intelligēs. ¶ Itē theodoſius imꝑator. Cuicūqꝫ liceat ſacroſancte ſedisantiſtitis iudicium expetereUicūqꝫᵍ litē habēs ſiue petitor fuerit vel in inicio litisº vel decurſis tꝑm curriculisſiue cū negociū ꝑorat̉. ſiue cū iaꝫ ceperit promi ſentētia ſi iudiciuꝫ elegeritſacroſancte ſedis autiſtitiſ illico ſinealiquā dubitatōe etiā ſi alia ꝑs refragatur. ad ep̄orum iudiciūˡ cum ſermone litigantium dirigat̉. Idē. omnes itaqꝫ cauſe q̇ p̄torio vl̓ ciuili iuretractant̉ ep̄orum ſentētijs terminateperpetuo ſtabilitatis iure firmenturnec vlterius liceat retractari negociūqd̓ ep̄oruꝫ ſnīa decidet̉. Teſtimoniūetiam ab vno licꝫ ep̄o ꝓhibitū omēsiudices indubitater accipiāt. nec alius audiatur cum teſtimoniū ep̄i a qͣlibet fuerit re ꝓmiſſum. Illud eniꝫ veritatis auctoritate firmatum. illd̓ incorruptum habeatur. quod a ſacroſancto homine ꝯſciētia mētis illibate fuerit ꝓlatū. hoc nos edicto ſalubri firmamus ⁊ ꝑpetua lege tenēdūeſſe cenſemus. ¶ Hec ſi quis antiqͣta eſſe ꝯtendat qꝛ in iuſtiniani cōdice nō inueniuntur ita inſerta ꝑ caroluꝫ reuocata cognoſcat qͥ in ſuisª capitularibus ait iuter cetera Uolumꝰatqꝫ p̄cipimus vt omnes noſtre ditōni ſubiecti tā romaniqͣꝫ frāci. alamani. bauari. burgūdiones. ſaxones. toringi. friſones. galli. britones. longobardi. gͣuaſcones. beneuentani. gutiiſpani. ceteriqꝫ oēs ſubiecti nobis qͦcunqꝫ videant̉ legis vincl̓o diſtrictivel ꝯſuetudinario ꝯnexi more hāc ſētentiam quaꝫ. cxxvij. theodoſij imꝑatoris libri capl̓o videlicꝫ. xi. li. ad interrogata blanij ducis quā ⁊ illi ⁊ oībus ꝑ ſcripturaꝫ miſimus ⁊ inter noſtra capitula ꝓ lege tenenda cōſultuomnium fideliuꝫ noſtroꝝ poſuimuslege cuncti ꝑpetua teneant. id eſt quicunqꝫ litem habens ſiue petitor fue
rit ⁊cͣ. vt. s. ¶ Item gre. iohāni defenſori eunti in hiſpaniā monēdo dicit. Preſbiter apud epiſcopum tantum iudicari debetEꝑſonaⁱ p̄ſbiteri hͦ attēdēdum eſt ſi quā cauſaꝫ habuitnō ab alio teneri ſi epūs ſuus adiridebuit. ſicut nouellaruꝫ ꝯſtitutō manifeſtat. que ita loquitur de ſanctiſſimis ⁊ deo amabilibus atqꝫ reuerendiſſimis ep̄is ⁊ cl̓icis ⁊ mōachis Imꝑator iuſtinianus auguſtꝰ petro glorioſiſſimo pape capl̓o. liij. ¶ Si qͥscontra aliquē cl̓icumᵐ aut mōachuꝫaut diaconiſſam aut monaſteriamaut aſſiſtriam habet aliquā actōeꝫdoceat priꝰ ſanctiſſimum epiſcopūcui hoꝝ vnuſquiſqꝫ ſubiacet. ill̓e ꝟocauſam inter eos diiudicet ⁊ ſiqͥdemvtraqꝫ ꝑs hijs que iudicata ſunt nōacquieuerit. iubemus ꝑ lociª iudicēexecutōni ꝑfecte mādari. Ne veroobiciat̉. quia hic de clerico loquit̉ nōde p̄ſbitero. ſciendum eſt. qꝛ ī eadeꝫſuꝑius conſtitutōne. li. capl̓o legiturappellatōne clericorum ⁊ p̄ſbiteros⁊ dyacones contineri. verba auteꝫ legis iſta ſunt. preſbiteros