.III.

colligitur etiā mulieres teſtimoniuꝫin iudicio dicēdi ius habere. Itē indigͥ. ti. de accuſationibꝰ ⁊ inſcriptōibus li. ij. nō eſt ꝑmiſſuꝫ mulieri publico iudicio quenꝙͣ reū facere niſi ſcꝫꝑentum liberorūqꝫ ⁊ patroni etª patrone et eorū filij filie ve nepotis neptis ve mortem exeqͣtur. ¶ Paulꝰlibro primo dig. de adulterijs.Ertis de cauſis cōceſſa eſt mulieribꝰ publica aduocatio. veluti ſi mortē exequantur eoruꝫearumqꝫ in quos ex lege iudiciorumpublicorum teſtimonium inuite nondicant. Idē et in lege cornelia teſtamētaria ſenatus ſtatuit. Sed et de teſtamēto paterni liberti vel maternimulieribus in publico iudicio dicere ꝑmiſſum eſtʰ pupillis ex ꝯcilio tutorum patris mortem. Iteꝫ pupilleaui ſui mortem exequi conceſſum eſtlege teſtamentaria. nam de patrisquidem teſtamēto pupillis agere diuus veſpaſianus ꝑmiſit. ſed et ſi nonexhibeant̉ tabule ꝑ interdictuꝫ poſſunt experiri. Codice qͥ accuſare poſſunt vel nō. Idem auguſto dioniſio¶ Uxor tua ſi conſobrini ſui necemvindicandam exiſtimat adeat p̄ſide̓ꝓuincie. In digeſt. ad legeꝫ iul̓. ma.papinianus li. xij. reſponſorum.Nqueſtionibꝰ leſe maieſtatis etiam mulieres audiunt̉. Coniurationem ſergij ⁊ cathiline iulia mulierdetexit ⁊ marcū tuliū ꝯſulem in iudicium eius inſtruxit. ¶ᵉ Quecūqꝫ gͦꝑſona ad accuſationem publicorū iudiciorū vel leſe maieſtatis admittit̉.eadem accuſationeꝫ ſymonie ſubirenō ꝓhibetur. ¶ Unde in primo li.codi. imperator leo auguſ. ermaſio p̨̄fecto p̨̄torio. Leſe maieſtatis ⁊ publicorum iudiciorum et ſymonie accuſatio equaliter proponatur.Aneᶠ quiſquis hanc ſanctaꝫvenerandā antiſtitis ſedeꝫpecunie interuentu ſubiſſe.aut ſi quis vt alterū ordinarꝫ vel eligeret aliquid accepiſſe d̓tegiturⁱ adinſtar publici criminis ⁊ leſe maieſtatis accuſatōne ꝓpoſita a gradu ſacerdotis retrahatur. nec hoc ſolum deinceps honore priuari ſed perpetuequoqꝫ infamie damnari decernimꝰ.vtʰ quos facinus par coinquinat et

equat vtroſqꝫ ſimilis ꝑſona comitetur. ¶ Cum aūt ſacris canonibusaccuſationes omnino ſubmoueāturquas leges ſeculi non aſciſcunt. e diuerſo videntur admittende que legibus ſeculi non ꝓhibentur. verum hͦnon infertur. quicūqꝫ em̄ clericoruꝫ.ſacris canonibus nuptias ꝯtrahereꝓhibentur etiam legibus imꝑatorūnon aūt conſequētur omniū cōpulāleges admittūt quoꝝ coniunctioneꝫſacri canones fieri non ꝓhibent. Legibus em̄ ſoli cantores et lectores canonibus aūt etiā accoliti vxores ducere poſſūt. Quāuis igitur ſacris canonibus ſubmoueātur accuſatiōesquas leges ſeculi non aſciſcunt. necideo ꝯſequenter recipiunt̉ quaſcūqꝫprincipuꝫ leges admittunt. Sed ſic̄circa huius operisᵏ iniciū p̄miſſumeſt. totiens legibus imꝑatorū ī ecc̄iaſticis negocijs vtendum eſt. quotiens ſacris canonibus obuiare nō inueniūtur. vnde aut ſpecialiter ſacriscanonibus mulier ab accuſatione leſe maieſtatis et ſimonie oſtendaturꝓhibita. aut p̄miſſis rōnibus ad huiuſcemodi accuſationē admittendaꝓbatur. nec quiſꝙͣ diſtinguere querat. ad alioꝝ nō ad ſacerdotū