XI.
papa. Accuſati niſi prius ſe purgauerintAganda enfac̓cufatis dicatiacriminādi priuſꝙͣ ſe criminequo p̄muntur exuerint. qꝛ n̄eſt credendū contra alios eorum cōfeſſioni qui criminibus implicanturniſi ſe prius ꝓbauerint innocentesQuoniam periculoſa eſt nec debetadmitti reiꝰ aduerſus quēcūqꝫᵇ ꝓfeſſio. ¶ Libro. ix. codicis titulo primo imꝑatores valentinꝰ et gr̄anus.Egandaᶜ eſt accuſatis niſi ſuas ſuorūqꝫ iniuriaſ ꝓſequant̉licentia criminādi in pari vl̓minori crimine niſi prius ſe criminequo p̄muntur exuerint. ita tamē utet ipſi inſcriptōnem cōtra eos etiampendēte accuſatōe deponere poſſint¶ Itē ex decreto adriani pape DeOn eſt credendū eodeꝫcontra alios eorū confeſſioniqui criminibus implicanturniſi prius ſe ꝓbauerint innocentes.quia periculoſa eſt et admitti nō debet rei aduerſus quēcunqꝫ cōfeſſio.¶ Hoc autem intelligendū eſt in pari vel in minori crimine. Ceterum ſide maiori crimine eum accuſare voluerit veluti ſi accuſatus de fornicatōne vel ꝑiurio vel homicidio vel ſimonia vel alio quolibet hmōi crimine accuſatorē ſuum impetere voluerit hijs auctoritatibus nō ꝓhibetur¶ Aliquando enim criminalis queſtio preiudicat ciuili. aliquando criminalis crimīali. ¶ Un̄ in. iij. librocodicis titulo de ordine iudicioruꝫlegitur.Iuili queſtione intermiſſa ſedicet̉ qd̓ vtpote maius merito mipe fit cut prius. de crimine iunori p̄fert̉. ¶ Itē libro. ix. lege prīarius eſt ut criminibus que tibi ut grauiora ab aduerſariotuo obiciūtur cedis atqꝫ vulnerū reſpōdeas. ⁊ tūc ex euentu ᶠcauſe iudex extimabit an tibi ꝑmittēdūſit eundē accuſare tamētſi prior inſcriptionē depoſuiſti aliquādo ciuilis preiudicat ciuili. aliquando ciuilis criminali. ſicut enim in .vij. librocodicis titulo de ordine cognitionūlegitur. ¶ Si de hereditate⁊ libertate cōtrouerſia eſt prius debet agicauſa ꝑlibertatis. Item ſi crimē aliquod inferat̉ ei qui ingenuꝰ eſſe dicitur liberalis cauſa ſuo ordine an̄ debet agi cognitōem ſuam preſide p̄bēte. Quonia ſi delictū ꝓbatum fueritante ſciri neceſſe eſt vtrū ut in libeꝝet ingenuum an ut in ſeruuꝫconſtitui oportet. ¶ ItēUi confitetur ſe pati cōtro-
uerſiam ſtatus fruſtra poſtulat dariſibi poteſtatem accuſandi eū qui ſeſuum dominū eſſe fateatur. ¶ Cauſa vero liberali terminata ſi ſeruusꝓnunciatus fuerit dominū ſuū accuſare non poterit. Codice li. ix.titulo primo.Iquisⁱ ex familiaribusᵏ velſeruis cuiuſlibet domus. cuiꝰcunqꝫ criminis delator atqꝫ accuſator emerſerit eius extimatōem caputatqꝫ fortunasⁱ petituruſ cuius familiaritate vel dominio inheſerit. velante exhibitionē teſtiū ante examinationem iudicij in ipſa expoſitōne criminum atqꝫ accuſatōnis exordio vltore gladio feriatur. vocem enim funeſtam interdici oportet potius ꝙͣaudiri. maieſtatis autem crimē excipimus. ¶ Similiter ſi liberti accuſatores manumiſſorū heredum veeorū eſſe p̄ſumpſerint. eodē quo ſerui ſupplicō tenebuntur luituri penaſant eꝓhibite delatōis exordium.Incipit cauſa. IIIIUidaꝫ in excōmunicatibne cōſtitukxaVatus ep̄m acScuſare diſpoīt adoleſcentē infrapScqͣrtūdecimūetatis ſue ānū ad aſſertōem ſue cauſe adducit ꝓhibituſ ab accuſatōe adoleſcentē accuſatorē et ſe teſtē facit. Adoleſcensꝑſonā accuſatoris et teſtis gerere cupit Die ſtatuta ad iudiciū electorūiudicuꝫ minime epiſcopus occurrita cōmunione ſuſpenditur tandē renouato iudicio accuſator culpabilisin accuſatōne inuenitur. demū ad atſertionē ꝓprie cauſe ꝓcedit. ¶ Hicprimum queritur an in excōicationeconſtitutus alium accuſare valeat.