aūt ⁊ dyacones ⁊ lectores ⁊ cantores qͦs omēsclericos appellamus ⁊ reliqua¶ Idem gregorius romano defenſori ſicilieClericus clericuꝫ ad publica iudicianon ꝑtrahatEruenit ad nos ꝙ ſi quis conItra clericos qͦſlibet cauſam habeat deſpectiſ eoꝝ ep̄is. eoſdēclericos tuo facias iudicō exhiberiqd̓ ſi ita eſt valde cōſtat eē incōgruūSꝫ hac tibi aucͣte p̄cipimꝰ vt denuohoc facere non preſumas. ſꝫ ſi qͦs cōtra quemlibet clericum cauſaꝫ habuerit ep̄m ip̄iꝰ adeat. vt aūt ip̄e ꝯgnocat aut certe ab ip̄o iudices deputēt̉aut ſi forte ad arbitros eunduꝫ eſtpartes ad eligendum iudices ab ip̄oexecutō deputata ꝯpellat. ſi qͦs ꝟo
neralis ſed non eſt in ſcriptis redigēda vt ꝯſuetudinis. vt. ff. d̓ legi.ci oeiuterp̄tatōe. ⁊ exͣ de ver. ſig. abbate. q̄dam ꝓbabilis neceſſaria et īa redigenda vt pͥncipis. vt. C. de leg. l. i.Tatuimus. mox ante nō intelligas ꝙ hec dictō ante ibi notetaliquā auctoritatem tꝑis. ſed eſt ſenſus an. ⁊cͣ. i. ante examinātemdicem ſiue coram examināte. vel loquit̉ cum eſt notorium crimē.ſic. C. de defen. ciui. deIqui ex fratribusfratres hͦ vocat clericos vel etiā omnesxp̄ianos ⁊ loquit̉ ẜm antiqua tēꝑa. vt. s. e. relaLiud poſtulanteꝫ.penitētes em̄ ſub reula eccl̓aſtica viuedebēt vt hic. ⁊. jͣ. e. deſona. ⁊. jͣ. de pe. di. v.in. ⁊. c. falſusOmnia licent. tūcdit id qd̓ licitūvſus ip̄ijs aftū vt. xj. ſic eniꝫ .ſ. ꝙ filat ab infideibus ſed nō expedit vtibi dicit̉ vel aliter mihilea repetere ſꝫ nō expedit ad vitā ꝯſequenlam qꝛ ſcandalizant̉ illia quibus repetuntur.vel ſic oēs cibi liciti ſūtnon expediunt ꝓpter infirmos fratres qui tūcſdam cibos reꝓbabant. vel ſic. licitū eſt p̄dicatori ſumereab illis quibꝰcat ſꝫnō expedit ꝓpt̓eeos qui auari fuerūt.¶¶ Penitens .ſ. ſolēniter. ⁊tore penitente ⁊ cum eſt de voluntate rei. vel loquiturcū ip̄e penitens cōuenit̉actor ſupple vel reꝰ. qͥade actore minus videbi¶ Non ait. quamlibet.in. c. nullusVicunqꝫ. in haclege qͥnqꝫ notātur.mum ꝙ a iudiceſeculari appellet̉ ad epiſcopum ſcd̓m ꝙ an̄ ſententiam appellatur. terum ꝙ ab eporuꝫſententia nō aellaturuartuꝫ ꝙ vnip̄i teſtimonio fides adhibet̉q̓ntum ꝙ alij nōidiūxpoſt teſtimoniū ep̄i.pͥma pars tollitur ꝑ id extra de ap. ſi duobus. ſcd̓a ꝑ id. ij. q. vi. non itatercia ꝑ id. ij. q. vi. omnis oppreſſus. quarta ꝑ id. vi. q. ij. ſi tantum. ⁊. c.ſcuit. quinta per id ꝙ teſtimonium ſolius epiſcopi nō valet. nij. q. iij.indi. ⁊ licet hec lex ſit abrogata. tamen Inno. argumētatur exea. extra de inō vt ꝯfirmet eam ſed vt oſtendat ꝙͣtā affectōtores hrūt erga ſacerdotium.ſis. id eſt poſt lit̓. conteẜ.im ẜmone. id eſt allegatōnibusitularibus .i. in lumbarda non tameū inuenitur in ea q̄ nuncgalliEꝑſona. de hac habes. ij. q. i. in pͥmism ¶ Non ab alio .i. nō a ꝯtrario. qn̄qꝫ em̄ ab inferiori poteſt iucari. h. tamē huic littere adheſit qui dixit ſolum epiſcopum eſſe