accuſationeꝫ in hoc caſu ſymonie muliereseſſe admittendas. Cum em̄ⁱ gn̓alit̓legibus hoc eis ꝑmiſſuꝫ inueniaturniſi quis ſpecialiter aliqua lege hocꝓhibitum oſtenderit eius diſtinctiolocum non habebit. Uerū cuꝫ cōtragenerales regulas quedam criminaſpecialit̓ accepta ſunt in quibus mulieri accuſari ꝑmittitur inter que fornicatō nō numerat̉. patet ꝙ hmōi accuſatio dupliciter infirmat̉. ⁊ qꝛ fornicationis crimine intendit. ⁊ quiadum de ſe ꝯfitetur. ſuper alienū crimen ei credi nō oportꝫ. ¶ Unde iulius papa ſcribit dicēs. Rei ꝓfeſſioaduerſuuēlibet admitti nō debEmini p̄terqͣꝫ decrimine leſemaieſtatis de ſe ꝯfeſſo ſuꝑ¶ alienū crimēᵐ credi oportetqm̄ ē ius atqꝫ omnis rei confeſſio periculoſa eſt ⁊ admitti aduerſus quēlibet nō debet. ¶ Quia ergo iſta deſe ꝯfitetur ſuꝑ alienum crimen ei credi non oportet. ſed ꝯtra eam ſua cōfeſſio interpretanda eſt.

falſum ſi teſtamentū ad ſe vel ſuos pertineat.¶ Datroni. quia filij patronoꝝ ⁊ etiam hij qui ex tranſuerſo veniuntqꝫ ad. v. gradum vocatur ad ſucceſſionem liberti. vt inſti. de ſucceſ..§. ſi autem ſine liberis.Pupillis: regulare eſt ꝙ minor annis ſine tutore vel curatore necagere poteſt nec ꝯueniri. vt. C. de aucͣte. p̄ſtā. l. clarum. alioquin ſentētia lata ꝯtra ip̄m nullaeſt. ſi tn̄ fuerit lata proipſo tenet. vt. C. de procur̄. non eo minus. qn̄qꝫtn̄ agit vl ꝯuenit ſine tutore vl̓ curatore vt in caſibus hic poſitis.ſi impetrauit veniaꝫ etatis. vt. C. de hijs qͥ ve.eta. impe. l. iij. Item ſiitur de libermīeexhibendo vbi etiam pupillus admittitur. vt. ffde li. ho. exhi. l. iij. §. pe.Item ſi agatur de recuperanda poſſeſſione vbietiam impubes ſine tutore auditur. vt. C. quiegittimaꝫ perſonam haent. l. vlti. Iteꝫ minorpōt agere de thoro ſuoviolato. vt. ff. de adult̓.ſi maritus. §. lex iulia. licet autem minor ꝓ ſe nōpoſſit agere ꝓ alijs tam̄poteſt ſi habet mandatum. vt. ff. de minor̄. cūmandato. ff. de ꝓcurͣ. filiuſfamilias. in fi. vtruꝫautem in cauſis ſpiritualibꝰ vt in matrimoniovl̓ pro eccleſia poſſit minor litigare per ſe. dicūtomnes ꝙ ſic. qͥa in hijscenſetur maior. ſed certe cuꝫ ibi maius periculum vertitur. magꝭ eſſetibi cōſulendumbus. vt. ff. ao. l. i..§. iij. nam circamaius periculum vertit̉vt. xlij. diſ. quieſcamus.tem video ꝙ ī matrīonio locum hintegrum reſtitutvt exͣ dein nteg. reſti. ex litterisſimiliter in alijs caſibusſpūalibus ſcꝫ in religione aſſumenda xx. q. i. illd̓in ordine ſacro. lxxxvij.di. c. i. et. ij. Item cum filius agit contra patremẜm canones. ij. q. vij. filius. in matrimonio certum eſt ꝙ minor per ſeadmittitur ad agendumvt extra de reſti. ſpo. exꝑte. ſed de hoc poſſet dubitari vtrū ibi locuꝫ habeat reſtitutio. ſed de hͦdixi ſuꝑ illa decre. ex ꝑte. s. de reſti. ſpol̓.c¶ Teſtamentaria.id eſt. l. cor. de fali.d¶ Per interdictum: ſcꝫꝑ interdictuꝫ de tabulisexhibendis qͦ experit̉ oīs ille cuius inter eſt. vt. ff. de tabu. exhi. locum.Qqueſtionibus. quecunqꝫ. hoc nō facit ad ꝓpoſitum ſed hocponit vt nducat ſequens. c.

