꝫ torquevt in crimīe lē maeſtatis cueſt ꝓad. l. iul̓. ma. ſ.ſits vl̓ teis vt. vi. q. i. §. porro.ullus oīno. 1o.a ſacerdotibus vel auctoribus. per metum. dūmodo talis ſit metꝰ qui cadit in ꝯſtantem virū. vtad audientiā. ſi queris qualis metus debeat cadeextra ꝙ me.re in conſtanterum. dico ꝙ talis qui continet mētum mortis velcrupris. vt extra. e. ti. cum dilectus. coactio autem verborum non ſicit etiam ſi rex ſit qui minetur. vt extra qui cle. vel vo. inante. C. de tranſac. interpoſitas. ibi melius dicit̉ licet ſi ar. cōtraxxi. q. ij. lotharius. et. s. di. vij. fuerūt. ff. de acqui. hered̓. l. vi. §. vl. vbidicitur ꝙ non ſit heres qui ꝓpter mētū verborum adijt hereditatem. ⁊nota ꝙ canon ſibi hec tria equiparat vim mētum. et fraudē vt. iij. q. i.eintegranda. metus tn̄ pro violentia a lege accipitur ⁊ hec excuſat. vtua. re. ac. non da. l. ꝓxima.¶ Priudicium. bene fit p̄iudiciū ei quantū ad hoc ꝙ illi cui ꝑ mētūtradit̉ res fit dn̄s rei. ſꝫ quantū ad hoc nō fit ei preiudiciuꝫ quia daturei actio ꝙ mētꝰ cauſa ad repetendū ſi tradidit vel exceptio ſi nō tradidit. vt. e. metū. §. ſꝫ ꝙ p̄tor. ⁊. §. ex hͦ edicto. ſi tn̄ primo coactus ꝓmiſit ea poſtea ſpōtanee tradidit nō excuſat coactio vt. C. ꝙ me. cā. l. ij. ⁊ex. qͥ cle. vel vo. inſinuāte. ibi patiētia tꝑis ⁊cͣ. et ē ſi. exͣ de eo qͦ duxit inLitteras. in quibꝰ fatentur aliqͣ ſe deberema. ſignificauit.Requiſitione. id eſt ꝯfiteantur ꝙ abſoluerunt aliquos a debiton quo illi tenebantur.qui ꝯfitetur ſe tenere aliꝙͣ hereſim. ſꝫ nōne.Erroris. id eſt. ille peccat mortaliter qui confitetur hoc nec excuſat eum aliqua coactio. quia talis non eſt abſoluta. ⁊ coactio conditionalis neminem excuſat vt. l. diſ. p̄ſbiteros. de cō. di. iiij. eo. potius

em̄ dꝫ pati quis mortē ꝙͣ malo cōſentire. vt. xxxij. q. v. ita ne. et occiſores corporis nō ſunt ꝯtra iuſticiam timendi. vt. xi. q. iij. nō ſoluꝫ. et. ca.nolite. xxxi. q. ij. lotharius. ſed hic nō excuſantur tales a toto ſed tātometus em̄ vel coactio conditionalis non excuſat peccatū. ſed attenuatvt extra ꝙ me. cauſa. c. ſacriſ. ⁊ nota hic ꝙ ꝯtra ea q̄ publice facta ſūtadmittitur ꝑrobatio in contrariū ſic. xxxi. q. ij. lotharius. extra ꝙ me.cauſa. perlatuꝫ. quod ēcontra regulam generalem. viij. q. i. licet.g ¶ Que fiant. potiusreſpiciēda eſt cauſa facti quā ip̄m factum. vt.xxiij. q. viij. occidit depe. di. i. aut facta.Vctoritatē. abF ſoluimus. hic cōſueuit dubitari circaduo ſcilicet an iuramentum per vim extortumobliget. Item an̄ papapoſſit diſpenſare in illicito iuramento ꝙ nonobligat tale iuramentūvidetur hic quia dicit̉hic ꝙ non debꝫ eſſe vinculum iniquitatis. vt.xxij. q. iiij. inter. ⁊ extrade iureiur. veꝝ. extra d̓reſti. ſpol̓. ſollicite. ⁊ exͣꝙ me cauſa. ꝑlatū Itēquia incōueniens eſſetꝙ malefactor ex improbitate ſua ꝯſequat̉ actionem. vt. ff. d̓ fur. itaqꝫfullo. p̄terea ſi malefactor petit rem poteſt ſereus tueri exceptioneꝙme. cauſa. cum illa exceptio ꝑ iuramentuꝫ nonſit ſublata. p̄terea nonobſtante tali iuramētopoteſt petere rem ſi eaꝫtradidit cum illud noniurauerit vt extra de iureiur. debitores. ⁊ extraꝙ me. cauſa. ad audientiaꝫ. ergo cum poſſet petere rem. multo fortiuspoteſt ſe tueri exceptione. quia cui damus actionem multo fortius exceptionem vt. ff. de ſuꝑficiebus. l. i. exͣ de iureiur̄. c. quēadmodum. etecontra. ꝓbatur ꝙ obliget. ꝙ licet fuit coactus tamē voluit. qꝛ coactavoluntas eſt voluntas. vt. s. e. q. i. merito. Iteꝫ quia nō vergit in interitum ſalutis eterne ergo eſt obſeruandū. vt extra d̓ iureiur̄. ſi ꝟo. necꝓdeſt ꝙ cōpulſus fuit. xxij. q. v. qͥ cōpulſus. ⁊. c. ſi quis coactus. ſolū.quidam dicunt ꝙ ſi talis fuit metus qui cadit in ꝯſtantem virū ꝙ iuramentum ob talem meiū factū non obligat. ⁊ ẜm eos exponitur hic hocverbum abſoluimus. id eſt abſolutū oſtendimus. Alij dicunt ꝙ qualiſcunqꝫ ſit metus tenet̉ ſeruare iuramentū factum de rebus ꝓprijs ſꝫ nullum iuramentū aſtringit ip̄m ꝓ rebus eccleſie nō repetendis. qꝛ illudeſt illicitum et hoc magis ꝓbabile videtur ex quo licitum eſt ꝙ iuret etpoteſt adimplere vt. xxij. q. iiij. ſi aliquid. qui priorē opinioneꝫ ſuſtinetdiſtiguūt inter ꝓmiſſoria iuramēta et aſſertoria. in ꝓmiſſorijs iuram̄tis excuſat metus in aſſertorijs nō quia potius debet quis omnia mala pati ꝙͣ falſum aſſerere vt. xxxij. q. v. ita ne. dicas ergo ꝙ omnē iuramentum obligat. Si obicis mihi ꝙ iſte habet exceptionē ꝙ metus cauſa. hoc bene concedo. nō tn̄ poteſt vti ea ratione iuramenti. ſi tn̄ fueritvſus is ea bene repello agentem. Si quis ergo iurauerit rem ſuam permētum alij dare petat a iudice vt cogat illum non recipere. vl̓ ꝙ abſoluat ipſum a iuramento. vt extra de iureiurͣ. ex adminiſtrationis. ſed ſiad hoc iudici non poteſt ſoluat ⁊ poſtea repetat. ſi autē iurauit ſe nonrepetere tunc denunciet eccleſie factum illius. ſi autē iurauit ꝙ nō denunciet illud iuramentū nō eſt ſeruandū. vt exͣ. e. quē admodū. in fi. qꝛ