ordinariū iudicem clerici. ⁊ ꝑ hͦ ꝙ dicit pͥus doceat ⁊cͣ. ſed tu dicas ꝙp̄lati eccl̓e collegiate habent iuriſdictōꝫ. vt. xv. q. niij. c. i. extra de immu. ec. c. non minus. extra de iudi. c. ij. C. de iuriſ. o. iu. l. vl. extra de offi. or. cum ab eccleſiarum. ſed ꝙ hic dicitur pͥus docuerat ⁊cͣ. dicas prius qͣꝫ ſecularem. h. tn̄ dixit ſolum epūm habere poteſtateꝫ excōmunicadi. vt. xvi. q. ij. viſis. in fi. vbi dicitur ꝙ excommunicatō ſit mucro epiſcopalis ⁊ ꝙ ſolus ep̄sdebeat de cauſis matrimonialibus cognoſcerexxxv. q. vi. multorum. ⁊meliꝰ dicit noua conſtitutio exͣ de exceſ. p̄la. accedēribus. ꝯſuetudo tn̄in talibꝰ dat iuriſdictionem. vt. ix. q. iij. conqueſtus. C. de emā. l. i.n ¶ Si quis aut monachum. ꝯuentum nomīemonaſterij ratōne alicꝰſucceſſionis qͥ obuenitmonaſterio ꝑ eū alit̓ nōcōpetit actō ꝯtra mōachum cum nihil habeatvel intellige ꝙ fid̓iuſſitde mādato eccl̓e ſue veletiā ſine mādato ſed pecunia eſt ꝯuerſa in vtilitatem eccl̓e vt noua dicit ꝯſtitutō. ꝙ qͥbuſdaꝫextra de fideiuſ. ſi autēmonachus ꝯͣ aliquē delinquit ip̄e monachꝰ cōueniendus eſt nō eccl̓iaar. xviij. q. ij. hoc tātuꝫ.ſicut ẜuus ꝯuenitur quideliquit nō eiꝰ dominꝰ.C. de noxali. l. penul. etvlti. in fi. pͥmo aūt lococaſtigatō monachi ſpectat ad abbatē. vt. xxiiij. q. iij. corripiantur. vtextra de offi. or. quāto.extra de appel. rep̄hēſibil̓. vbi aūt ꝓcedenduꝫeſt ẜm ordineꝫ iuris. tūcſolus epūſ eſt iudex ẜmh. vt hic dicit̉ alij dicūtꝙ abbas habꝫ ordinariaꝫ iuriſdictōꝫ ſuꝑ monaehos ſuos ⁊ excōmunicare eos pōt vt exͣ dema. ⁊ obe. cum in eecleſijs.¶ Aut aſſiſtriam. id ēincluſam que ſemꝑ aſſidue moratur ibi¶ Doceat .i. adeatIudicem. ſi ip̄imetnon poteſt. ⁊ eſt ſi. C.de epiſcopali audi. epiſcoꝑaley ¶ Nec vero. hec ſunt verba gregorij.Eruenit. aut ſi fortaſſe. extra de fo. cōpe. ſi quis contra.t ¶ Executo. id eſt executor ad hoc d̓putatus ſcꝫ archid̓ vt .xxvdi. ꝑlectis. ⁊ extra de fo. compe. nullus. cuꝫ aūt iudex recuſat̉ in optōeactoris erit an vellet ꝙ recuſatꝰ delegaret cauſam alijs. vel ꝙ partescōgerentur ad eligendos iudices. vt extra de fo. compe. ſi quis. hodieautem ſi iudex recuſatus fuerit. ⁊ ꝓbata fuerit cā recuſatōis ad arbitrium recuſatoris ip̄e qui recuſatus fuit dabit iudices vel tranſmittetnegocium ad ſuꝑiorem. vt conſti. cum ſpēali. extra de ap. ſed quero aniudices delegati ab ep̄o poſſint ꝑtes punire ſi non venerint adiudiciū.nō vid̓r. qꝛ ſolus delegatꝰ a pͥncipe pōt citare. vt in aut̄. de litig. § oēꝫ.coll̓. viij. nec alij poſſunt ſuas ſnīas mandare executōni qͣꝫ ordinarip8
j vl̓