QVI
Queſtio quinta.Unc autem querit̉ anſit aliquis maliuolꝰ iudicandus quia crimēalterius indicat. De hͦſcribit beatus auguſtinus ita dicens. Magis nocet qcrimē celat ꝙͣ qͥ amicabilit̓ indicat.On vos iudicetis maliuoloſqn̄ crimen alterius indicatis¶agis quippe nocētes eſtisnon indicando crimē ꝙͣ ſi fratreſ veſtros quos indicando corrigere poteſtis tacendo perire ꝑmittitis. Sienim frater tuus vulnus habꝫ ī corpore qd̓ velit occultari cum timꝫ ſecari nonne crudeliter a te ſilet̉ et miſericorditer indicatur quāto gͦ potius debes manifeſtare ne deteriꝰ putreſcat in corde. ¶ Item ad vincentiū donatiſtā et rogatiſtā. Non quiarcit eſt amicus nec qui verberateſt inimicus.On omnis qui parcit amicꝰnec oīs qͥ ꝟberat inimicuſ meliora enim ſunt amici vulnera ꝙͣ voluntaria oſcula inimici. Melius eſtcum ſeueritate diligere ꝙͣ cum lenitate deciꝑe. vtilius eſurienti panistollitur ſi de cibo ſecurus iuſticiā negligebat qͣꝫ eſuriēti panis frangiturut iniuſte ſeductus acquieſcat. ⁊ quifreneticum ligat et qui letargicū excitat ambobus moleſtus exiſtit ⁊ tn̄ambos amat. Quis nos poteſt amplius amare ꝙͣ deus et tn̄ nos nō ſolum docere ſuauiter verū etiam ſalubriter terrere nō ceſſat fomētis lenibus qͥbꝰ deus cōſolat̉. ſeꝑe etiā mordaciſſimū medicamentū tribulatōiſadiūgit. Exercet fame patriarchasetiā pios et religioſos. populū ꝯtumacē penis grauioribꝰ agitat nō aufert ab apoſtolo ſtimulū carnis tercio rogatus. ut virtutē in infirmitate ꝑficiat. Et infra. Noueris aliqn̄furem in auertendis pecoribus pabulū ſpargere et paſtorē aliquandoflagello ad gregē pecora errantia reuocare. ¶ Item ex ambroſij ẜmōequi ſic incipit fortaſſe amarior.Non odio habetur ſed diligitur qͦcaſtigatur et corripitur.Onoſculatur ſemꝑ pater filiTum ſꝫ aliqn̄ caſtigat. ergo qn̄caſtigatur qui diligitur tunc circa eūpietas exercetur. Habet enim amorplagas ſuas que dulciores ſunt cumamatisᵐ amariſſime inferūtur. Dulcior eſt religioſa caſtigatō ꝙͣ blandaremiſſio. Unde ait ꝓpheta. dulciora ſunt verbera amici ꝙͣ voluntariaoſcula inimici. ¶ Ex hijs verbisomnibus datur intelligi ꝙ magis ꝯtulit vtilitati fraterne qui crimē accuſando vel indicando perſequiturquā qui celando fouere nitit̉. ¶ Euſebius autem cōtra ſtatuere videturdū aliorū crimina ſponte cōfitenteſin ep̄orū accuſatōe recipi ꝓhibet di