Queſtioa¶ Rel. id eſt accuſati. b ¶ Quēcunqꝫ. ergo eo ip̄o ꝙ quis accuſat̓ perdit legitima iura. ut. ff. de mu. et ho. reus. lxxxi. di. tantis. extrade accu. deus omnipotens.Eganda. niſi ſuas. ſed tunc non permittitur ſi ponas illumprimum qui accuſat. ſiniliter ꝓſequi ſuam iniuriam. alioquin cōcedeet̉ poſteriori qd̓ aufert̉pͥmo. condemnatus autem non poteſt niſi ſuaꝫiniuriam ꝓſequatur. ff.de accu. qui iudicio. cuꝫiam ſit infamiſ ff. de publi iud̓. infamem. ⁊ hocpoſt condemnationeꝫccuſatōnem inchoat inextraneum. non in ſuumaccuſatorē ſi enī in ſuūaccuſatorem poteſt. ſi n̄ꝑdit ex illo crimine ciuitatem vel libertateꝫ. ff.de pub. iud̓. is qui. et hͦideo quia parcitur ei qͥꝓuocatus vult ſe vlciſciff. de bo. liber. qui cummaior. §. ſi libertus. ẜmcanones autē cum quiseſt condemnatus de crimine āmodo nō pōt accuſare nec ſuū nec extraneum accuſatorē. ut. vi.q. i. qui crimen. niſi ſuavel ſuorū iniuriā ꝓſeqͣt̉iiij. q. vi. omnibusIuili. ſepe fit. nāFquādoqꝫ aliter fit.extra. d̓ reſt. ſpō. itēum quis. C. de donat̉.inter virū et vxo. ſi maritus. poſſet tamē illudintelligi cum crimen inmodum exceptōis obicitur vel directe fuit ꝓpoſitum. ſed non acceptapagina inſcriptōnis. utC. de fal. ſatis.Prius. nota ſi ſuntue queſtiones principales ⁊ ſunt ābe ciuiles q̄pͥus ꝓponit̉ priꝰ ē determinanda. lꝫ ſint ineqͣleſdūmodo ſe nō ꝯtingantvt extra de or. cog. cumdilectus. ff. de iudi. quiprior. ſi ſunt criminaleset ineqͣles maior p̄ponitur. ſed ſi altera ē criminalis et altera ciuilis decriminali prius agitur.ſi vero nō ſunt ambe pͥncipales. ſi vna incidit alteri de incidenti priꝰ cognoſcatur. Incidit aūtīqꝫ criminalis crimīali. qn̄qꝫ ciuilis ciuili. qn̄qꝫ ciuil̓ criminali. qn̄qꝫcriminal̓ ciuili. Criminalis incidit crimīali utſi accuſanti d̓ adult erioobicio lenociniū. et pone alid̓ exēplū in hac. l.pꝰ ciuil̓ ciuili. ut ſi petētihereditatē obicit̉ q̄ſtiotatuslis ciuili
vt agenti ꝑ aliquod inſtrumentū obicit̉ excipiēdo queſtio d̓ faſitate. ciuilis criminali ut ſi accuſanti obicitur queſtio ſtatus¶ Rlus. cauſe. quia ſi ꝓſequeris iniuriaꝫ tuam bene potes alias non. hoc nō placꝫ qͣre enim diceret̉ ꝙ ex euētu cauſe poſſet nam etiāſi eſſet condemnatus bene admitteretur ad accuſatōem volēs ꝓſequiiniuriam ſuam. ut. ff. deactō. qui iudicio. multomagis ergo ſi fuerit abſolutus licꝫ nō ꝓſeqͣturiniuriam ſuā. vel aliterſi condemnatus es nonꝑmittitur tibi. ſi abſolueris bn̄ ꝑmittitur. ſedẜm hoc ob. ff. de pub. iudi. is qui. vbi dicit ꝙ inchoatas actōnes bn̄ pōtꝑficere. ut. s. e. negandaij. ſed dic inchoatas contra alios non contra aecuſatorem. vel pone caſum ſi cepit te aliquiſ accuſare ꝙ ſibi eius ſeruūſubripuiſti tali die. tuobicis ei ꝙ ille. ſeruū illū interfecerit anterioridie. ⁊ tūc ex euētū cauſepatebit an poſſit accuſare te:g ¶ Si de hereditate inſeruū. aliter enim punit̉ẜuꝰ aliter liber. vt. xxij.jͣ. v. qui cōpulſus.h ¶ Cauſa. verba ſunt gͣiani.i ¶ Si quis. C. qui accuſa. non poſ. l. pe. et. l. inik ¶ Ex familiaribus.id eſt nutricijs. et ſic intellige ſi accuſat dominū de crimine ꝓpter qd̓infamari vel interfici vl̓p̄ſcribi poteſt. ff. de bo.liber. in ſeruitutē. ꝯtra.ſed illud intelligitur cūde minoribus criminibꝰaccuſabat. et ideo nonſic punitur. ſed hͦ penitꝰꝯtrariuꝫ eſt in familiaribus ep̄i. ut exͣ. de accu.nulli. ſed hoc ideo eſt qꝛreligioſos viros tantūdebet ep̄us habere in fafamilia. ut. ij. q. vij. cumpaſtoris.l ¶ Fortunas .i. bona.f ¶ Similiter. hoc eſtv̓erbum gra. et lex ſi lib̓n ¶ Accuſatores. qd̓hic dicitur verū eſt de libertis priuatorū. ſecuseſt de libertis eccleſie.nam tales reuocant̉ inſeruitutem. ut. xij. q. iij.epiſcopus qui mancipium. et. c. octaua diſcuſſio.