¶Ane. hec lex eſt pars illius. C. de ep̄is et cleri. ſi quemꝙͣ.g ¶ Ad inſtar. non tn̄ eſt ibi omnimoda ſimilitudo inter crimenſymoniacum et crimen leſe maieqꝛ pro crimine ſymonie imponitur pena depoſitionis. ſꝫ pro crimīaieſtatis penammortꝭ. vt. vi.q. i. §. ſi quis cum. ſed quo ad accilem et teſtimonium parificarividetur vt quicunqꝫ admittatur accuſator vel teſtis ī vno et in reliquovt extra de ſi. licet heli.in fi. extra de ſimo. tanta. lxxix. di. ſi quis papaAtem ſimonia eſt maiꝰcrimen ꝙͣ hereſis. vt. i. qi. eos. imo eſt maius crimen ꝙͣ aliquod crimenvt .i. q. vl. patet. ſꝫ in hereſi quilibet admittiturergo multo fortius in ſymonia ar. tamē ꝯtrariūextra d̓ teſti. veniens .i.vbi dicitur ꝙ in ſimoniaſocij crimīs n̄ admittuntur. ſed in crimīe leſe maieſtatis audiuntur vt. vtq. i. §. ſi quis cum. et. §.porro. ſed dic ꝙ non admittuntur ſocij criminiscum accuſatus eſt bonefame. alias quilibet auditur. vel dic vt dixi. ij.q. i. ī primis. in fi. vl̓ dicꝙ admittitur quilibetad accuſandum in hijscriminibus ſed nō ad teſtificandum. quia totavis conſiſtit in teſtimonio ſꝫ non accuſatione.h ¶ Quos. nō intelligeꝙ eandem penam patiatur conuictus de ſymonia quā cōuictus de leſamaieſtate. ſed hoc vultdicere ꝙ eandem penaꝫpatitur dans quam accipiens pecuniam. vel diceadem pena. id eſt conſimili. nam pena depoſitionis ſil̓is eſt deportationi ſiue decapitationivt. v. q. vi. delatori.i ¶ Et legibus .s. dixi.x. di. lege imperatorū.k ¶ Iniciū s. di. x. c. i.l ¶ Beneraliter. ſic ergo argumentant̉ cū nunqͣꝫ inueniatur prohibituꝫ. ergo non debet prohiberi. vt. xxvij. q. ij. lexdiuine. ſi. xxxi. q. i. quodſi dormierit. ſi. lv. diſ. ſieuangelica.Emini. credi. p̄iudicatur tamen alteri ex tali confeſſione intantuꝫ quod ei indiciturpurgatio. vt extra de adultē. ſignificaſti. quodveruꝫ eſt ſi laborat in famia. alias non. vt extrade pur. ca. nos int̓ alioſ⁊ exͣ de ꝯfeſ. cū monaſterium.n ¶ Maieſtatis. et p̄ter ꝙͣ d̓ crimine ſymonievt. lxxix. di. ſi quis pap. et. s. e. ſane. licet ſit ar. cōtra exra de teſti. veniens .i. Quidam tn̄ dicunt ꝙ in crimine ſymonie nō auditur ſocius ergaſocium. et ad illud decretuꝫ. lxxix. di. ſi quis papa. ℟n. ꝙ ibi ſocius admittebatur contra ſocium. hoc ideo fuit quia non fuit ibi tantum crimē