cēs. Nō admittātur ad accuſationēliorum crimina ſponte cōfitentes.¶ Lli qui aut in fide catholica autAinimicicia ſuſpecti ſunt ad pulſationem epiſcoporū non admittatur nec illi qui aliorū crimina ſpōteconfitentur. et ideo replicāda ē ſolicite eorum veritas quam ſponte ꝓlatam in illis vllius vox habere nonpoteſt. hanc diuerſiſ cruciatibuſ e latebris ſuis religioſus tortorᵐ exigore debet ut dum penis corꝑalibuſſubiciuntur que geſta ſunt fidelit̓ etveracit̓ exquirant̉. ¶ Item ex prouerbijs. De eodem.Ui ambulat fraudulent̓ reuelat archana. Qui autem fidelis eſt celat animi cōmiſſum. et infra. Que viderūt oculi tui ne proferas iniurgio cito. ne poſtea emēdarenō poſſis cū dehoneſtaueris amicuꝫtuū. Sed aliud eſt ex caritate aliorūcrimina deferre ut quos ſecreta ammonitōe corrigere nō poſſumus cōuictos iudicis ſententia corripiat.et aliud inſidiando falſa obicere velinſultando vera facile exprobrare.Illud autem caritatis hoc vero impietatis eſt officium. vnde in eiſdeꝫprouerbijs dicitur. verba imꝑioruꝫinſidiantur ſanguini. os iuſtorum liberabit eos. et infra. Qui qd̓ nouitloquitur iudex iuſticie ē. qui autemmentitur teſtis eſt fraudulentꝰ Itēlabium veritatis firmum erit in ꝑpetuum. Qui aūt teſtis eſt reꝑentinuscōcinnat linguā mēdacij. Itē. Quicuſtodit os ſuum cuſtodit animā ſuam. qui autem inconſiderate loquit̉ſentiet mala. Uerbū mendax iuſtusdeteſtabitur. imꝑius autē cōfunditet confundetur. Item auguſtinꝰ inpſalmo. xxxiiij. Si aliquando hūanainfirmitate pedes noſtri in aliquoddelictuꝫ mouēt̉. inſurgunt lingue iniquiſſime inimicorū cum fuiſſet miſerendum. Irridēt impij vnde dolētpij.Queſtio ſexta.Ui autēⁱ quod intulitprobare nō valet puniendus eſt. ¶ Unde adrianus papa Puniat̄ qͥ alijs falſa ītulerit¶Inis qui alij falſa intuleritpuniatur et ꝓ falſitate feratinfamiam. ¶ Item grego.De eodem.Ui calumniam illatam nonꝓbat penā debet incurrerequā ſi ꝓbaſſꝫ reꝰ vtiqꝫ ſuſtineret. ¶ Id̓ in regiſtro Quā penaferiat̉ qͦ crimē illatū n̄ ꝓbat.¶ Uia iuxtaⁱ patrū ſnīas canonicas qui calūniā illatā nō ꝓbat penā debꝫ incurrere ac ꝑ hoc qꝛſubdyaconus crimē dyacono ꝓbare nō potuit qm̄ impoſitōem manuſqͣ carere potuiſſet n̄ habuit. nō ſolūſacerdotō ſꝫ officō caruit ⁊ tāqͣꝫ reuera īfaīſmeruit ꝟberibꝰ caſtigari
On oſculatur.amariſſime. id eſt aLli qui ſponte. id ēdetractoreſ. iij. q. iiijdetractores. et. xlvi. di.accuſatores. vel aliter.ſt ſine diſcretionēc¶ Et ideo replicandaeſt .i. ſepius querenda ꝯͣtra omnes ſupradictosẜm quoſdam quod nonplacet. ſed contra confitentes tantum quia inimici et infideles nunꝙͣtuntur.¶ Religioſus. ſed qͣlit̓ exerceret religioſusvir cām ſanguinis ꝯtraid. jͣ. xxiij. q. viij. hijs abus. ſed dicas ꝙ eccleſiaſticus iudex p̄t ꝟga punire. ut. xxiij. q. v. c. i. ethoc non eſt iudiciū ſanguinis. ſed hic facit qōnes in cā ciuili ꝙ fieri licet in defectū ꝓbatōnūff. de qͥo. diuus. et etiamin eccleſiaſtica crimīali.j. q. i. in primis. in fi. qͦdam etiā ex hoc loco dicūt viles generaliter cōtra clericos admitti. ſedcū tormentis. ſed hͦ falſum eſt quia tantū in exceptis criminibꝰ admituntur viles. ut. s. iiij. qͥl. ſi autem ea cōditioReligioſus. iſtudbtinet in exceptis criminibuſ ut in crimine leſe maieſtatis vbi recuſator torquetur. ut. vi. q. iquis cum. C. ad. l. iul̓.naie. nullus. in fi. ſed inili nunꝙͣ torquet̉ aliuis niſi in defectū ꝓbationū. ut in auten. de teſti. §. ſanctimus. vl̓ diꝙ prima ꝑs loquitur d̓ccuſatorē. ſecunda Ideteſte. viles enim teſtesbene torquent̉ in exceptis criminibus. ut. iiij. qͥiij. ſi aūt ea. et etiā in ciuilibus negocijs in defeum ꝓbationū ut dixi.¶ Exigere. nō ꝑ ſe ſꝫ ꝑalioſ. lxxxvi. di. non liceper clericos etiā nonꝑ laicos. extra de ſentē.ex. vniuerſitatis. habeſergo hic ꝙ p̄latꝰ ſubditos poteſt corꝑalit̓ punire. ut. xlv. di. cūtus.¶ Vt dum. hoc nō reur ad omnia p̄dictaum ad illos quiponte cōfitenInimis enī nō pōt eē teſtisin aliquo crimine. excrano. licet hely. pōttn̄ dici ꝙ inimicus qͥn̄qꝫueri poſſit ⁊ eſtimait iudex an ei adhibebit fidē vel nō. ut. ff. de
queſti. l. i. §. qōne. in fi.ſed vtrū clerici debeātſubdi verberibus. ꝓ teſtimonio dicendo dubitatur. qd̓ vid̓r ut hic. etjͣ. e. q. ꝓx. qꝛ. et. c. preſbiteri. et. xlv. di. cū beatꝰ.dicūt tn̄ quidā minoresclericos poſſe torqueri.ſed non maiores. alij dicunt om̄s ſuſpectos torqueri. nam ⁊ liberi vacillantes torquentur. ut exͣde pe. ſuꝑhijs. et. ff. deqō. de mīore. et eccleſiavirgis p̄t aliquos corrigere. ut. xxiij. q. v. c. i. hͦcertū eſt ꝙ minores clerici indiſtincte ꝓ quolibet crimine verber. busſubiciūtur. ut. xxxv. diſ.c. ante. ſed maiores nonniſi ꝓ enormibus. ut dixi. xlv. di. in ſumma. tn̄licet clerici torquenturꝑ delicto non tn̄ ꝓ teſtinionio dicendo. ẜm pleroſqꝫ qui dicunt non tenere. l. illam. jͣ. e. q. vi. p̄ſbiteri. vel dic̄ ꝙ clericiſuſpecti poſſunt torqueri nō a laico ſed ab ep̄oxi. q. i. teſtimoniumVi ambulat. ſꝫaliud eſt repentinꝰquale ergo erit rn̄ſuꝫteſtis. nam ſi cito reſpōdet videtur mendax ſi īmora videtur dubius.ut dixi. l. di. ponderet.Queſtio ſexta.Vi autem. hec q̄ſtio eſt expedita. ij.q. iij.nis. puniaturſi conuictus fueritde calumnia. ut. ij. q.notandū. ij.Via iuxta. manꝰpreſbitero enim etdyacono tantū manuſ imponit̉ ut. xxiij. di.preſbiter. et. c. dyaconꝰcum c2. ſed contra. lxix.di. c. i. vbi etiam clericomanus iubet̉ imponi. ſꝫillud de manu benedictionis hoc de manu conſecratōnis. vel dic ꝙ tēpore gregorij ſubdyaconatus non erat ſacer ordo. xxxi. di. c. i.n ¶ Sacerdotio. quodhabituruſ erat. ar. ꝙ aliquiſ dicit̉ ꝑdere qd̓ nunꝙͣ habuit. xx. q. i. puellexvij. di. cōcilia. xxiij. q. iiij. guiliſarius xxvij. q. ij§. ex hijs.¶ Caſtigari. hic vnapena cōmutatur in aliācorporalem. ſic. xij. q. ij.§. libertus. et. lxxxij. diſ.